ในการทำบัญชีและคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคลของบริษัทจำกัด เจ้าของกิจการมักได้ยินคำว่า "รายจ่ายหักภาษี" และ "ค่าลดหย่อนบริษัท" ควบคู่กันไป
คำถามที่พบบ่อยคือทั้งสองคำนี้ต่างกันอย่างไรในทางปฏิบัติ?
การทำความเข้าใจความหมายและหลักเกณฑ์สรรพากรจะช่วยให้นักบัญชีจัดกลุ่มบัญชีและใช้สิทธิประโยชน์ทางภาษีได้ครบถ้วน โดยไม่เสี่ยงต่อการโดนสรรพากรบวกกลับในอนาคต
สารบัญบทความ
1. รายจ่ายในการดำเนินงานปกติ (General Expenses)
คือรายจ่ายตามมาตรา 65 ทวิ และ 65 ตรี แห่งประมวลรัษฎากร ซึ่งเป็นค่าใช้จ่ายทางตรงเพื่อหากำไรหรือเพื่อการค้าของนิติบุคคลตามเกณฑ์สิทธิ:
- ลักษณะรายจ่าย: เช่น ค่าซื้อวัตถุดิบ เงินเดือนพนักงาน ค่าเช่าสำนักงาน ค่าน้ำค่าไฟ ค่าทำบัญชี ค่าเสื่อมราคาเครื่องจักร
- เกณฑ์การยอมรับ: บริษัทต้องมีใบเสร็จ/ใบกำกับภาษีที่มีชื่อบริษัทระบุชัดเจน และหลักฐานการจ่ายเงินที่พิสูจน์ได้ว่าจ่ายไปเพื่อประโยชน์ของธุรกิจจริง หักค่าใช้จ่ายได้ตามจำนวนเงินที่จ่ายไปตามจริง 1 เท่า
2. รายจ่ายหักภาษีได้เพิ่มขึ้น หรือ "ค่าลดหย่อนนิติบุคคล" (Double/Triple Deductions)
นี่คือสิทธิประโยชน์พิเศษที่พระราชกฤษฎีกาของสรรพากรออกเพื่อสนับสนุนกิจกรรมบางประเภท โดยอนุญาตให้นำยอดจ่ายเงินจริงมาคูณสิทธิประโยชน์ หักเพิ่มได้ 2 เท่า หรือ 3 เท่า
ของยอดที่จ่ายจริง:
ตัวอย่างมาตรการหักรายจ่ายเพิ่มที่ SME นิยมใช้:
1. รายจ่ายค่าส่งพนักงานเข้าอบรมสัมมนา: บริษัทจ่ายค่าสัมมนาจริง 10,000 บาท
สามารถนำมาลงเป็นรายจ่ายคำนวณภาษีได้เพิ่มอีก 1 เท่า รวมเป็นหักรายจ่ายได้ 20,000 บาท (หัก 2 เท่า)
2. รายจ่ายเพื่อการวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยี (R&D): บริษัทจ่ายจริงในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ สามารถนำมาหักรายจ่ายทางภาษีได้สูงสุดถึง 3 เท่าของยอดที่จ่ายไปตามจริงตามเกณฑ์ส่งเสริม
3.
การซื้อโปรแกรม/ซอฟต์แวร์ไทยเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ: ได้รับสิทธิ์หักค่าเสื่อมราคาอัตราเร่งหรือรายจ่ายหักเพิ่มตามเงื่อนไขส่งเสริมดิจิทัลของภาครัฐในรอบปีนั้นๆ
3. รายจ่ายต้องห้ามและการบวกกลับภาษี (Add-backs)
ในงบการเงินทางบัญชี รายจ่ายบางประเภทสามารถลงบันทึกเป็นค่าใช้จ่ายตัดกำไรสะสมได้ แต่ในแง่ภาษีสรรพากร ไม่อนุญาตให้นำมาหักลดหย่อน เรียกว่า "รายจ่ายต้องห้ามตามมาตรา 65 ตรี"
ซึ่งต้องนำมาบวกกลับในการคำนวณภาษีปลายปี:
- ค่ารับรองส่วนที่เกินเกณฑ์: สรรพากรยอมให้หักค่ารับรองลูกค้าได้ไม่เกิน 0.3% ของรายได้หรือทุนชำระแล้ว (แล้วแต่อย่างใดจะสูงกว่า) และต้องไม่เกิน 10 ล้านบาท ส่วนที่เกินต้องนำมาบวกกลับ
- รายจ่ายที่ไม่มีหลักฐานผู้รับเงิน: จ่ายเงินสดไปโดยไม่มีใบเสร็จ หรือไม่มีชื่อที่อยู่ของผู้รับเงินประกอบ สรรพากรจะถือเป็นรายจ่ายต้องห้ามเนื่องจากพิสูจน์ผู้รับเงินไม่ได้
- เบี้ยปรับและเงินเพิ่มทางภาษี: ค่าปรับล่าช้าที่จ่ายให้แก่สรรพากรหรือสำนักงานประกันสังคม ถือเป็นรายจ่ายส่วนตัวของนิติบุคคล ห้ามนำมาหักภาษี
สรุป
การเข้าใจความแตกต่างระหว่างรายจ่ายดำเนินงานทั่วไป ค่าลดหย่อนสิทธิ์หักเพิ่ม และรายจ่ายต้องห้าม
จะช่วยให้ผู้ประกอบการวางแผนจัดเตรียมเอกสารและใช้สิทธิ์ลดหย่อนได้อย่างเต็มเม็ดเต็มหน่วย
ป้องกันความผิดพลาดทางภาษีจากการประเมินบวกกลับและเบี้ยปรับได้อย่างสมบูรณ์แบบ
ใช้บทความนี้ตรวจอะไรกับธุรกิจได้บ้าง
บทความเรื่อง ความต่างค่าลดหย่อนและรายจ่ายหักภาษี: หลักเกณฑ์นิติบุคคล SME ควรใช้เป็นจุดเริ่มต้นในการตรวจเอกสารจริงของกิจการ ไม่ควรใช้แทนคำปรึกษาเฉพาะกรณี
เพราะผลทางบัญชีและภาษีขึ้นกับข้อเท็จจริง เอกสาร และรอบเวลาที่เกิดรายการ
เช็กลิสต์ก่อนใช้เรื่องนี้กับธุรกิจ
- ระบุว่าหัวข้อนี้กระทบรายได้ รายจ่าย ภาษี เอกสาร หรือเงินสดของกิจการส่วนใด
- รวบรวมสัญญา ใบแจ้งหนี้ ใบเสร็จ ใบกำกับภาษี และหลักฐานชำระเงินที่เกี่ยวข้อง
- ให้ผู้ทำบัญชีตรวจผลต่อ VAT ภาษีหัก ณ ที่จ่าย ภาษีเงินได้นิติบุคคล และงบการเงินก่อนปิดรอบ
ข้อผิดพลาดที่ควรระวัง
- อ่านหลักการถูกต้องแต่ไม่มีเอกสารจริงรองรับรายการที่บันทึกบัญชี
- ใช้วิธีเดียวกันกับทุกรายการโดยไม่ดูประเภทผู้รับเงินหรือรูปแบบสัญญา
- ปล่อยให้แก้ตอนปิดงบปลายปี ทั้งที่ควรจัดการตั้งแต่รอบเดือนที่เกิดรายการ
แหล่งอ้างอิงที่ใช้ทบทวน
- กรมสรรพากร: ภาษีเงินได้นิติบุคคล
- กรมสรรพากร: ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย
- กรมพัฒนาธุรกิจการค้า: บริการจดทะเบียนและข้อมูลนิติบุคคล
ตารางนำบทความไปใช้
| ประเด็น | สิ่งที่ต้องตรวจ | ผลที่ต้องบันทึก |
|---|---|---|
| 1. รายจ่ายในการดำเนินงานปกติ (General Expenses) | ตรวจเอกสารและข้อเท็จจริงที่เกี่ยวข้อง | สถานะ ผู้รับผิดชอบ และวันทบทวน |
| 2. รายจ่ายหักภาษีได้เพิ่มขึ้น หรือ "ค่าลดหย่อนนิติบุคคล" (Double/Triple Deductions) | ตรวจเอกสารและข้อเท็จจริงที่เกี่ยวข้อง | สถานะ ผู้รับผิดชอบ และวันทบทวน |
| 3. รายจ่ายต้องห้ามและการบวกกลับภาษี (Add-backs) | ตรวจเอกสารและข้อเท็จจริงที่เกี่ยวข้อง | สถานะ ผู้รับผิดชอบ และวันทบทวน |
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
รายจ่ายในการดำเนินงานปกติ (General Expenses) คืออะไรและสำคัญอย่างไรกับธุรกิจ SME?
คือรายจ่ายตามมาตรา 65 ทวิ และ 65 ตรี แห่งประมวลรัษฎากร ซึ่งเป็นค่าใช้จ่ายทางตรงเพื่อหากำไรหรือเพื่อการค้าของนิติบุคคลตามเกณฑ์สิทธิ:
รายจ่ายหักภาษีได้เพิ่มขึ้น หรือ "ค่าลดหย่อนนิติบุคคล" (Double/Triple Deductions) คืออะไรและสำคัญอย่างไรกับธุรกิจ SME?
นี่คือสิทธิประโยชน์พิเศษที่พระราชกฤษฎีกาของสรรพากรออกเพื่อสนับสนุนกิจกรรมบางประเภท โดยอนุญาตให้นำยอดจ่ายเงินจริงมาคูณสิทธิประโยชน์ หักเพิ่มได้ 2 เท่า หรือ 3 เท่า
ของยอดที่จ่ายจริง:
รายจ่ายต้องห้ามและการบวกกลับภาษี (Add-backs) คืออะไรและสำคัญอย่างไรกับธุรกิจ SME?
ในงบการเงินทางบัญชี รายจ่ายบางประเภทสามารถลงบันทึกเป็นค่าใช้จ่ายตัดกำไรสะสมได้ แต่ในแง่ภาษีสรรพากร ไม่อนุญาตให้นำมาหักลดหย่อน เรียกว่า "รายจ่ายต้องห้ามตามมาตรา 65 ตรี"
ซึ่งต้องนำมาบวกกลับในการคำนวณภาษีปลายปี:
สิ่งใดควรตรวจเพิ่มเติมก่อนใช้เรื่อง ความต่างค่าลดหย่อนและรายจ่ายหักภาษี: หลักเกณฑ์นิติบุคคล SME
ตรวจข้อเท็จจริง เอกสารต้นทาง วันที่มีผล และข้อกำหนดฉบับปัจจุบันที่เกี่ยวกับ ความต่างค่าลดหย่อนและรายจ่ายหักภาษี: หลักเกณฑ์นิติบุคคล SME
พร้อมระบุผู้รับผิดชอบก่อนตัดสินใจหรือยื่นข้อมูล
หากต้องการดูแลบัญชีและภาษีของธุรกิจเฉพาะทางให้ครบถ้วนตั้งแต่ต้น ลองศึกษาบริการบัญชี ภาษี และวางระบบการเงินสำหรับ SME ของ A Plus Me เพื่อเป็นแนวทางในการวางแผนงาน