ในการบริหารทรัพยากรบุคคลของบริษัทจำกัด การเลิกจ้างพนักงานอาจเป็นสิ่งจำเป็นตามวงจรเศรษฐกิจ นิติบุคคลมีหน้าที่ทางกฎหมายในการจ่าย "ค่าชดเชยตามกฎหมายแรงงาน (Severance Pay)"
และยังมีมิติภาษีที่ต้องกวดขัน ทั้งในส่วนรายจ่ายบริษัท และภาษีหัก ณ
ที่จ่ายของพนักงานที่ถูกเลิกรา
สารบัญบทความ
1. หน้าที่การจ่ายค่าชดเชยตามพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน
อัตราค่าชดเชยตามกฎหมายขึ้นอยู่กับอายุงานของลูกจ้าง นับตั้งแต่วันแรกจนถึงวันทำงานสุดท้าย:
- อายุงาน 120 วัน แต่ไม่ครบ 1 ปี: ชดเชยไม่น้อยกว่า 30 วันของค่าจ้างอัตราสุดท้าย
- อายุงาน 1 ปี แต่ไม่ครบ 3 ปี: ชดเชยไม่น้อยกว่า 90 วันของค่าจ้างอัตราสุดท้าย
- อายุงาน 3 ปี แต่ไม่ครบ 10 ปี: ชดเชยไม่น้อยกว่า 180 วันของค่าจ้างอัตราสุดท้าย
- อายุงาน 10 ปีขึ้นไป: อัตราชดเชยจะขยับขึ้นสูงสุดตามระดับเกณฑ์อายุงานที่คุ้มครอง
2. สิทธิ์การยกเว้นภาษีเงินชดเชยของพนักงาน
กรมสรรพากรมีมาตรการช่วยเหลือลูกจ้างที่ถูกเลิกจ้าง โดยกำหนดเงื่อนไขยกเว้นภาษีเงินได้สำหรับค่าชดเชยดังนี้:
เกณฑ์ยกเว้นภาษีสรรพากร:
ค่าชดเชยตามกฎหมายแรงงาน จะได้รับยกเว้นไม่ต้องนำมารวมคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา สำหรับยอดเงินชดเชยส่วนที่ไม่เกิน 300,000 บาท
และต้องไม่เกินค่าจ้างอัตราสุดท้าย 300 วัน ส่วนที่เกินกว่า 300,000 บาท
นิติบุคคลมีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่ายนำส่งปกติ
3. วิธีคำนวณภาษีหัก ณ ที่จ่าย ของเงินก้อนที่จ่ายเพราะเหตุเลิกจ้าง
สำหรับค่าชดเชยส่วนที่เกิน 300,000 บาท หรือเงินได้ก้อนอื่นที่ได้จากการเลิกจ้าง (เช่น เงินล่วงหน้าแทนการบอกกล่าว):
- พนักงานมีสิทธิ์เลือกคำนวณภาษีเงินก้อนนี้แยกต่างหากจากเงินเดือนปกติ (ใบแนบ ภ.ง.ด.91/90) ซึ่งมีวิธีคำนวณค่าลดหย่อนตามจำนวนปีที่ทำงาน ช่วยให้เสียภาษีถูกลงอย่างมาก
- ฝ่ายบุคคลของบริษัทต้องทำการคำนวณแยกฐานภาษีนี้ ออกหนังสือรับรอง 50 ทวิระบุข้อความชัดเจน และนำส่งภาษีให้สรรพากรผ่านแบบ ภ.ง.ด.1 รายเดือน
สรุป
ค่าชดเชยเลิกจ้างที่จ่ายตามข้อบังคับกฎหมายแรงงาน ถือเป็น "รายจ่ายทางภาษีของนิติบุคคล" ได้ 100% ฝ่ายบัญชีและ HR ต้องตรวจสอบสัญญาจ้าง บันทึกการเลิกจ้าง และการหักลดหย่อนภาษี
300,000 บาทแรกให้รอบคอบ
เพื่อปกป้องผลประโยชน์ทั้งของพนักงานและนิติบุคคลเอง
ใช้บทความนี้ตรวจอะไรกับธุรกิจได้บ้าง
บทความเรื่อง ภาษีและค่าชดเชยกรณีเลิกจ้างพนักงาน: วิธีคำนวณหัก ณ ที่จ่ายนิติบุคคลและเกณฑ์ยกเว้นภาษี ควรอ่านคู่กับประเภทเงินได้ ผู้รับเงิน และสัญญาที่ใช้จริง เพราะอัตราภาษีหัก ณ
ที่จ่ายไม่ได้ขึ้นกับชื่อเอกสารอย่างเดียว
แต่ขึ้นกับลักษณะการจ่ายเงิน
เช็กลิสต์ก่อนใช้เรื่องนี้กับธุรกิจ
- แยกประเภทการจ่ายเงินว่าเป็นค่าจ้างทำของ ค่าบริการ ค่าเช่า ค่าขนส่ง เงินเดือน หรือค่าสิทธิ
- ตรวจสถานะผู้รับเงินว่าเป็นบุคคลธรรมดา นิติบุคคล หรือผู้รับเงินต่างประเทศ
- ออกหนังสือรับรองหัก ณ ที่จ่ายและนำส่งแบบ ภ.ง.ด. ที่ถูกต้องให้ตรงรอบการจ่ายเงินจริง
ข้อผิดพลาดที่ควรระวัง
- ใช้อัตราหัก ณ ที่จ่ายตามความเคยชินโดยไม่ดูประเภทเงินได้และสัญญา
- ออกหนังสือรับรองยอดไม่ตรงกับยอดจ่ายจริงหรือยอดที่บันทึกบัญชี
- ลืมนำส่งภาษีหัก ณ ที่จ่ายเมื่อจ่ายเงินผ่านกรรมการหรือพนักงานสำรองจ่าย
แหล่งอ้างอิงที่ใช้ทบทวน
- กรมสรรพากร: ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย
- กรมสรรพากร: ระบบยื่นแบบออนไลน์ e-Filing
- กรมสรรพากร: ภาษีเงินได้นิติบุคคล
ตารางนำบทความไปใช้
| ประเด็น | สิ่งที่ต้องตรวจ | ผลที่ต้องบันทึก |
|---|---|---|
| 1. หน้าที่การจ่ายค่าชดเชยตามพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน | ตรวจเอกสารและข้อเท็จจริงที่เกี่ยวข้อง | สถานะ ผู้รับผิดชอบ และวันทบทวน |
| 2. สิทธิ์การยกเว้นภาษีเงินชดเชยของพนักงาน | ตรวจเอกสารและข้อเท็จจริงที่เกี่ยวข้อง | สถานะ ผู้รับผิดชอบ และวันทบทวน |
| 3. วิธีคำนวณภาษีหัก ณ ที่จ่าย ของเงินก้อนที่จ่ายเพราะเหตุเลิกจ้าง | ตรวจเอกสารและข้อเท็จจริงที่เกี่ยวข้อง | สถานะ ผู้รับผิดชอบ และวันทบทวน |
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
กรณีใดบ้างที่ธุรกิจนิติบุคคลมีหน้าที่ต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายเมื่อมีการจ่ายเงิน?
นิติบุคคลมีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่ายเมื่อจ่ายเงินค่าบริการ ค่าจ้างทำของ ค่าเช่า ค่าขนส่ง หรือเงินเดือน ตามอัตราที่ประมวลรัษฎากรกำหนด
โดยยอดเงินที่จ่ายในแต่ละครั้งหรือตามสัญญารวมกันต้องมีมูลค่าตั้งแต่ 1,000 บาทขึ้นไป
เอกสารหลักฐานที่ต้องจัดทำและส่งมอบให้แก่คู่สัญญาเมื่อหักภาษี ณ ที่จ่ายคืออะไร?
ต้องจัดทำและออกหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (ใบ 50 ทวิ) จำนวน 2 ฉบับ (สำหรับผู้ถูกหักเก็บไว้เป็นหลักฐาน และสำหรับนำไปยื่นแสดงรายการภาษี) โดยข้อมูลชื่อ ที่อยู่
และเลขประจำตัวผู้เสียภาษีของทั้งสองฝ่ายต้องถูกต้องครบถ้วน
หากคำนวณหรือหักภาษี ณ ที่จ่ายผิดพลาด หรือนำส่งภาษีไม่ตรงรอบเดือน ต้องแก้ไขอย่างไร?
ให้ทำการตรวจสอบและออกหนังสือรับรองหัก ณ ที่จ่ายฉบับที่ถูกต้องส่งให้คู่สัญญา และให้ผู้ทำบัญชีจัดทำแบบยื่นภาษีเพิ่มเติม (เช่น ภ.ง.ด.3 หรือ ภ.ง.ด.53 เพิ่มเติม)
นำส่งกรมสรรพากรพร้อมชำระเงินภาษีที่ขาดและเงินเพิ่มในอัตราร้อยละ 1.5 ต่อเดือน
สิ่งใดควรตรวจเพิ่มเติมก่อนใช้เรื่อง ภาษีและค่าชดเชยกรณีเลิกจ้างพนักงาน: วิธีคำนวณหัก ณ ที่จ่ายนิติบุคคลและเกณฑ์ยกเว้นภาษี
ตรวจข้อเท็จจริง เอกสารต้นทาง วันที่มีผล และข้อกำหนดฉบับปัจจุบันที่เกี่ยวกับ ภาษีและค่าชดเชยกรณีเลิกจ้างพนักงาน: วิธีคำนวณหัก ณ ที่จ่ายนิติบุคคลและเกณฑ์ยกเว้นภาษี
พร้อมระบุผู้รับผิดชอบก่อนตัดสินใจหรือยื่นข้อมูล
หากธุรกิจของคุณมีงานค้างที่ยังไม่ได้จัดการ ลองดูบริการเสริมด้านบัญชีและภาษีของ A Plus Me เพื่อวางแผนแก้ไขทีละขั้นตอน