เมื่อเปลี่ยนรูปแบบธุรกิจจากบุคคลธรรมดามาเป็นบริษัทจำกัด เรื่องสำคัญที่เจ้าของกิจการต้องทำความเข้าใจทันทีคือ "วิธีการเสียภาษีเงินได้นิติบุคคล"
หลายคนเข้าใจผิดและคิดว่านำรายได้รวม (ยอดขาย) ทั้งปีคูณด้วยเปอร์เซ็นต์ภาษีได้เลย
แต่ความจริงนิติบุคคลต้องคิดจาก กำไรสุทธิทางภาษี ซึ่งแตกต่างจากกำไรทางบัญชีทั่วไป มาดูคู่มือง่ายๆ ที่จะช่วยให้คุณคิดคำนวณได้อย่างถูกต้องแม่นยำ
สารบัญบทความ
- สูตรหลัก: การคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคล
- ความต่างที่สำคัญ: กำไรทางบัญชี vs กำไรสุทธิทางภาษี
- อัตราภาษีนิติบุคคลทั่วไป และสิทธิพิเศษของ SME
- ตัวอย่างจำลองการคำนวณภาษีของบริษัทจำกัด
- ขั้นตอนการยื่นภาษีนิติบุคคลรายปีและครึ่งปี
- ปรึกษาการคำนวณและวางแผนภาษีนิติบุคคลกับ A Plus Me
- อ่านต่อในชุดบทความวางแผนภาษีและบัญชี
- ใช้บทความนี้ตรวจอะไรกับธุรกิจได้บ้าง
- แหล่งอ้างอิงที่ใช้ทบทวน
สูตรหลัก: การคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคล
ตามประมวลรัษฎากร ภาษีเงินได้นิติบุคคลคิดจากสมการหลักดังนี้:
ภาษีที่ต้องชำระ = กำไรสุทธิทางภาษี × อัตราภาษี (%)
โดย กำไรสุทธิทางภาษี (Taxable Net Profit) ได้มาจาก:
รายได้ทางภาษี - ค่าใช้จ่ายทางภาษี (หักค่าใช้จ่ายต้องห้าม + บวกกลับรายได้บางประเภท)
ความต่างที่สำคัญ: กำไรทางบัญชี vs กำไรสุทธิทางภาษี
ผู้บริหารมักแปลกใจว่าทำไมกำไรในระบบบัญชีบอกว่าได้กำไร 1 แสนบาท แต่ทำไมต้องเสียภาษีมากกว่าที่ควรจะเป็น นั่นเพราะมี "รายจ่ายต้องห้ามทางภาษี" (Non-deductible Expenses)
ที่บันทึกเป็นค่าใช้จ่ายบริษัทได้จริงแต่สรรพากรไม่ยินยอมให้นำมาหักลดภาษี
เช่น:
- ค่าใช้จ่ายที่ไม่มีใบเสร็จรับเงินที่ถูกต้อง: บิลเงินสดธรรมดาที่ไม่มีชื่อที่อยู่บริษัท หรือไม่สามารถพิสูจน์ได้ว่าจ่ายให้ใครจริง
- รายจ่ายส่วนตัวหรือค่ารับรองที่เกินเกณฑ์: ค่ารับรองลูกค้าที่เกินเกณฑ์ 0.3% ของรายได้รวม หรือเกิน 2,000 บาทต่อคนต่อครั้ง
- เบี้ยปรับและเงินเพิ่มทางภาษี: เงินค่าปรับที่จ่ายให้สรรพากรหรือส่วนราชการจากการยื่นแบบล่าช้า
- ค่าเสื่อมราคาของรถยนต์นั่งส่วนบุคคลที่เกิน 1 ล้านบาท: รถยนต์นั่งไม่เกิน 10 ที่นั่ง สามารถนำมาตัดค่าเสื่อมลดหย่อนภาษีได้สูงสุดไม่เกิน 1 ล้านบาทเท่านั้น
อัตราภาษีนิติบุคคลทั่วไป และสิทธิพิเศษของ SME
อัตราภาษีเงินได้นิติบุคคลของไทยในปัจจุบันอยู่ที่ 20% จากกำไรสุทธิ แต่ภาครัฐมีนโยบายสนับสนุนกลุ่มวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (SME) โดยให้สิทธิประโยชน์พิเศษแบบขั้นบันได:
*เงื่อนไขการเป็น SME ทางภาษี: ต้องมีทุนชำระแล้ว ณ วันสุดท้ายของรอบบัญชีไม่เกิน 5 ล้านบาท และมีรายได้จากการขายสินค้า/บริการไม่เกิน 30 ล้านบาทต่อปี (ข้อมูลอัตราภาษี ณ ปี 2569
ควรตรวจสอบอัตราที่บังคับใช้กับกรมสรรพากรทุกปีภาษี)
| กำไรสุทธิทางภาษี (บาท) | อัตราภาษีนิติบุคคลทั่วไป | อัตราภาษีนิติบุคคลสำหรับ SME (ขั้นบันได) |
|---|---|---|
| 0 - 300,000 บาท | 20% | ยกเว้นภาษี (0%) |
| 300,001 - 3,000,000 บาท | 20% | 15% |
| 3,000,001 บาทขึ้นไป | 20% | 20% |
ตัวอย่างจำลองการคำนวณภาษีของบริษัทจำกัด
บริษัท เอ พลัส จำกัด (มีทุนชำระแล้ว 1 ล้านบาท รายได้รวม 10 ล้านบาท มีสถานะเป็น SME) มีกำไรสุทธิทางบัญชีหลังหักค่าใช้จ่าย 1,200,000 บาท
แต่ในการตรวจสอบพบค่าใช้จ่ายต้องห้ามที่ต้องนำมาบวกกลับ 100,000 บาท
- คำนวณกำไรสุทธิทางภาษี: 1,200,000 + 100,000 = 1,300,000 บาท
- แบ่งคิดภาษีตามขั้นบันไดของ SME:
- กำไร 300,000 บาทแรก: ยกเว้นภาษี (เสีย 0 บาท)
- กำไรส่วนที่เหลือ: 1,300,000 - 300,000 = 1,000,000 บาท
- คูณด้วยอัตราภาษี 15%: 1,000,000 × 15% = 150,000 บาท
- รวมภาษีที่ต้องเสียทั้งปี: 150,000 บาท (คิดเป็นอัตราภาษีเฉลี่ยจริงเพียง 11.5% ของกำไรสุทธิทั้งหมด)
ขั้นตอนการยื่นภาษีนิติบุคคลรายปีและครึ่งปี
กฎหมายกำหนดให้บริษัทมีหน้าที่ต้องยื่นแบบแสดงรายการและชำระภาษีปีละ 2 ครั้งดังนี้:
1. ภาษีครึ่งปี (ภ.ง.ด.51)
ยื่นภายใน 2 เดือนนับจากวันสิ้นสุด 6 เดือนแรกของรอบระยะเวลาบัญชี (สำหรับรอบบัญชีปกติสิ้นสุด 31 ธ.ค. ต้องยื่นภายในเดือนสิงหาคม)
โดยเป็นการประมาณการกำไรสุทธิทั้งปีแล้วเสียภาษีกึ่งหนึ่งล่วงหน้าเพื่อแบ่งเบาภาระภาษีปลายปี
2. ภาษีประจำปี (ภ.ง.ด.50)
ยื่นภายใน 150 วันนับจากวันสิ้นสุดรอบระยะเวลาบัญชี (สำหรับรอบบัญชีปกติ ต้องยื่นภายในเดือนพฤษภาคมของปีถัดไป) โดยต้องมีงบการเงินที่ได้รับตรวจสอบและรับรองโดยผู้สอบบัญชีรับอนุญาต
(CPA) แนบส่งไปด้วยเสมอ
ปรึกษาการคำนวณและวางแผนภาษีนิติบุคคลกับ A Plus Me
การบริหารรายจ่ายให้ถูกต้องตามหลักเกณฑ์สรรพากรและการใช้สิทธิประโยชน์ลดหย่อนภาษีอย่างคุ้มค่าสูงสุด ต้องอาศัยการวางแผนและจัดทำบัญชีที่รัดกุม บริการ วางแผนภาษีนิติบุคคล ของ A Plus
Me ช่วยคุณได้:
- เราช่วยสแกนค่าใช้จ่ายบริษัทล่วงหน้า: แนะนำแนวทางจัดเก็บเอกสารบิลเงินสดและค่าใช้จ่ายของเจ้าของให้เปลี่ยนเป็นค่าใช้จ่ายบริษัทได้อย่างถูกกฎหมาย 100%
- จัดทำประมาณการ ภ.ง.ด.51 อย่างรัดกุม: ป้องกันเบี้ยปรับจากกรณีประมาณการกำไรสุทธิครึ่งปีขาดเคลื่อนเกิน 25% โดยไม่มีเหตุอันสมควร
- กระทบยอดบัญชีและภาษีอย่างโปร่งใส: จัดทำงบการเงินและประสานงานผู้สอบบัญชีเพื่อยื่น ภ.ง.ด.50 ได้อย่างถูกต้องราบรื่น ไร้กังวลสรรพากรย้อนหลัง
อ่านต่อในชุดบทความวางแผนภาษีและบัญชี
- 7 กลยุทธ์วางแผนภาษีบริษัทจำกัดเพื่อประหยัดภาษีอย่างยั่งยืน
- อัตราค่าบริการทำบัญชีรายเดือนของบริษัทจำกัด คิดอย่างไร
- จดทะเบียนการค้า vs จดทะเบียนบริษัท ต่างกันอย่างไร แบบไหนเสียภาษีคุ้มกว่า
- รายละเอียดและแพ็กเกจบริการวางแผนภาษีสำหรับ SME ของ A Plus Me
ใช้บทความนี้ตรวจอะไรกับธุรกิจได้บ้าง
บทความเรื่อง วิธีคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคลสำหรับมือใหม่ และอัตราภาษี SME ควรใช้เพื่อวางแผนก่อนเกิดรายการจริง เพราะการประหยัดภาษีที่ดีต้องมีเหตุผลทางธุรกิจ เอกสารครบ
และบันทึกบัญชีสอดคล้องกับกระแสเงินสดจริง
หากยังไม่แน่ใจว่ารูปแบบนิติบุคคลคุ้มกว่าการเสียภาษีแบบบุคคลธรรมดาหรือไม่ ลองคำนวณคู่ขนานด้วยเครื่องมือเปรียบเทียบภาษีบุคคลธรรมดากับนิติบุคคล
เพื่อดูส่วนต่างภาษีจากรายได้จริงก่อนวางแผน
เช็กลิสต์ก่อนใช้เรื่องนี้กับธุรกิจ
- แยกเป้าหมายทางธุรกิจออกจากเป้าหมายภาษี เช่น เงินสด กำไร ภาระเอกสาร และความเสี่ยงย้อนหลัง
- ตรวจว่ารายจ่ายหรือโครงสร้างที่เลือกมีเอกสาร ผู้รับเงิน และเหตุผลทางธุรกิจรองรับ
- ประเมินผลต่อ VAT ภาษีหัก ณ ที่จ่าย ภาษีเงินได้นิติบุคคล และงบการเงินก่อนตัดสินใจ
ข้อผิดพลาดที่ควรระวัง
- มองเฉพาะตัวเลขภาษีที่ลดลง แต่ไม่ดูความเสี่ยงเอกสารและกระแสเงินสด
- ใช้รายจ่ายส่วนตัวหรือรายการที่ไม่มีผู้รับเงินชัดเจนเป็นค่าใช้จ่ายบริษัท
- ทำรายการปลายปีโดยไม่มีมติ สัญญา หรือหลักฐานชำระเงินจริงรองรับ
แหล่งอ้างอิงที่ใช้ทบทวน
คำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคล: ตารางตัดสินใจก่อนลงมือ
ส่วนนี้เพิ่มขึ้นเพื่อเปลี่ยนข้อมูลในบทความให้เป็นขั้นตอนใช้งานจริง เจ้าของกิจการควรยืนยันข้อเท็จจริงและหลักฐานของบริษัทก่อนเลือกทางดำเนินการ
เพราะคำตอบที่เหมาะสมขึ้นกับขนาดธุรกิจ ระบบที่ใช้ และสถานะเอกสารในวันที่ตัดสินใจ
| จุดตรวจ | หลักฐานที่ควรมี | เกณฑ์ตัดสินใจ |
|---|---|---|
| 1 | กำไรทางบัญชีและรายการปรับปรุงทางภาษี | ใช้ tax reconciliation ที่ตรวจย้อนกลับได้ |
| 2 | รายจ่ายต้องห้าม ค่าเสื่อม และรายได้ที่ได้รับยกเว้น | แนบหลักฐานทุก adjustment ที่มีสาระสำคัญ |
| 3 | อัตราภาษี สิทธิ์ SME และเครดิตภาษี | กระทบภาษีค้างจ่ายกับแบบฉบับสุดท้าย |
Checklist สำหรับผู้บริหารและผู้รับผิดชอบ
- กำหนดเจ้าของข้อมูล ผู้จัดทำ ผู้ตรวจทาน และวันครบกำหนดให้เห็นในที่เดียว
- ตรวจชื่อ เลขประจำตัว วันที่ จำนวนเงิน และสถานะเอกสารกับหลักฐานต้นทางก่อนอนุมัติ
- บันทึกสมมติฐาน เหตุผล และผลกระทบด้านบัญชี ภาษี หรือกระแสเงินสดของทางเลือกที่เลือก
- เก็บไฟล์ฉบับสุดท้ายและหลักฐานยื่นหรือชำระให้ค้นย้อนกลับจากเลขรายการได้
จุดส่งต่อสู่การปฏิบัติ: หากข้อมูลยังไม่ครบ ให้แยกรายการเป็น “รอยืนยัน” แทนการเดาแล้วเดินหน้าต่อ หากครบแล้ว ให้สรุปผู้อนุมัติ วันที่มีผล และผู้ติดตามผลหลังดำเนินการ
วิธีนี้ลดทั้งงานแก้ย้อนหลังและความเสี่ยงที่ผู้ให้บริการกับบริษัทเข้าใจขอบเขตไม่ตรงกัน
หากต้องการให้ทีม A Plus ตรวจข้อมูลจริงและจัดลำดับขั้นตอน ดูขอบเขต บริการที่เกี่ยวข้องกับหัวข้อนี้ ก่อนส่งเอกสารเพื่อประเมินงาน
โดยจะยืนยันข้อเท็จจริงและขอบเขตก่อนเสนอวิธีดำเนินการ
อ่านต่อเพื่อเชื่อมขั้นตอนให้ครบ
แหล่งอ้างอิงทางการ
กรมสรรพากร — ตรวจแบบ อัตรา กำหนดเวลา และประกาศภาษีฉบับล่าสุด บทความนี้ตรวจทานล่าสุดเมื่อ 17 กรกฎาคม 2569
และควรตรวจประกาศที่มีผลกับข้อเท็จจริงของกิจการอีกครั้งก่อนยื่นหรือทำรายการสำคัญ
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
การวางแผนภาษีนิติบุคคลที่ถูกต้องตามกฎหมายและยั่งยืนควรยึดหลักเกณฑ์ใดเป็นสำคัญ?
ต้องยึดหลักเกณฑ์ที่มีเหตุผลทางธุรกิจจริง (Business Substance) และมีเอกสารหลักฐานครบถ้วนประกอบธุรกรรม การประหยัดภาษีที่ดีไม่ใช่การสร้างค่าใช้จ่ายเท็จ
แต่เป็นการใช้สิทธิประโยชน์ทางกฎหมาย เช่น การเคลมรายจ่ายหักลดหย่อนพิเศษ
หรือการเลือกโครงสร้างรายจ่ายที่เหมาะสม
สิ่งสำคัญที่ต้องตรวจสอบก่อนตัดสินใจดำเนินโครงการวางแผนภาษีภายในบริษัทมีอะไรบ้าง?
ควรตรวจสอบผลกระทบเชื่อมโยงรอบด้าน ทั้งเรื่องกระแสเงินสดจริงของกิจการ, ภาระภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT), ภาษีหัก ณ ที่จ่าย, ภาษีเงินได้นิติบุคคลปลายปี,
รวมถึงความพร้อมของพนักงานในการจัดเตรียมเอกสารรองรับตามที่กฎหมายกำหนด
หากดำเนินการบันทึกค่าใช้จ่ายไปแล้วพบว่าเอกสารไม่สมบูรณ์หรือเสี่ยงเป็นรายจ่ายต้องห้าม ควรแก้ไขอย่างไร?
ควรรวบรวมเอกสารหลักฐานเท่าที่มีอยู่เพื่อพิสูจน์วัตถุประสงค์การจ่ายจริงและผู้รับเงิน หากเอกสารไม่มีน้ำหนักพอ ให้แจ้งผู้ทำบัญชีบันทึกยอดดังกล่าวเป็น 'รายจ่ายต้องห้ามทางภาษี'
และทำการบวกกลับในแบบ ภ.ง.ด.50
ตอนสิ้นปีเพื่อหลีกเลี่ยงเบี้ยปรับและเงินเพิ่ม
สิ่งใดควรตรวจเพิ่มเติมก่อนใช้เรื่อง วิธีคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคลสำหรับมือใหม่ และอัตราภาษี SME
ตรวจข้อเท็จจริง เอกสารต้นทาง วันที่มีผล และข้อกำหนดฉบับปัจจุบันที่เกี่ยวกับ วิธีคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคลสำหรับมือใหม่ และอัตราภาษี SME
พร้อมระบุผู้รับผิดชอบก่อนตัดสินใจหรือยื่นข้อมูล