เอเจนซี Performance Marketing คิด Retainer และ VAT อย่างไร คำตอบสั้นๆ คือค่า Retainer ที่เป็นค่าบริการบริหารแคมเปญต้องเสีย VAT เต็มจำนวนหากจดทะเบียนแล้ว ส่วนงบสื่อโฆษณา (media
budget)
ที่รับมาเพื่อจ่ายต่อให้แพลตฟอร์มโฆษณาต้องพิจารณาว่าเป็นรายได้ของเอเจนซีเองหรือเป็นเงินที่รับมาแทนลูกค้า (pass-through) ซึ่งมีผลต่อฐาน VAT และหัก ณ ที่จ่ายต่างกัน
บทความนี้อธิบายวิธีจัดโครงสร้างสัญญาและออกใบแจ้งหนี้ Retainer ให้ถูกต้อง
สารบัญบทความ
- ค่า Retainer ของเอเจนซี Performance Marketing คืออะไร
- VAT สำหรับค่าบริการบริหารจัดการ
- VAT และการบันทึกบัญชีสำหรับงบสื่อโฆษณา
- ภาษีหัก ณ ที่จ่ายสำหรับค่า Retainer
- ตัวอย่างสถานการณ์จริง
- เปรียบเทียบโครงสร้างสัญญาสองแบบ
- ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- คำแนะนำเชิงปฏิบัติ
- ค่าคอมมิชชันและส่วนแบ่งจากแพลตฟอร์มโฆษณา
- แหล่งอ้างอิงที่ใช้ทบทวน
ค่า Retainer ของเอเจนซี Performance Marketing คืออะไร
ค่า Retainer คือค่าบริการรายเดือนที่ลูกค้าจ่ายให้เอเจนซี Performance Marketing เพื่อบริหารจัดการแคมเปญโฆษณาบนแพลตฟอร์มต่างๆ เช่น Facebook Ads, Google Ads, TikTok Ads
อย่างต่อเนื่อง โดยทั่วไป Retainer
ประกอบด้วยสองส่วนหลักที่ต้องแยกให้ชัดเจนตั้งแต่ทำสัญญา ได้แก่
- ค่าบริการบริหารจัดการ (Management/Service Fee): เป็นรายได้แท้จริงของเอเจนซี ไม่ว่าจะคิดเป็นจำนวนเงินคงที่รายเดือนหรือคิดเป็นเปอร์เซ็นต์ของงบโฆษณา
- งบสื่อโฆษณา (Media Budget/Ad Spend): เงินที่เอเจนซีต้องนำไปจ่ายให้แพลตฟอร์มโฆษณาแทนลูกค้า ซึ่งอาจเป็นรายได้ของเอเจนซีเต็มจำนวนหรือเป็นเพียงเงินผ่านมือ (pass-through) ขึ้นอยู่กับโครงสร้างสัญญาและเอกสารจริง
VAT สำหรับค่าบริการบริหารจัดการ
ค่าบริการบริหารจัดการแคมเปญถือเป็นรายได้จากการให้บริการเต็มรูปแบบ หากเอเจนซีจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มแล้ว (เมื่อรายได้เกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี) ต้องเรียกเก็บ VAT
จากค่าบริการนี้ทุกใบแจ้งหนี้ในอัตราที่กฎหมายกำหนด (ปัจจุบัน 7%
แต่ควรตรวจสอบอัตราปัจจุบันก่อนออกเอกสารทุกครั้ง)
VAT และการบันทึกบัญชีสำหรับงบสื่อโฆษณา
ส่วนนี้เป็นจุดที่เอเจนซีมักสับสนและเป็นประเด็นที่กรมสรรพากรให้ความสำคัญในการตรวจสอบ หากเอเจนซีรับเงินงบสื่อจากลูกค้าเข้าบัญชีตนเองเพื่อนำไปจ่ายต่อให้แพลตฟอร์มโฆษณา
จะมีสองแนวทางหลักในการจัดการทางบัญชีและภาษี
- แนวทางที่ 1 ถือเป็นรายได้เต็มจำนวน: หากเอเจนซีรับเงินและออกใบกำกับภาษีในนามตนเองสำหรับค่าสื่อทั้งหมด เงินก้อนนี้จะถือเป็นรายได้ของเอเจนซีที่ต้องนำมารวมคำนวณ VAT และภาษีเงินได้ ทำให้ฐานรายได้ของเอเจนซีสูงเกินความเป็นจริง
- แนวทางที่ 2 ถือเป็นเงินผ่านมือ (Pass-Through): หากทำสัญญาให้ชัดเจนว่าเอเจนซีเป็นเพียงตัวแทนจัดซื้อสื่อในนามลูกค้า และใบกำกับภาษีของแพลตฟอร์มโฆษณาออกในนามลูกค้าโดยตรง เงินงบสื่อจะไม่ถือเป็นรายได้ของเอเจนซี บันทึกเป็นเงินรับฝากหรือลูกหนี้หมุนเวียนแทน ทำให้ฐานรายได้สะท้อนเฉพาะค่าบริการที่แท้จริง
การเลือกแนวทางใดควรพิจารณาจากลักษณะธุรกิจจริงและเอกสารประกอบ ไม่ใช่เลือกเพื่อประโยชน์ทางภาษีเพียงอย่างเดียว
และควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านภาษีเพื่อออกแบบโครงสร้างสัญญาที่ถูกต้องตามกฎหมาย
ภาษีหัก ณ ที่จ่ายสำหรับค่า Retainer
เมื่อลูกค้าที่เป็นนิติบุคคลจ่ายค่า Retainer ให้เอเจนซี โดยทั่วไปมีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่ายก่อนโอนเงิน อัตราที่ใช้ขึ้นอยู่กับว่าเป็นค่าโฆษณาหรือค่าบริการตามลักษณะงานจริง
ซึ่งอัตราที่ถูกต้องควรตรวจสอบกับผู้เชี่ยวชาญด้านภาษีเป็นรายกรณี
เพราะค่าบริหารจัดการแคมเปญกับค่าเช่าพื้นที่โฆษณาอาจเข้าเกณฑ์อัตราต่างกัน
ตัวอย่างสถานการณ์จริง
สมมติเอเจนซีทำสัญญา Retainer กับลูกค้ารายเดือน มูลค่ารวม 300,000 บาท แบ่งเป็นค่าบริการบริหารจัดการ 50,000 บาท และงบสื่อโฆษณา 250,000 บาท
หากทำสัญญาสามฝ่ายให้แพลตฟอร์มโฆษณาออกใบกำกับภาษีในนามลูกค้าโดยตรง
เอเจนซีจะออกใบแจ้งหนี้เฉพาะค่าบริการ 50,000 บาท บวก VAT ตามอัตราที่กำหนด และลูกค้าหักภาษี ณ ที่จ่ายเฉพาะจากยอดค่าบริการนี้เท่านั้น ส่วนเงินงบสื่อ 250,000 บาท
เอเจนซีบันทึกเป็นเงินรับฝากเพื่อนำไปจ่ายแพลตฟอร์มโฆษณาแทนลูกค้า
ไม่ต้องนำมารวมเป็นรายได้หรือคำนวณ VAT ซ้ำซ้อน
เปรียบเทียบโครงสร้างสัญญาสองแบบ
| ประเด็น | งบสื่อถือเป็นรายได้เอเจนซี | งบสื่อเป็นเงินผ่านมือ (Pass-Through) |
|---|---|---|
| ผู้รับใบกำกับภาษีจากแพลตฟอร์มโฆษณา | เอเจนซี | ลูกค้าโดยตรง (เอเจนซีเป็นผู้ดำเนินการแทน) |
| ฐานรายได้ที่ต้องนำมาคำนวณ VAT และภาษีเงินได้ | ค่าบริการ + งบสื่อทั้งหมด | เฉพาะค่าบริการบริหารจัดการเท่านั้น |
| การบันทึกบัญชีเงินงบสื่อ | รายได้และต้นทุนซื้อสื่อ | เงินรับฝาก/ลูกหนี้หมุนเวียน ไม่ผ่านงบกำไรขาดทุน |
| ความเสี่ยงเมื่อถูกตรวจสอบ | ต่ำ หากยื่นภาษีตามฐานรายได้จริง แต่ฐานภาษีสูงกว่าความเป็นจริงของกำไร | ต้องมีสัญญาสามฝ่ายและเอกสารสอดคล้องกันครบถ้วน มิเช่นนั้นอาจถูกประเมินว่าปกปิดรายได้ |
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- ไม่แยกค่าบริการกับงบสื่อในสัญญาและใบแจ้งหนี้: ทำให้ฐานรายได้และ VAT คำนวณผิดเกินความเป็นจริง
- ให้แพลตฟอร์มโฆษณาออกใบกำกับภาษีในนามเอเจนซี แต่ต้องการถือเป็นเงินผ่านมือ: เอกสารไม่สอดคล้องกับข้อเท็จจริง เสี่ยงถูกประเมินภาษีเพิ่มเมื่อถูกตรวจสอบ
- ไม่เก็บหลักฐานการจ่ายเงินต่อให้แพลตฟอร์มโฆษณา: ทำให้พิสูจน์ไม่ได้ว่าเงินงบสื่อถูกใช้ตามวัตถุประสงค์จริง
- คำนวณหัก ณ ที่จ่ายจากยอดรวมทั้งค่าบริการและงบสื่อ: ทำให้ลูกค้าหักภาษีเกินความจำเป็นและเอเจนซีขาดสภาพคล่อง
- ไม่ทบทวนสัญญาเมื่อรายได้ค่าบริการใกล้เกณฑ์จด VAT: พลาดกำหนดเวลาจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม
คำแนะนำเชิงปฏิบัติ
เอเจนซี Performance Marketing ควรออกแบบสัญญาที่แยกค่าบริการบริหารจัดการออกจากงบสื่อโฆษณาอย่างชัดเจนตั้งแต่ต้น
พิจารณาทำสัญญาสามฝ่ายกับลูกค้าและแพลตฟอร์มโฆษณาหากต้องการให้งบสื่อเป็นเงินผ่านมือ
และตั้งผังบัญชีแยกรายได้ค่าบริการกับเงินรับฝากงบสื่อให้ชัดเจน เพื่อให้กำไรที่แสดงในงบการเงินสะท้อนความเป็นจริงและลดความเสี่ยงถูกประเมินภาษีย้อนหลัง
ควรปรึกษาผู้ทำบัญชีหรือที่ปรึกษาภาษีเพื่อตรวจสอบโครงสร้างสัญญาปัจจุบันว่าเอกสารสอดคล้องกับแนวทางที่เลือกใช้หรือไม่
ค่าคอมมิชชันและส่วนแบ่งจากแพลตฟอร์มโฆษณา
นอกจากค่า Retainer และงบสื่อแล้ว บางเอเจนซียังได้รับส่วนลดหรือค่าคอมมิชชันจากแพลตฟอร์มโฆษณาหรือคู่ค้าสื่อ เช่น ส่วนลดปริมาณการซื้อสื่อ (volume rebate)
ซึ่งเงินก้อนนี้ต้องพิจารณาว่าเป็นรายได้ของเอเจนซีที่ต้องนำมารวมคำนวณภาษีหรือไม่
หากได้รับในนามเอเจนซีโดยตรงและไม่ได้ส่งต่อให้ลูกค้า โดยทั่วไปถือเป็นรายได้ของเอเจนซีที่ต้องเสียภาษีตามปกติ ควรบันทึกแยกเป็นรายได้อื่น (other income) ในผังบัญชี
และแจ้งให้ผู้ทำบัญชีทราบทุกครั้งที่ได้รับ
เพื่อไม่ให้ตกหล่นตอนคำนวณภาษีเงินได้ประจำปี
อีกประเด็นที่ควรพิจารณาคือกรณีเอเจนซีขนาดเล็กที่เพิ่งเริ่มรับงาน Retainer รายแรกๆ ควรตกลงกับลูกค้าตั้งแต่ต้นว่าจะออกใบแจ้งหนี้อย่างไร
และกำหนดรอบตัดยอดงบสื่อทุกสิ้นเดือนพร้อมแนบรายงานการใช้งบประมาณจริง (ad spend report)
เพื่อความโปร่งใสและลดข้อพิพาทกับลูกค้าในระยะยาว การมีระบบรายงานที่ชัดเจนตั้งแต่ต้นยังช่วยให้เอเจนซีขยายฐานลูกค้าใหม่ได้ง่ายขึ้น
เพราะลูกค้าองค์กรมักต้องการความโปร่งใสด้านการเงินก่อนตัดสินใจว่าจ้างระยะยาว
แหล่งอ้างอิงที่ใช้ทบทวน
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ค่า Retainer ของเอเจนซีต้องเสีย VAT เต็มจำนวนหรือไม่
ค่าบริการบริหารจัดการแคมเปญ (management fee) ต้องเสีย VAT เต็มจำนวนหากเอเจนซีจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มแล้ว
ส่วนงบสื่อโฆษณาขึ้นอยู่กับว่าเป็นรายได้ของเอเจนซีหรือเป็นเงินผ่านมือตามโครงสร้างสัญญา
งบสื่อโฆษณาที่ลูกค้าโอนมาต้องนำมารวมเป็นรายได้เอเจนซีไหม
ขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริงและเอกสาร หากทำสัญญาสามฝ่ายให้แพลตฟอร์มโฆษณาออกใบกำกับภาษีในนามลูกค้าโดยตรง งบสื่อจะไม่ถือเป็นรายได้ของเอเจนซี แต่หากออกใบกำกับภาษีในนามเอเจนซีเอง
จะถือเป็นรายได้ที่ต้องนำมารวมคำนวณภาษี
เอเจนซีต้องจดทะเบียน VAT เมื่อไหร่
เมื่อรายได้จากการให้บริการเกิน 1,800,000 บาทต่อปี มีหน้าที่ต้องจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม โดยควรพิจารณาว่ารายได้ที่นับรวมคือค่าบริการอย่างเดียวหรือรวมงบสื่อด้วย
ตามโครงสร้างสัญญาที่ใช้จริง
ลูกค้าต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายจากค่า Retainer อย่างไร
โดยทั่วไปลูกค้าที่เป็นนิติบุคคลมีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่ายจากค่าบริการที่เอเจนซีเรียกเก็บ อัตราที่ใช้ขึ้นอยู่กับประเภทเงินได้ตามลักษณะงานจริง
ควรตรวจสอบอัตราที่ถูกต้องกับผู้เชี่ยวชาญด้านภาษีเป็นรายกรณี
สัญญาสามฝ่ายคืออะไร และช่วยเอเจนซีอย่างไร
สัญญาสามฝ่ายคือข้อตกลงระหว่างลูกค้า เอเจนซี และแพลตฟอร์มโฆษณา ที่ระบุให้เอเจนซีทำหน้าที่เป็นตัวแทนจัดซื้อสื่อในนามลูกค้า ช่วยให้ฐานรายได้ของเอเจนซีสะท้อนเฉพาะค่าบริการจริง
ไม่รวมงบสื่อที่เป็นเงินผ่านมือ
หากเคยรวมงบสื่อเป็นรายได้มาตลอด จะปรับโครงสร้างสัญญาใหม่ได้ไหม
สามารถปรับได้ในสัญญาฉบับใหม่กับลูกค้ารายต่อไป แต่ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านภาษีเพื่อประเมินผลกระทบต่อรายได้ที่เคยยื่นภาษีไปแล้ว
และวางแผนเปลี่ยนผ่านให้เอกสารสอดคล้องกันตลอดช่วงเปลี่ยนสัญญา
ควรเก็บเอกสารอะไรบ้างเพื่อพิสูจน์ว่างบสื่อเป็นเงินผ่านมือ
ควรเก็บสัญญาสามฝ่าย ใบกำกับภาษีจากแพลตฟอร์มโฆษณาที่ออกในนามลูกค้า หลักฐานการโอนเงินไปยังแพลตฟอร์ม และรายงานสรุปการใช้งบประมาณให้ลูกค้าทุกเดือน เพื่อรองรับการตรวจสอบจากกรมสรรพากร
หากต้องการดูแลบัญชีและภาษีของธุรกิจเฉพาะทางให้ครบถ้วนตั้งแต่ต้น ลองศึกษาบริการบัญชี ภาษี และวางระบบการเงินสำหรับ SME ของ A Plus Me เพื่อเป็นแนวทางในการวางแผนงาน