สำหรับผู้ประกอบการที่ต้องการเริ่มต้นธุรกิจในรูปแบบนิติบุคคล คำถามที่เจอบ่อยคือ "สามารถจดทะเบียนบริษัทจำกัดโดยมีคนเพียง 2 คนได้หรือไม่?" คำตอบคือ ทำได้จริงแล้วครับ
กฎหมายใหม่ของประเทศไทยได้ลดเกณฑ์ขั้นต่ำของผู้เริ่มก่อการและผู้ถือหุ้นลงเพื่อส่งเสริม SME ให้จัดตั้งบริษัทได้ง่ายขึ้น
สารบัญบทความ
- สรุปกฎหมายใหม่: ขั้นต่ำผู้ถือหุ้นลดเหลือ 2 คน
- ข้อดีของการจดบริษัท 2 คนสำหรับเจ้าของกิจการ
- ข้อควรระวัง: ภาวะตัดสินใจไม่ได้ (Deadlock)
- ขั้นตอนการจดทะเบียนบริษัท 2 คน
- สิ่งที่ต้องทำต่อทันทีหลังจดทะเบียนสำเร็จ
- อ่านต่อในชุดจดทะเบียนบริษัท
- แหล่งอ้างอิงที่ใช้ทบทวน
- สรุป
- ใช้บทความนี้ตรวจอะไรกับธุรกิจได้บ้าง
- แหล่งอ้างอิงที่ใช้ทบทวน (เพิ่มเติม)
สรุปกฎหมายใหม่: ขั้นต่ำผู้ถือหุ้นลดเหลือ 2 คน
พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ 23) พ.ศ. 2565 ซึ่งมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 7 กุมภาพันธ์ 2566
ได้ปรับปรุงเงื่อนไขการจัดตั้งและคงอยู่ของบริษัทจำกัด ดังนี้:
- ผู้เริ่มก่อการ (Promoters): ลดจากขั้นต่ำ 3 คน เหลือเพียง 2 คน ในการลงชื่อยื่นจัดตั้งบริษัท
- จำนวนผู้ถือหุ้น (Shareholders): ต้องมีผู้ถือหุ้นไม่น้อยกว่า 2 คน ตลอดระยะเวลาที่ดำเนินกิจการ
- ผลของการมีผู้ถือหุ้นเหลือ 1 คน: หากภายหลังการจัดตั้ง จำนวนผู้ถือหุ้นลดลงเหลือเพียงคนเดียว กฎหมายระบุว่าบริษัทอาจเป็นเหตุให้ศาลสั่งเลิกบริษัทได้ ดังนั้นต้องคุมให้มีผู้ถือหุ้นอย่างน้อย 2 คนเสมอ
ข้อดีของการจดบริษัท 2 คนสำหรับเจ้าของกิจการ
1. ไม่ต้องหาผู้ถือหุ้น "นอมินี" หรือผู้ถือหุ้นขัดตาทัพ
ในอดีตผู้ประกอบการหรือคู่สามีภรรยาที่ต้องการทำธุรกิจด้วยกันสองคนจำใจต้องหาชื่อบุคคลที่สาม (เช่น ญาติหรือเพื่อน) มาร่วมเป็นผู้ถือหุ้นเพื่อให้ครบเกณฑ์ 3 คนตามกฎหมายเก่า
การลดเหลือ 2
คนช่วยตัดปัญหานี้และทำให้โครงสร้างความเป็นเจ้าของสะท้อนสัดส่วนทุนและความเป็นจริงทางธุรกิจได้ 100%
2. โครงสร้างอำนาจตัดสินใจและการแบ่งหุ้นเรียบง่ายขึ้น
การแบ่งสัดส่วนหุ้นสามารถออกแบบได้ตรงไปตรงมา เช่น แบ่งสัดส่วน 50:50 สำหรับผู้ร่วมหุ้นที่มีบทบาทและทุนเท่ากัน หรือ 60:40 ตามความเหมาะสม
โดยไม่ต้องเจียดหุ้นบางส่วนให้บุคคลที่สามถือครองเป็นสัดส่วนเล็กน้อย
3. ลดขั้นตอนเอกสารการจัดตั้ง
เนื่องจากมีบุคคลที่เกี่ยวข้องเพียง 2 คน การจัดเตรียมหลักฐานยืนยันตัวตน (เช่น บัตรประชาชน) เอกสารยินยอม และลายมือชื่อในการจัดตั้งบริษัทจึงทำได้รวดเร็วกว่าการรวบรวมข้อมูลจาก 3
คนขึ้นไป
ข้อควรระวัง: ภาวะตัดสินใจไม่ได้ (Deadlock)
แม้การจดบริษัท 2 คนจะสะดวก แต่อุปสรรคสำคัญที่พบบ่อยคือ "ภาวะคะแนนเสียงก้ำกึ่งตัดสินใจไม่ได้" โดยเฉพาะหากผู้ถือหุ้นทั้ง 2 คน ถือหุ้นในสัดส่วนเท่ากันที่ 50:50
และเกิดความคิดเห็นขัดแย้งกันในภายหลัง
จะทำให้ไม่สามารถหาข้อยุติผ่านที่ประชุมใหญ่ผู้ถือหุ้นได้ (เพราะไม่มีผู้ใดถือเสียงข้างมากเกินครึ่งหนึ่ง)
วิธีป้องกันปัญหา Deadlock:
- กำหนดสัดส่วนหุ้นให้มีฝั่งใดฝั่งหนึ่งเป็นเสียงข้างมากเล็กน้อย เช่น 51% และ 49%
- เขียนระบุในข้อบังคับบริษัทเกี่ยวกับกระบวนการระงับข้อพิพาทหรือผู้มีสิทธิชี้ขาดในกรณีที่คะแนนเสียงเท่ากัน
- กำหนดอำนาจของกรรมการ (Directors) ให้ชัดเจนว่าธุรกรรมใดที่กรรมการรายเดียวสามารถตัดสินใจได้เลย และธุรกรรมใดต้องอนุมัติร่วมกัน
ขั้นตอนการจดทะเบียนบริษัท 2 คน
ขั้นตอนการจัดตั้งบริษัทยังคงเหมือนกับการจดทะเบียนบริษัทจำกัดทั่วไปของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า (DBD) โดยปัจจุบันนิยมจดทะเบียนแบบ "วันเดียวเสร็จ" ผ่านช่องทาง e-Registration:
- ขั้นตอนที่ 1 จองชื่อบริษัท: จองผ่านเว็บไซต์ของกรมพัฒนาธุรกิจการค้าเพื่อตรวจสอบและรับการอนุมัติชื่อบริษัท
- ขั้นตอนที่ 2 จัดทำคำขอจดทะเบียน: กรอกข้อมูลผู้ถือหุ้นทั้ง 2 คน, ทุนจดทะเบียน (แนะนำเริ่มต้นที่ 1 ล้านบาท), ที่ตั้งสำนักงาน, และกรรมการบริษัท
- ขั้นตอนที่ 3 ประชุมตั้งบริษัทและลงนามเอกสาร: ลงลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์หรือลงชื่อในแบบฟอร์มกระดาษ
- ขั้นตอนที่ 4 ยื่นจดทะเบียนจัดตั้งบริษัท: ชำระค่าธรรมเนียมราชการและรออนุมัติเพื่อรับหนังสือรับรองบริษัท
สิ่งที่ต้องทำต่อทันทีหลังจดทะเบียนสำเร็จ
นิติบุคคลที่เพิ่งจัดตั้งขึ้นมีหน้าที่ตามกฎหมายที่ต้องเริ่มดำเนินการทันทีในเดือนแรก:
- เปิดบัญชีธนาคารบริษัท: เพื่อแยกรายรับ-รายจ่ายของธุรกิจออกจากบัญชีเงินสดส่วนตัวของผู้ถือหุ้นอย่างชัดเจน
- วางระบบเอกสารขายและเอกสารรับชำระ: เตรียมใบเสนอราคา ใบเสร็จรับเงิน และใบกำกับภาษีให้มีระเบียบ
- วางแผนภาษีและเกณฑ์จด VAT: หากคาดการณ์ว่ารายได้ของธุรกิจจะเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี ต้องเตรียมจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม
- ทำบัญชีรายเดือน: จัดหาผู้ทำบัญชีเพื่อบันทึกสมุดบัญชี ยื่นภาษีรายเดือน (ภ.ง.ด.1, ภ.ง.ด.3, ภ.ง.ด.53, ภ.พ.30) และนำส่งประกันสังคมให้ตรงตามกำหนดเวลา
อ่านต่อในชุดจดทะเบียนบริษัท
- จดทะเบียนบริษัท ต้องเตรียมอะไรบ้างก่อนเริ่ม
- หลังจดบริษัทต้องทำอะไร
- บริษัทจำกัดกับหจก. ต่างกันอย่างไร
- คำนวณภาษีบุคคลธรรมดา VS นิติบุคคล
- ดูบริการจดทะเบียนบริษัท/หจก. ของ A Plus Me
- ดูบริการบัญชีรายเดือนของ A Plus Me
แหล่งอ้างอิงที่ใช้ทบทวน
- กรมพัฒนาธุรกิจการค้า: คู่มือสิ่งที่ต้องรู้เมื่อเป็นห้างหุ้นส่วน บริษัทจำกัด
- กรมสรรพากร: คำแนะนำภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับผู้ประกอบการใหม่
สรุป
การจดทะเบียนบริษัทจำกัดด้วยผู้ถือหุ้น 2 คนสามารถดำเนินจัดตั้งได้ทันทีภายใต้กฎหมายแพ่งและพาณิชย์ฉบับใหม่ ช่วยอำนวยความสะดวกให้ SME และผู้ก่อตั้งธุรกิจเริ่มต้นได้อย่างรวดเร็ว
อย่างไรก็ตาม การเตรียมขอบเขตอำนาจ
และแผนงานด้านบัญชีภาษีรายเดือนเป็นสิ่งที่ละเลยไม่ได้หลังจากที่บริษัทเริ่มเปิดดำเนินการจริงแล้ว
ต่อยอดจากบทความนี้
ถ้าบริษัทเริ่มจากผู้ถือหุ้น 2 คนและอยากวางสิทธิ อำนาจลงนาม และเอกสารตั้งต้นให้ชัด ดูหน้า บริการจดบริษัทสำหรับผู้ถือหุ้น 2 คนขึ้นไป เพื่อประเมินโครงสร้างก่อนยื่นจริง
ใช้บทความนี้ตรวจอะไรกับธุรกิจได้บ้าง
บทความเรื่อง จดทะเบียนบริษัท 2 คนได้ไหม? อัปเดตกฎหมายใหม่และขั้นตอนที่ควรรู้ ควรใช้คู่กับเอกสารนิติบุคคลจริง เช่น หนังสือรับรองบริษัท บัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น มติประชุม
และข้อมูลที่ยื่นกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้า
เพื่อให้การตัดสินใจไม่ยึดจากคำอธิบายทั่วไปเพียงอย่างเดียว
เช็กลิสต์ก่อนใช้เรื่องนี้กับธุรกิจ
- ตรวจข้อมูลบริษัท กรรมการ ผู้ถือหุ้น ที่อยู่ และทุนจดทะเบียนให้ตรงกับเอกสารล่าสุด
- เตรียมมติหรือหนังสือมอบอำนาจให้ครบก่อนยื่นเปลี่ยนแปลงรายการสำคัญ
- เช็กผลต่อภาษี บัญชีธนาคาร สัญญาลูกค้า และระบบออกใบกำกับภาษีหลังแก้ข้อมูลนิติบุคคล
ข้อผิดพลาดที่ควรระวัง
- แก้ข้อมูลกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้าแล้วลืมแจ้งสรรพากร ธนาคาร หรือคู่สัญญา
- ใช้ชื่อ ที่อยู่ หรือผู้มีอำนาจลงนามในใบกำกับภาษีไม่ตรงกับเอกสารบริษัท
- จดทุนหรือเปลี่ยนกรรมการโดยไม่ประเมินผลต่อความน่าเชื่อถือและภาระเอกสาร
แหล่งอ้างอิงที่ใช้ทบทวน (เพิ่มเติม)
ออกแบบบริษัทที่มีผู้ก่อตั้งสองคน: ตารางตัดสินใจก่อนลงมือ
ส่วนนี้เพิ่มขึ้นเพื่อเปลี่ยนข้อมูลในบทความให้เป็นขั้นตอนใช้งานจริง เจ้าของกิจการควรยืนยันข้อเท็จจริงและหลักฐานของบริษัทก่อนเลือกทางดำเนินการ
เพราะคำตอบที่เหมาะสมขึ้นกับขนาดธุรกิจ ระบบที่ใช้ และสถานะเอกสารในวันที่ตัดสินใจ
| จุดตรวจ | หลักฐานที่ควรมี | เกณฑ์ตัดสินใจ |
|---|---|---|
| 1 | สัดส่วนหุ้นและเงินที่แต่ละฝ่ายต้องชำระ | อย่าตัดสินจากสัดส่วน 50:50 เพียงอย่างเดียว |
| 2 | กรรมการ อำนาจลงนาม และเรื่องที่ต้องเห็นชอบร่วมกัน | ทำข้อตกลงผู้ถือหุ้นควบคู่เอกสารจดทะเบียน |
| 3 | ทางออกเมื่อเห็นต่าง โอนหุ้น หรือฝ่ายหนึ่งหยุดทำงาน | กำหนดวิธีแก้ deadlock ก่อนเริ่มมีรายได้ |
Checklist สำหรับผู้บริหารและผู้รับผิดชอบ
- กำหนดเจ้าของข้อมูล ผู้จัดทำ ผู้ตรวจทาน และวันครบกำหนดให้เห็นในที่เดียว
- ตรวจชื่อ เลขประจำตัว วันที่ จำนวนเงิน และสถานะเอกสารกับหลักฐานต้นทางก่อนอนุมัติ
- บันทึกสมมติฐาน เหตุผล และผลกระทบด้านบัญชี ภาษี หรือกระแสเงินสดของทางเลือกที่เลือก
- เก็บไฟล์ฉบับสุดท้ายและหลักฐานยื่นหรือชำระให้ค้นย้อนกลับจากเลขรายการได้
จุดส่งต่อสู่การปฏิบัติ: หากข้อมูลยังไม่ครบ ให้แยกรายการเป็น “รอยืนยัน” แทนการเดาแล้วเดินหน้าต่อ หากครบแล้ว ให้สรุปผู้อนุมัติ วันที่มีผล และผู้ติดตามผลหลังดำเนินการ
วิธีนี้ลดทั้งงานแก้ย้อนหลังและความเสี่ยงที่ผู้ให้บริการกับบริษัทเข้าใจขอบเขตไม่ตรงกัน
หากต้องการให้ทีม A Plus ตรวจข้อมูลจริงและจัดลำดับขั้นตอน ดูขอบเขต บริการที่เกี่ยวข้องกับหัวข้อนี้ ก่อนส่งเอกสารเพื่อประเมินงาน
โดยจะยืนยันข้อเท็จจริงและขอบเขตก่อนเสนอวิธีดำเนินการ
อ่านต่อเพื่อเชื่อมขั้นตอนให้ครบ
แหล่งอ้างอิงทางการ
กรมพัฒนาธุรกิจการค้า — ตรวจขั้นตอน แบบคำขอ และประกาศจดทะเบียนฉบับล่าสุด บทความนี้ตรวจทานล่าสุดเมื่อ 17 กรกฎาคม 2569
และควรตรวจประกาศที่มีผลกับข้อเท็จจริงของกิจการอีกครั้งก่อนยื่นหรือทำรายการสำคัญ
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
หลังจากจัดตั้งหรือจดทะเบียนเปลี่ยนแปลงข้อมูลนิติบุคคลกับ DBD แล้ว มีหน้าที่อื่นใดที่ต้องทำต่อหรือไม่?
ต้องตรวจสอบและแจ้งข้อมูลการเปลี่ยนแปลงไปยังหน่วยงานอื่นที่เกี่ยวข้อง เช่น กรมสรรพากร (กรณีจด VAT), สำนักงานประกันสังคม (กรณีมีลูกจ้าง), ธนาคารที่เปิดบัญชีเงินฝาก,
คู่สัญญาหลักของบริษัท,
และปรับปรุงระบบออกใบกำกับภาษีรวมถึงป้ายชื่อสำนักงานให้ถูกต้อง
เอกสารนิติบุคคลพื้นฐานที่บริษัทต้องจัดทำและเก็บรักษาไว้ ณ สำนักงานใหญ่มีอะไรบ้าง?
ต้องจัดเก็บหนังสือรับรองบริษัท, บัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น (บอจ.5), สมุดทะเบียนผู้ถือหุ้น, วัตถุประสงค์การจัดตั้งบริษัท (บอจ.2), รายงานการประชุมคณะกรรมการและที่ประชุมผู้ถือหุ้น,
และใบสำคัญแสดงการจดทะเบียนนิติบุคคล
หากต้องการย้ายสำนักงานใหญ่หรือเปลี่ยนแปลงกรรมการผู้มีอำนาจลงนาม ต้องจัดเตรียมข้อมูลอย่างไร?
ต้องจัดประชุมผู้ถือหุ้นหรือกรรมการเพื่อลงมติเห็นชอบ จัดเตรียมแผนที่ตั้งใหม่ สัญญาเช่าหรือหนังสือยินยอมให้ใช้สถานที่ และหนังสือแต่งตั้งกรรมการชุดใหม่
จากนั้นนำเอกสารและรายงานการประชุมยื่นจดทะเบียนต่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้าภายในเวลาที่กฎหมายกำหนด
สิ่งใดควรตรวจเพิ่มเติมก่อนใช้เรื่อง จดทะเบียนบริษัท 2 คนได้ไหม? อัปเดตกฎหมายใหม่และขั้นตอนที่ควรรู้
ตรวจข้อเท็จจริง เอกสารต้นทาง วันที่มีผล และข้อกำหนดฉบับปัจจุบันที่เกี่ยวกับ จดทะเบียนบริษัท 2 คนได้ไหม? อัปเดตกฎหมายใหม่และขั้นตอนที่ควรรู้
พร้อมระบุผู้รับผิดชอบก่อนตัดสินใจหรือยื่นข้อมูล