หลาย campaign ให้สินค้า บัตรกำนัล ทริป หรือบริการแทนเงินสด ครีเอเตอร์บางคนจึงคิดว่าไม่มีรายได้ แต่ในมุมบัญชีและภาษีต้องดูว่ามีผลประโยชน์ที่ได้รับจากการให้บริการโปรโมตหรือไม่ และมีมูลค่าที่ควรบันทึกหรือเปิดเผยอย่างไร

สรุปประเด็นที่ควรรู้

  • มูลค่าสินค้า
  • brief campaign
  • barter income

ประเมินมูลค่าประโยชน์ที่ได้รับ

ควรเก็บหลักฐานราคาตลาดของสินค้า บัตรกำนัล หรือบริการที่ได้รับ รวมถึงเงื่อนไขการโพสต์ เพื่อให้บัญชีประเมินรายได้และต้นทุนที่เกี่ยวข้องได้

ข้อมูลตั้งต้นที่ต้องแยกให้ชัดคือ มูลค่าสินค้า, เงื่อนไขโพสต์, หลักฐานรับสินค้า, การใช้สินค้า, รายได้ไม่เป็นเงินสด เพราะรายได้ออนไลน์มักมาจากหลายระบบและแต่ละระบบมีรอบจ่าย เอกสาร และภาษีไม่เหมือนกัน

  • มูลค่าสินค้า
  • เงื่อนไขโพสต์
  • หลักฐานรับสินค้า
  • การใช้สินค้า
  • รายได้ไม่เป็นเงินสด

ทำเอกสาร campaign แม้ไม่มีเงินโอน

แม้ไม่มีเงินเข้าธนาคาร ควรมีสัญญา brief หลักฐานส่งมอบ และหลักฐานรับสินค้า เพื่อยืนยันว่ารายการเกิดจากธุรกิจ ไม่ใช่ของส่วนตัวที่ไม่มีเอกสาร

เอกสารที่ควรเก็บทุกเดือนคือ brief campaign, สัญญา barter, หลักฐานรับสินค้า, ราคาตลาด, หลักฐานโพสต์ เพื่อให้กระทบยอดกับ bank statement, รายงานแพลตฟอร์ม, VAT และภาษีหัก ณ ที่จ่ายได้

  • brief campaign
  • สัญญา barter
  • หลักฐานรับสินค้า
  • ราคาตลาด
  • หลักฐานโพสต์

แยกสินค้าที่ใช้เอง แจกต่อ หรือขายต่อ

สินค้าที่ได้รับอาจถูกใช้รีวิว ใช้เอง แจกเป็นกิจกรรม หรือขายต่อ ซึ่งแต่ละแบบทำให้บัญชีและภาษีต่างกัน จึงต้องบันทึกเส้นทางของสินค้าให้ชัด

รายงานที่เจ้าของกิจการควรดูคือ barter income, สินค้าคงเหลือจาก sponsor, ของแจก, สินค้าขายต่อ, ต้นทุน campaign เพื่อรู้ว่าช่องทางใดทำเงินจริง ช่องทางใดมีค่าธรรมเนียมสูง และรายการใดต้องตามเอกสารก่อนปิดบัญชี

  • barter income
  • สินค้าคงเหลือจาก sponsor
  • ของแจก
  • สินค้าขายต่อ
  • ต้นทุน campaign

ตารางเกณฑ์การวัดมูลค่าและการลงบัญชีธุรกรรมแลกเปลี่ยนสปอนเซอร์ (Barter Deal Valuation & Tax Matrix)

การจัดการทางบัญชีเมื่อได้รับส่งสินค้าแทนเงินสดเพื่อรีวิว:

รูปแบบการแลกเปลี่ยน การกำหนดมูลค่าทางบัญชี ภาระภาษีมูลค่าเพิ่มสองฝั่ง เอกสารที่ต้องออกแลกกัน
สินค้าแลกการรีวิว (รับมอบขาด) ประเมินมูลค่าตามราคาท้องตลาดหรือราคาขายปลีกของผู้สนับสนุน ทั้งสองฝ่ายต้องออกใบกำกับภาษีมูลค่าเพิ่มแลกเปลี่ยนยอดกัน ใบส่งของ/ใบกำกับภาษีสปอนเซอร์ แลกกับ ใบเสร็จ/ใบกำกับภาษีการรีวิว
อุปกรณ์ส่งมาให้ใช้ถ่ายทำแล้วส่งคืน ไม่ลงบันทึกรับรู้เป็นรายได้ แต่บันทึกควบคุมทรัพย์สินยืมใช้ชั่วคราว ไม่มีภาระภาษีมูลค่าเพิ่ม (เนื่องจากกรรมสิทธิ์ไม่ได้โอนย้ายถาวร) หนังสือส่งคืนพัสดุอนุมัติชั่วคราว, บันทึกการรับเข้าและคืนทรัพย์สิน
ค่าบริการแลกบริการระหว่างบริษัท ตีมูลค่าเท่ากับราคาประเมินการให้บริการปกติตามอัตราตลาดสัญญา เกิด Tax Point ภาษีมูลค่าเพิ่มทั้งสองข้าง ต่างฝ่ายต้องนำส่ง ภ.พ.30 สัญญาข้อตกลงแลกเปลี่ยนสิทธิบริการอย่างเป็นทางการ (Barter Agreement)

เช็กลิสต์นำไปใช้ในเดือนนี้

สิ่งที่ควรทำทันที

  • เก็บ brief barter
  • ประเมินมูลค่าสินค้า
  • บันทึกวันที่รับ
  • ระบุการใช้สินค้า
  • ส่งหลักฐานโพสต์ให้บัญชี

ลิงก์ที่เกี่ยวข้อง

แหล่งอ้างอิงที่ใช้ทบทวน

หมายเหตุ: เนื้อหานี้เป็นแนวทางทั่วไปสำหรับผู้ประกอบการ SME การบันทึกบัญชีและภาษีของแต่ละกิจการควรพิจารณาจากเอกสารจริง สัญญา และข้อเท็จจริงของรายการ หากมีรายการเฉพาะ ควรปรึกษาผู้ทำบัญชีหรือที่ปรึกษาภาษีก่อนตัดสินใจ

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

รับของมาใช้ฟรีต้องเสียภาษีไหม

ต้องดูข้อเท็จจริงว่าของนั้นเป็นค่าตอบแทนจากการให้บริการหรือไม่ หากเป็นผลประโยชน์จากงานควรให้บัญชีประเมิน

ไม่มีเงินเข้าธนาคารแล้วบัญชีจะรู้ได้อย่างไร

ต้องส่งเอกสาร campaign และหลักฐานรับสินค้าให้บัญชี เพราะรายการไม่เป็นเงินสดไม่ปรากฏใน bank statement

ควรส่งอะไรให้สำนักงานบัญชีทุกเดือน

ควรส่งรายงานยอดขายจากแพลตฟอร์ม รายงาน payout ใบกำกับภาษีหรือใบเสร็จ เอกสารหัก ณ ที่จ่าย สัญญา campaign และ bank statement ของเดือนนั้น