รายได้ affiliate ไม่ได้เกิดตอนมีคนคลิกเสมอไป แต่ขึ้นกับคำสั่งซื้อ การยืนยันยอด การหมดรอบคืนสินค้า และรอบ payout ของแพลตฟอร์ม หากไม่เก็บรายงานให้ครบ
จะกระทบยอดเงินเข้าธนาคารกับรายได้จริงไม่ได้
สารบัญบทความ
สรุปประเด็นที่ควรรู้
- ยอดคลิก
- affiliate report
- commission approved
แยกยอดขายอ้างอิงกับค่าคอมมิชชั่นที่มีสิทธิรับ
รายงาน affiliate ควรแยกยอดคลิก ยอดคำสั่งซื้อ ยอดที่ยกเลิก และค่าคอมมิชชั่นที่ approved แล้ว เพื่อไม่บันทึกรายได้จากยอดที่ยังไม่แน่นอน
ข้อมูลตั้งต้นที่ต้องแยกให้ชัดคือ ยอดคลิก, ยอดขายอ้างอิง, ยอด approved, ค่าธรรมเนียม payout, รอบจ่ายเงิน เพราะรายได้ออนไลน์มักมาจากหลายระบบและแต่ละระบบมีรอบจ่าย เอกสาร
และภาษีไม่เหมือนกัน
- ยอดคลิก
- ยอดขายอ้างอิง
- ยอด approved
- ค่าธรรมเนียม payout
- รอบจ่ายเงิน
กระทบยอด payout กับรายงานแพลตฟอร์ม
ยอดเงินเข้าธนาคารมักถูกหักค่าธรรมเนียม หรือรวมหลาย campaign ในรอบเดียว จึงต้องเก็บ payout report คู่กับ bank statement ทุกเดือน
เอกสารที่ควรเก็บทุกเดือนคือ affiliate report, payout report, bank statement, เอกสารหัก ณ ที่จ่าย, เงื่อนไขโปรแกรม เพื่อให้กระทบยอดกับ bank statement, รายงานแพลตฟอร์ม, VAT
และภาษีหัก ณ ที่จ่ายได้
- affiliate report
- payout report
- bank statement
- เอกสารหัก ณ ที่จ่าย
- เงื่อนไขโปรแกรม
ติดตามรายได้ค้างรับจากรอบที่ยังไม่จ่าย
ค่าคอมมิชชั่นที่ approved แล้วแต่ยังไม่จ่ายควรถูกติดตามเป็นรายได้ค้างรับหรือลูกหนี้ตามข้อเท็จจริง เพื่อให้รายงานรายเดือนไม่ต่ำกว่าความเป็นจริง
รายงานที่เจ้าของกิจการควรดูคือ commission approved, commission pending, payout received, ค่าธรรมเนียม, รายได้ตามช่องทาง เพื่อรู้ว่าช่องทางใดทำเงินจริง
ช่องทางใดมีค่าธรรมเนียมสูง และรายการใดต้องตามเอกสารก่อนปิดบัญชี
- commission approved
- commission pending
- payout received
- ค่าธรรมเนียม
- รายได้ตามช่องทาง
แนวการควบคุมบัญชีและภาษีสำหรับรายได้นายหน้าออนไลน์ (Affiliate Income Control Grid)
ระบบตรวจสอบยอดโอนและภาษีขายจากการโปรโมตสินค้าลิงก์แนะนำ:
| รายการตรวจสอบ (Audit Point) | วิธีลงบันทึกบัญชี | เกณฑ์รับรู้รายจ่ายภาษีขาย | เอกสารหลักฐานที่ต้องจัดทำ |
|---|---|---|---|
| ค่าคอมมิชชันต่างประเทศ (เช่น Amazon/eBay) | เดบิต ธนาคาร / เครดิต รายได้ค่านายหน้า (ได้รับยกเว้น WHT ในไทย) | ยกเว้น VAT 7% หากบริการถูกใช้ในต่างประเทศทั้งหมด | รายงานยอดขายจาก Dashboard แพลตฟอร์ม, Statement ธนาคาร |
| ค่าคอมมิชชันในประเทศ (Shopee/Lazada) | เดบิต ธนาคาร / เดบิต WHT ค้างรับ 3% / เครดิต รายได้ค่านายหน้า | ต้องนำส่งภาษีขาย 7% หากนิติบุคคลจด VAT เต็มรูปแบบ | ใบกำกับภาษีขายส่งให้แพลตฟอร์ม, หนังสือ 50 ทวิที่แพลตฟอร์มออกให้ |
| การโอนยอดเงินเข้าบัญชี (Payout Match) | เดบิต เงินสด/ธนาคาร / เครดิต ลูกหนี้รอเรียกเก็บเงินระบบ | ตรวจสอบวันโอนตรงกับรอบตัดระบบทางบัญชี (Reconciliation) | สลิปการทำรายการโอนของแพลตฟอร์มแนบคู่กับสมุดบัญชีธนาคาร |
เช็กลิสต์นำไปใช้ในเดือนนี้
สิ่งที่ควรทำทันที
- โหลด affiliate report รายเดือน
- แยกยอด pending/approved
- เก็บ payout report
- กระทบยอดกับธนาคาร
- ติดตามภาษีหัก ณ ที่จ่าย
ลิงก์ที่เกี่ยวข้อง
แหล่งอ้างอิงที่ใช้ทบทวน
- กรมสรรพากร
- ระบบยื่นแบบออนไลน์ e-Filing กรมสรรพากร
- กรมพัฒนาธุรกิจการค้า
- ระบบ DBD e-Filing
- สำนักงานประกันสังคม
หมายเหตุ: เนื้อหานี้เป็นแนวทางทั่วไปสำหรับผู้ประกอบการ SME การบันทึกบัญชีและภาษีของแต่ละกิจการควรพิจารณาจากเอกสารจริง สัญญา และข้อเท็จจริงของรายการ หากมีรายการเฉพาะ
ควรปรึกษาผู้ทำบัญชีหรือที่ปรึกษาภาษีก่อนตัดสินใจ
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
รายได้ affiliate รับรู้ตอนคลิกหรือได้เงิน
ต้องดูเงื่อนไขโปรแกรมและสิทธิเรียกรับเงิน โดยทั่วไปไม่ควรบันทึกจากยอดคลิกที่ยังไม่เกิดสิทธิรับเงินจริง
ยอด payout ถูกหักค่าธรรมเนียมต้องลงบัญชีอย่างไร
ควรแยกรายได้เต็มตามรายงานและค่าธรรมเนียมที่ถูกหัก หากเอกสารและข้อเท็จจริงรองรับ
ควรส่งอะไรให้สำนักงานบัญชีทุกเดือน
ควรส่งรายงานยอดขายจากแพลตฟอร์ม รายงาน payout ใบกำกับภาษีหรือใบเสร็จ เอกสารหัก ณ ที่จ่าย สัญญา campaign และ bank statement ของเดือนนั้น
สิ่งใดควรตรวจเพิ่มเติมก่อนใช้เรื่อง Affiliate Commission: รายได้คอมมิชชั่นออนไลน์ลงบัญชีและภาษีอย่างไร
ตรวจข้อเท็จจริง เอกสารต้นทาง วันที่มีผล และข้อกำหนดฉบับปัจจุบันที่เกี่ยวกับ Affiliate Commission: รายได้คอมมิชชั่นออนไลน์ลงบัญชีและภาษีอย่างไร
พร้อมระบุผู้รับผิดชอบก่อนตัดสินใจหรือยื่นข้อมูล