ใบอนุญาตประกอบธุรกิจนำเที่ยว: ขั้นตอนขอและเงื่อนไข

ธุรกิจนำเที่ยวหรือบริษัททัวร์ในไทยต้องขอใบอนุญาตประกอบธุรกิจนำเที่ยวจากกรมการท่องเที่ยวก่อนเริ่มดำเนินกิจการ ไม่ว่าจะเป็นการจัดทัวร์ในประเทศ นำเที่ยวต่างประเทศ หรือรับจัดนำเที่ยวเฉพาะกลุ่ม การดำเนินธุรกิจโดยไม่มีใบอนุญาตถือเป็นความผิดตามกฎหมาย บทความนี้สรุปขั้นตอนขอใบอนุญาต เอกสารที่ต้องเตรียม และหลักประกันที่ต้องวางไว้กับกรมการท่องเที่ยว

ทำไมธุรกิจนำเที่ยวต้องขอใบอนุญาต

พระราชบัญญัติธุรกิจนำเที่ยวและมัคคุเทศก์ กำหนดให้ผู้ประกอบธุรกิจนำเที่ยวทุกรายต้องได้รับใบอนุญาตจากกรมการท่องเที่ยว เพื่อคุ้มครองนักท่องเที่ยวจากการถูกทิ้งกลางทาง การให้บริการที่ไม่ได้มาตรฐาน หรือการฉ้อโกงทางการเงิน ใบอนุญาตนี้ยังเป็นการรับประกันว่าผู้ประกอบการมีความพร้อมด้านการเงินและมีระบบดูแลนักท่องเที่ยวตามมาตรฐานที่กฎหมายกำหนด การประกอบธุรกิจนำเที่ยวโดยไม่มีใบอนุญาตมีโทษทั้งปรับและจำคุกตามกฎหมาย

ประเภทใบอนุญาตธุรกิจนำเที่ยว

ใบอนุญาตประกอบธุรกิจนำเที่ยวแบ่งออกตามลักษณะพื้นที่และรูปแบบการให้บริการ เช่น ใบอนุญาตประเภทเฉพาะพื้นที่ (นำเที่ยวเฉพาะในจังหวัดหรือภูมิภาคที่กำหนด) ใบอนุญาตประเภทในประเทศ (นำเที่ยวได้ทั่วประเทศไทย) และใบอนุญาตประเภทต่างประเทศ (นำเที่ยวทั้งในและต่างประเทศ) ผู้ประกอบการต้องเลือกประเภทใบอนุญาตให้ตรงกับแผนธุรกิจของตน เพราะแต่ละประเภทมีหลักเกณฑ์ด้านทุนจดทะเบียนและหลักประกันที่ต้องวางแตกต่างกัน หากขอใบอนุญาตประเภทหนึ่งแต่ให้บริการเกินขอบเขตที่ได้รับอนุญาต อาจถือว่าดำเนินธุรกิจนอกเหนือใบอนุญาตที่มี

ประเภทใบอนุญาต	ขอบเขตการให้บริการ
เฉพาะพื้นที่	นำเที่ยวในจังหวัดหรือเขตพื้นที่ที่กำหนดเท่านั้น
ในประเทศ	นำเที่ยวได้ทั่วราชอาณาจักรไทย
ต่างประเทศ	นำเที่ยวได้ทั้งในประเทศและต่างประเทศ

ขั้นตอนขอใบอนุญาตประกอบธุรกิจนำเที่ยว

ผู้ประกอบการที่ต้องการขอใบอนุญาตควรดำเนินการตามลำดับดังนี้ จดทะเบียนจัดตั้งนิติบุคคล (บริษัทหรือห้างหุ้นส่วน) กับกรมพัฒนาธุรกิจการค้าให้เรียบร้อยก่อน กำหนดวัตถุประสงค์บริษัทให้ครอบคลุมการประกอบธุรกิจนำเที่ยว จากนั้นเตรียมเอกสารยื่นคำขอต่อกรมการท่องเที่ยว ได้แก่ หนังสือรับรองบริษัท บัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น สำเนาบัตรประชาชนกรรมการ แผนผังสถานที่ตั้งสำนักงาน และเอกสารแสดงฐานะการเงิน เมื่อได้รับอนุมัติแล้วต้องวางหลักประกันตามประเภทใบอนุญาตที่ขอไว้กับกรมการท่องเที่ยวก่อนจึงจะได้รับใบอนุญาตตัวจริง

เอกสารหลักที่ต้องเตรียม

หนังสือรับรองการจดทะเบียนนิติบุคคลและวัตถุประสงค์บริษัท
บัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้นและสำเนาบัตรประชาชนกรรมการผู้มีอำนาจ
แผนผังและรูปถ่ายสถานที่ตั้งสำนักงาน
เอกสารแสดงฐานะการเงินหรือหลักทรัพย์ค้ำประกัน
แผนธุรกิจหรือรูปแบบการให้บริการนำเที่ยวที่จะดำเนินการ

หลักประกันที่ต้องวางกับกรมการท่องเที่ยว

ผู้ประกอบธุรกิจนำเที่ยวต้องวางหลักประกันไว้กับกรมการท่องเที่ยว เพื่อคุ้มครองนักท่องเที่ยวในกรณีที่บริษัททัวร์ไม่สามารถให้บริการตามที่ตกลงไว้ เช่น ยกเลิกทัวร์กะทันหันโดยไม่คืนเงิน หรือเกิดความเสียหายระหว่างการนำเที่ยว หลักประกันอาจอยู่ในรูปเงินสด พันธบัตรรัฐบาล หรือหนังสือค้ำประกันจากธนาคาร โดยจำนวนหลักประกันจะแตกต่างกันไปตามประเภทใบอนุญาตที่ขอ ผู้ประกอบการควรตรวจสอบจำนวนหลักประกันที่แน่นอนกับกรมการท่องเที่ยวโดยตรง เนื่องจากอาจมีการปรับปรุงหลักเกณฑ์เป็นระยะ

มัคคุเทศก์ต้องขึ้นทะเบียนแยกต่างหาก

นอกจากใบอนุญาตประกอบธุรกิจนำเที่ยวของบริษัทแล้ว บุคคลที่ทำหน้าที่นำเที่ยวหรือมัคคุเทศก์ก็ต้องมีใบอนุญาตมัคคุเทศก์ของตนเองแยกต่างหากตามกฎหมายเช่นกัน โดยต้องผ่านการอบรมหลักสูตรมัคคุเทศก์ที่ได้รับการรับรอง และขึ้นทะเบียนกับกรมการท่องเที่ยว บริษัททัวร์ที่จ้างมัคคุเทศก์ที่ไม่มีใบอนุญาตมาให้บริการ ถือว่าฝ่าฝืนกฎหมายเช่นเดียวกับบริษัท จึงควรตรวจสอบใบอนุญาตของมัคคุเทศก์ทุกคนที่ร่วมงานให้ถูกต้องก่อนมอบหมายงาน

ตัวอย่างสถานการณ์จริง

ผู้ประกอบการรายหนึ่งเปิดบริษัทจัดทัวร์ต่างประเทศโดยยังไม่ได้รับใบอนุญาตประเภทต่างประเทศ แต่รับจองทัวร์และเก็บเงินมัดจำจากลูกค้าไปแล้วหลายกลุ่ม เมื่อกรมการท่องเที่ยวตรวจสอบพบว่าบริษัทมีเพียงใบอนุญาตประเภทในประเทศ แต่ดำเนินธุรกิจนำเที่ยวต่างประเทศ ทำให้ต้องระงับการให้บริการทัวร์ต่างประเทศทันทีและต้องคืนเงินลูกค้าที่จองไว้ กรณีนี้แสดงให้เห็นว่าผู้ประกอบการต้องตรวจสอบให้แน่ใจว่าใบอนุญาตที่มีครอบคลุมขอบเขตการให้บริการจริงก่อนเปิดรับจองทัวร์

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

เริ่มรับจองทัวร์และเก็บเงินก่อนได้รับใบอนุญาตจากกรมการท่องเที่ยว
ให้บริการเกินขอบเขตของประเภทใบอนุญาตที่ได้รับ เช่น มีใบอนุญาตในประเทศแต่จัดทัวร์ต่างประเทศ
จ้างมัคคุเทศก์ที่ไม่มีใบอนุญาตมัคคุเทศก์ถูกต้อง
ไม่วางหลักประกันตามจำนวนที่กำหนดหรือปล่อยให้หลักประกันหมดอายุ
ไม่แจ้งเปลี่ยนแปลงข้อมูลบริษัทหรือที่ตั้งสำนักงานให้กรมการท่องเที่ยวทราบ

คำแนะนำเชิงปฏิบัติ

ผู้ที่วางแผนเปิดธุรกิจนำเที่ยวควรจดทะเบียนนิติบุคคลให้เรียบร้อย เลือกประเภทใบอนุญาตให้ตรงกับแผนธุรกิจ เตรียมหลักประกันตามที่กำหนด และตรวจสอบใบอนุญาตมัคคุเทศก์ของทีมงานให้ถูกต้องก่อนเริ่มรับจองทัวร์ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายธุรกิจท่องเที่ยวหรือติดต่อกรมการท่องเที่ยวโดยตรงเพื่อยืนยันหลักเกณฑ์ล่าสุดก่อนดำเนินการ

ใช้บทความนี้กับธุรกิจของคุณอย่างไร

เนื้อหาเรื่อง ใบอนุญาตประกอบธุรกิจนำเที่ยว: ขั้นตอนขอและเงื่อนไข ควรนำไปใช้ตรวจสอบกับเอกสารและตัวเลขจริงของกิจการ ไม่ใช่อ่านเพื่อจำคำศัพท์ เพราะแนวทางบัญชีและภาษีขึ้นกับข้อเท็จจริง เอกสาร และรอบเวลาที่เกิดรายการของแต่ละธุรกิจ

เช็กลิสต์ก่อนนำไปใช้

รวบรวมเอกสารรายรับ รายจ่าย ภาษีซื้อ-ขาย และรายการธนาคารให้ครบตามรอบเดือน
ตรวจว่าธุรกรรมที่เกี่ยวข้องบันทึกบัญชีถูกต้องและมีหลักฐานรองรับครบถ้วน
หากไม่แน่ใจเรื่องภาษี ควรปรึกษาผู้ทำบัญชีหรือที่ปรึกษาภาษีก่อนตัดสินใจ

แหล่งอ้างอิงที่ใช้ทบทวน

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ธุรกิจนำเที่ยวต้องขอใบอนุญาตจากหน่วยงานใด

ต้องขอใบอนุญาตประกอบธุรกิจนำเที่ยวจากกรมการท่องเที่ยว ตามพระราชบัญญัติธุรกิจนำเที่ยวและมัคคุเทศก์ ก่อนเริ่มดำเนินกิจการ

ใบอนุญาตธุรกิจนำเที่ยวมีกี่ประเภท

แบ่งเป็นประเภทเฉพาะพื้นที่ ประเภทในประเทศ และประเภทต่างประเทศ ผู้ประกอบการต้องเลือกให้ตรงกับขอบเขตการให้บริการจริง

ต้องวางหลักประกันเท่าไรกับกรมการท่องเที่ยว

จำนวนหลักประกันแตกต่างกันตามประเภทใบอนุญาต ควรตรวจสอบจำนวนที่แน่นอนกับกรมการท่องเที่ยวโดยตรงเนื่องจากหลักเกณฑ์อาจมีการปรับปรุง

มัคคุเทศก์ต้องมีใบอนุญาตแยกจากบริษัททัวร์หรือไม่

ต้องมี มัคคุเทศก์ทุกคนต้องผ่านการอบรมและขึ้นทะเบียนใบอนุญาตมัคคุเทศก์ของตนเองแยกต่างหากจากใบอนุญาตของบริษัท

มีใบอนุญาตประเภทในประเทศ แต่จัดทัวร์ต่างประเทศได้หรือไม่

ไม่ได้ ถือว่าให้บริการเกินขอบเขตใบอนุญาตที่ได้รับ ต้องขอใบอนุญาตประเภทต่างประเทศเพิ่มเติมก่อนจึงจะให้บริการได้ถูกต้อง

ดำเนินธุรกิจนำเที่ยวโดยไม่มีใบอนุญาตมีความผิดหรือไม่

มีความผิดตามกฎหมาย มีทั้งโทษปรับและจำคุก ควรขอใบอนุญาตให้เรียบร้อยก่อนเริ่มรับจองทัวร์หรือเก็บเงินจากลูกค้า

ก่อนเปิดบริษัททัวร์ควรเตรียมอะไรบ้าง

ควรจดทะเบียนนิติบุคคล เลือกประเภทใบอนุญาตให้ตรงแผนธุรกิจ เตรียมหลักประกันตามที่กำหนด และตรวจสอบใบอนุญาตมัคคุเทศก์ของทีมงานให้ถูกต้อง