ค่าความสำเร็จหรือ success fee พบได้ในงานที่ปรึกษา recruitment, fundraising, M&A, marketing และ performance campaign ปัญหาคือเมื่อไรจึงถือว่าสำเร็จและมีสิทธิออกบิล หากสัญญาไม่ชัดจะเกิดข้อพิพาทและบัญชีรับรู้รายได้ผิดงวดได้ง่าย
สรุปประเด็นที่ควรรู้
- trigger success
- สัญญา success fee
- success fee pipeline
นิยามคำว่าสำเร็จให้วัดได้
สัญญาควรระบุ trigger ของ success fee เช่น ลูกค้าลงนามสัญญา ได้รับเงิน ปิดดีล เริ่มงาน หรือยอดขายถึงเป้า พร้อมวิธีคำนวณ fee และกรณียกเลิก
จุดที่ต้องตกลงก่อนออกใบแจ้งหนี้คือ trigger success, สูตรคำนวณ fee, เอกสารยืนยัน, วันออกบิล, ประเภทเงินได้ เพราะเป็นฐานให้บัญชีแยกรายได้ ต้นทุน และภาษีได้ตรงกับข้อเท็จจริงของงาน
- trigger success
- สูตรคำนวณ fee
- เอกสารยืนยัน
- วันออกบิล
- ประเภทเงินได้
เก็บหลักฐานสิทธิเรียกรับเงิน
ก่อนบันทึกรายได้หรือออกใบแจ้งหนี้ ควรมีหลักฐานว่างานเข้าเงื่อนไขแล้ว เช่น เอกสารปิดดีล อีเมลยืนยัน รายงานยอดขาย หรือเอกสารรับเงิน
เอกสารที่ควรเก็บคู่กันคือ สัญญา success fee, เอกสารปิดดีล, รายงานยอดขาย, ใบแจ้งหนี้, ใบหัก ณ ที่จ่าย เพื่อให้ตรวจย้อนหลังได้ทั้งตอนปิดบัญชีรายเดือน ยื่น VAT หักภาษี ณ ที่จ่าย และปิดงบประจำปี
- สัญญา success fee
- เอกสารปิดดีล
- รายงานยอดขาย
- ใบแจ้งหนี้
- ใบหัก ณ ที่จ่าย
ประเมิน VAT และหัก ณ ที่จ่ายจากลักษณะบริการ
Success fee อาจเป็นค่าบริการ ค่านายหน้า หรือค่าตอบแทนประเภทอื่นตามข้อเท็จจริง จึงต้องให้บัญชีตรวจผลด้าน VAT และหัก ณ ที่จ่ายก่อนออกเอกสาร
รายงานที่เจ้าของกิจการควรดูทุกเดือน ได้แก่ success fee pipeline, รายได้ค้างรับ, ลูกหนี้, ดีลยกเลิก, กำไรต่อดีล เพื่อรู้ว่ากำไรจริงมาจากลูกค้าใด โครงการใด และงานใดกำลังกินเงินสด
- success fee pipeline
- รายได้ค้างรับ
- ลูกหนี้
- ดีลยกเลิก
- กำไรต่อดีล
เกณฑ์การรับรู้รายได้ค่าความสำเร็จตามมาตรฐานบัญชีและสรรพากร (Success Fee Revenue Recognition Matrix)
ขั้นตอนการปิดบัญชีและจุดพิจารณาความรับผิดภาษี (Tax Point) สำหรับผลประโยชน์จูงใจ:
| เงื่อนไขทางธุรกิจ (Business Condition) | จังหวะเวลาการบันทึกบัญชี | เงื่อนไขการเกิดภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) | วิธีการกระทบยอดและการสอบทาน |
|---|---|---|---|
| การบรรลุเป้าหมายที่วัดผลได้ (KPI) | เมื่อตัวชี้วัดในสัญญาสัมฤทธิผลและมีรายงานสรุปผลผ่านการลงนามอนุมัติ | เกิดสิทธิเรียกร้องชำระเงิน / ออกใบกำกับภาษีขายและยื่น ภ.พ.30 | เทียบรายงานความสำเร็จกับข้อมูลทางสถิติหรือเอกสารบุคคลที่สาม |
| รางวัลพิเศษกรณีงานเสร็จก่อนเวลา | เมื่อได้รับการยืนยันอย่างเป็นทางการจากผู้บริหารของลูกค้า | บันทึกรับรู้รายได้บริการพิเศษในรอบเดือนที่ได้รับหนังสือยืนยัน | แนบหนังสืออนุมัติโบนัสพิเศษคู่กับใบกำกับภาษีส่งสำนักงานบัญชี |
| ส่วนแบ่งยอดขายเพิ่มสะสม (Revenue Share) | คำนวณรายได้สะสมเมื่อจบไตรมาสหรือปีตามรอบคำนวณที่ระบุในสัญญา | ออกใบแจ้งหนี้เมื่อทราบตัวเลขยอดขายที่แน่นอนและตรวจแล้ว | ขอสำเนารายงานการเงินหรือรายงานยอดขายปิดระบบของคู่ค้า |
เช็กลิสต์นำไปใช้ในเดือนนี้
สิ่งที่ควรทำทันที
- นิยาม success trigger
- กำหนดสูตร fee
- เก็บหลักฐานสำเร็จ
- ตรวจ VAT และหัก ณ ที่จ่าย
- ติดตามลูกหนี้ success fee
ลิงก์ที่เกี่ยวข้อง
แหล่งอ้างอิงที่ใช้ทบทวน
- กรมสรรพากร
- ระบบยื่นแบบออนไลน์ e-Filing กรมสรรพากร
- กรมพัฒนาธุรกิจการค้า
- ระบบ DBD e-Filing
- สำนักงานประกันสังคม
หมายเหตุ: เนื้อหานี้เป็นแนวทางทั่วไปสำหรับผู้ประกอบการ SME การบันทึกบัญชีและภาษีของแต่ละกิจการควรพิจารณาจากเอกสารจริง สัญญา และข้อเท็จจริงของรายการ หากมีรายการเฉพาะ ควรปรึกษาผู้ทำบัญชีหรือที่ปรึกษาภาษีก่อนตัดสินใจ
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
Success fee รับรู้รายได้เมื่อเซ็นสัญญาหรือเมื่อได้เงิน
ต้องดูเงื่อนไขสัญญาและข้อเท็จจริงว่าเกิดสิทธิเรียกรับเงินเมื่อใด รวมถึงจุดเกิดภาษีที่เกี่ยวข้อง
Success fee ถูกหัก ณ ที่จ่ายแบบไหน
ต้องดูว่าค่าตอบแทนเข้าลักษณะบริการ ค่านายหน้า หรือประเภทอื่น และสถานะผู้จ่ายเงินเป็นรายกรณี
ควรส่งข้อมูลอะไรให้สำนักงานบัญชีทุกเดือน
ควรส่งสัญญา ใบเสนอราคา ใบแจ้งหนี้ ใบกำกับภาษี ใบหัก ณ ที่จ่าย รายงานต้นทุนโครงการ และหลักฐานรับจ่ายเงินของเดือนนั้น