ถ้าคุณกำลังจะจ้างสำนักงานบัญชีแต่ยังสับสนว่า หจก. กับบริษัทจำกัดต้องดูแลบัญชีต่างกันไหม ค่าบริการต่างกันอย่างไร และมีจุดไหนที่ต้องระวังเป็นพิเศษ —
บทความนี้เขียนมาตอบคำถามเหล่านั้นตรงๆ
สารบัญบทความ
- หจก. กับบริษัทจำกัด นิติบุคคลที่แตกต่างกันในด้านโครงสร้าง
- งานบัญชีของ หจก. กับบริษัทจำกัด ต่างกันจริงหรือเปล่า
- จุดที่ หจก. กับบริษัทจำกัด ต่างกันในงานบัญชีและภาษี
- ตารางเปรียบเทียบงานบัญชี หจก. vs บริษัทจำกัด
- ค่าบริการรับทำบัญชี หจก. กับบริษัทจำกัด ต่างกันไหม
- เอกสารที่ต้องส่งให้สำนักงานบัญชีทุกเดือน
- ข้อควรระวังเป็นพิเศษสำหรับ หจก.
- เมื่อไหรควรพิจารณาแปลงจาก หจก. เป็นบริษัทจำกัด
- สรุป: เลือก หจก. หรือบริษัทจำกัด งานบัญชีต่างกันแค่ไหน
- แหล่งอ้างอิงที่ใช้ทบทวน
หจก. กับบริษัทจำกัด นิติบุคคลที่แตกต่างกันในด้านโครงสร้าง
ก่อนจะพูดถึงงานบัญชี ต้องเข้าใจโครงสร้างทั้งสองแบบก่อน เพราะมันส่งผลต่อเอกสาร ภาษี และค่าบริการโดยตรง
ห้างหุ้นส่วนจำกัด (หจก.) คือนิติบุคคลที่มีหุ้นส่วนอย่างน้อย 2 คน แบ่งเป็น "หุ้นส่วนจำกัดความรับผิด" และ "หุ้นส่วนไม่จำกัดความรับผิด" (หุ้นส่วนผู้จัดการ)
โดยหุ้นส่วนผู้จัดการเป็นผู้ดำเนินงาน ลงนามสัญญา
และรับผิดชอบหนี้สินของห้างหุ้นส่วนโดยไม่จำกัดจำนวน
บริษัทจำกัด มีผู้ถือหุ้นตั้งแต่ 2 คนขึ้นไป ความรับผิดจำกัดตามมูลค่าหุ้น มีกรรมการเป็นผู้บริหาร โครงสร้างแยกชัดระหว่างเจ้าของและผู้บริหาร
ทำให้ภาพลักษณ์ต่อคู่ค้าองค์กรและธนาคารดีกว่า
สามารถดูภาพรวมความต่างของสองรูปแบบได้ที่บทความ คู่มือจดทะเบียนบริษัท ก่อนตัดสินใจเลือกโครงสร้าง
งานบัญชีของ หจก. กับบริษัทจำกัด ต่างกันจริงหรือเปล่า
คำตอบสั้นๆ คือ แกนงานเหมือนกันมาก ทั้งสองรูปแบบต่างเป็นนิติบุคคลที่จดทะเบียนกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้า (DBD) ดังนั้นงานรับทำบัญชีหลักจึงครอบคลุมสิ่งเดียวกัน ได้แก่
- บันทึกรายการบัญชีรายเดือนตามเอกสารที่ส่งมา (ใบแจ้งหนี้ ใบเสร็จ สลิปโอน ฯลฯ)
- จัดทำรายงานภาษีมูลค่าเพิ่ม (ภ.พ.30) หากจดทะเบียน VAT
- ยื่น ภ.ง.ด.1 (ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่ายจากเงินเดือนพนักงาน) และ ภ.ง.ด.3 / ภ.ง.ด.53 (หัก ณ ที่จ่ายจากการจ้างบริการ)
- นำส่งเงินประกันสังคมรายเดือน (กรณีมีพนักงาน)
- จัดทำงบการเงินประจำปีและส่งผู้สอบบัญชีรับอนุญาต
- ยื่นงบการเงินต่อ DBD และกรมสรรพากร
ไม่ว่าจะเป็น หจก. หรือบริษัทจำกัด ถ้าไม่มีระบบบัญชีที่ดีตั้งแต่ต้น ปัญหาเอกสารหายและบัญชีไม่ครบจะเกิดขึ้นเหมือนกันทุกรูปแบบ ดูเพิ่มเติมว่าต้องเตรียมอะไรให้สำนักงานบัญชีได้ที่
จุดที่ หจก. กับบริษัทจำกัด ต่างกันในงานบัญชีและภาษี
แม้งานหลักจะเหมือนกัน แต่มีรายละเอียดที่แตกต่างกันอยู่ 3 จุดสำคัญ
1. ภาษีเงินได้นิติบุคคล (CIT) อัตราเดียวกันหรือไม่
ทั้ง หจก. และบริษัทจำกัดเสีย ภาษีเงินได้นิติบุคคล ในอัตราเดียวกันตามกฎหมาย โดยสำหรับ SME ที่มีทุนชำระแล้วไม่เกิน 5 ล้านบาทและรายได้ไม่เกิน 30 ล้านบาท
อัตราภาษีแบบขั้นบันไดจะอยู่ที่
- กำไรสุทธิ 0 – 300,000 บาท: ยกเว้นภาษี
- กำไรสุทธิ 300,001 – 3,000,000 บาท: 15%
- กำไรสุทธิส่วนที่เกิน 3,000,000 บาท: 20%
อย่างไรก็ตาม หจก. ที่มีทุนจดทะเบียนเกิน 5 ล้านบาท หรือรายได้เกิน 30 ล้านบาท จะเสียภาษีในอัตราปกติ 20% ของกำไรสุทธิทันที ไม่มีอัตราขั้นบันได ซึ่งเป็นจุดที่หลายคนมองข้าม
ควรปรึกษานักบัญชีก่อนวางโครงสร้าง
หมายเหตุ: เกณฑ์และเงื่อนไขสิทธิ SME อาจมีการปรับเปลี่ยน ควรให้ผู้ทำบัญชีตรวจสอบความเป็นปัจจุบันทุกปี
2. งบการเงินและการตรวจสอบโดยผู้สอบบัญชี
ทั้ง หจก. และบริษัทจำกัดต้องจัดทำ งบการเงิน และผ่านการตรวจสอบโดย ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (CPA) เหมือนกัน แต่ขนาดของงบที่สรรพากรและ DBD กำหนดอาจต่างกันเล็กน้อยขึ้นอยู่กับขนาดกิจการ
งานของสำนักงานบัญชีในส่วนนี้จึงไม่แตกต่างกันมากนัก
3. เอกสารองค์กรและมติที่ประชุม
นี่คือจุดที่แตกต่างชัดเจนที่สุด
- บริษัทจำกัด ต้องจัดประชุมผู้ถือหุ้นประจำปี (AGM) อนุมัติงบการเงิน จัดทำรายงานการประชุม และดูแลบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น (บอจ.5) ซึ่งเป็นงานเอกสารที่มากกว่า หจก.
- หจก. ไม่ต้องจัดประชุมผู้ถือหุ้นในลักษณะเดียวกัน แต่ก็ยังต้องจัดเตรียมเอกสารหุ้นส่วนและรายงานตามที่กฎหมายกำหนด
ตารางเปรียบเทียบงานบัญชี หจก. vs บริษัทจำกัด
| หัวข้อ | ห้างหุ้นส่วนจำกัด (หจก.) | บริษัทจำกัด |
|---|---|---|
| บันทึกบัญชีรายเดือน | ต้องทำ | ต้องทำ |
| ยื่น ภ.พ.30 (VAT รายเดือน) | ต้องทำ (ถ้าจด VAT) | ต้องทำ (ถ้าจด VAT) |
| ยื่น ภ.ง.ด.1/3/53 | ต้องทำ | ต้องทำ |
| งบการเงินประจำปี | ต้องจัดทำ | ต้องจัดทำ |
| ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (CPA) | ต้องใช้ | ต้องใช้ |
| ยื่น ภ.ง.ด.50 (ภาษีนิติบุคคลประจำปี) | ต้องยื่น (ภายใน 150 วันหลังปิดรอบบัญชี) | ต้องยื่น (ภายใน 150 วันหลังปิดรอบบัญชี) |
| ประชุมผู้ถือหุ้นประจำปี + รายงาน | ไม่บังคับในรูปแบบ AGM | บังคับ ต้องจัดและทำรายงาน |
| บัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น (บอจ.5) | ไม่มี | ต้องจัดทำและปรับปรุง |
| อัตราภาษีนิติบุคคล SME (ขั้นบันได) | ได้รับสิทธิ (ถ้าเข้าเกณฑ์) | ได้รับสิทธิ (ถ้าเข้าเกณฑ์) |
ค่าบริการรับทำบัญชี หจก. กับบริษัทจำกัด ต่างกันไหม
นี่คือคำถามที่เจ้าของกิจการถามบ่อยที่สุด คำตอบคือ ต่างกันไม่มากในกรณีส่วนใหญ่ เพราะงานหลักใกล้เคียงกัน แต่ปัจจัยที่มีผลต่อราคาจริงๆ คือ
- ปริมาณธุรกรรม — จำนวนใบเสร็จ ใบแจ้งหนี้ และรายการโอนต่อเดือน มีผลมากที่สุด
- ความซับซ้อนของธุรกิจ — ธุรกิจที่มีสินค้าคงเหลือ นำเข้า-ส่งออก หรือต้นทุนหลายชั้นต้องใช้เวลามากกว่า
- จำนวนพนักงาน — มีผลต่องาน ภ.ง.ด.1 และประกันสังคมรายเดือน
- การจด VAT — ถ้าจด VAT มีงานเพิ่มด้านภ.พ.30 และการกระทบยอดภาษีซื้อ-ขาย
- งาน AGM และเอกสารองค์กร — สำหรับบริษัทจำกัดที่ต้องจัดประชุมและทำรายงาน อาจมีค่าบริการส่วนนี้เพิ่ม
โดยทั่วไปสำนักงานบัญชีมักคิดค่าบริการ หจก. ที่มีธุรกรรมน้อยในราคาใกล้เคียงหรือต่ำกว่าบริษัทจำกัดเล็กน้อย เนื่องจากไม่มีงาน AGM และเอกสารหุ้นส่วนน้อยกว่า แต่ถ้าปริมาณงานใกล้กัน
ราคาก็แทบไม่ต่างกัน
ต้องการเทียบค่าบริการที่ชัดเจน ดูรายละเอียดได้ที่ รับทำบัญชีรายเดือน ของ A Plus Me ซึ่งแจกแจงขอบเขตงานและราคาตรงไปตรงมา
เอกสารที่ต้องส่งให้สำนักงานบัญชีทุกเดือน
ไม่ว่าจะเป็น หจก. หรือบริษัทจำกัด เอกสารที่ต้องส่งให้สำนักงานบัญชีทุกเดือนคือชุดเดิม
- ใบกำกับภาษี/ใบเสร็จรับเงินทุกรายการที่ซื้อ
- ใบแจ้งหนี้หรือใบกำกับภาษีที่ออกให้ลูกค้า
- สลิปโอนเงิน หลักฐานการรับชำระ และรายการบัตรเครดิตธุรกิจ
- Statement บัญชีธนาคารของกิจการ (ทุกบัญชี)
- สลิปเงินเดือนพนักงาน (ถ้ามี)
- สัญญาจ้างงานหรือสัญญาบริการที่เกิดขึ้นในเดือนนั้น (ถ้ามีรายการหัก ณ ที่จ่าย)
ยิ่งส่งเอกสารครบและตรงเวลา งานบัญชีก็เรียบร้อยเร็วขึ้นและมีโอกาสผิดพลาดน้อยลง
ข้อควรระวังเป็นพิเศษสำหรับ หจก.
ถึงแม้ หจก. จะดูเรียบง่ายกว่าบริษัทจำกัด แต่มีข้อที่เจ้าของ หจก. มักมองข้ามอยู่บ่อยครั้ง
- หุ้นส่วนผู้จัดการรับผิดชอบหนี้ไม่จำกัด — แม้บัญชีจะชัดเจน แต่ถ้าห้างหุ้นส่วนมีหนี้ หุ้นส่วนผู้จัดการต้องรับผิดส่วนตัว ซึ่งต่างจากผู้ถือหุ้นบริษัทจำกัดที่จำกัดความรับผิดตามหุ้น
- การถอนเงินของหุ้นส่วน — ถ้าหุ้นส่วนถอนเงินออกจากกิจการโดยไม่ผ่านระบบที่ถูกต้อง อาจสร้างปัญหาบัญชีและภาษีในภายหลัง
- ไม่ควรใช้บัญชีส่วนตัวรับเงินธุรกิจ — ปัญหาเดิมของทั้ง หจก. และบริษัทจำกัด แต่เจ้าของ หจก. มักละเลยเรื่องนี้มากกว่าเพราะรู้สึกว่า "เป็นเจ้าของเองอยู่แล้ว"
- ภาษีหัก ณ ที่จ่ายต้องนำส่งตรงเวลา — บทลงโทษค่าปรับและเงินเพิ่มใช้กับ หจก. เช่นเดียวกับบริษัทจำกัด ไม่มีข้อยกเว้น
ต้องการตรวจสอบว่า หจก. ของคุณมีความเสี่ยงด้านภาษีตรงไหน ลองใช้บริการ ประเมินความเสี่ยงภาษี เพื่อเช็กก่อนที่ปัญหาจะใหญ่โต
เมื่อไหรควรพิจารณาแปลงจาก หจก. เป็นบริษัทจำกัด
มีสัญญาณบางอย่างที่บอกว่าถึงเวลาคิดเรื่องนี้
- คู่ค้าองค์กรหรืองานประมูลภาครัฐกำหนดให้ต้องเป็น "บริษัทจำกัด"
- ต้องการรับผู้ลงทุนใหม่หรือแบ่งสัดส่วนความเป็นเจ้าของอย่างยืดหยุ่น
- ต้องการแยกความรับผิดส่วนตัวออกจากความรับผิดของกิจการ
- รายได้เติบโตและต้องการโครงสร้างที่รองรับการขยายตัว
การแปลงสภาพจาก หจก. เป็นบริษัทจำกัดทำได้ แต่มีขั้นตอนและภาระภาษีที่ต้องวางแผนล่วงหน้า อย่าทำเองโดยไม่มีที่ปรึกษา สามารถดูบริการ จดทะเบียนบริษัท และ วางแผนภาษี
เพื่อประเมินขั้นตอนและผลกระทบก่อนตัดสินใจ
สรุป: เลือก หจก. หรือบริษัทจำกัด งานบัญชีต่างกันแค่ไหน
ในแง่งานบัญชีประจำเดือนและการยื่นภาษี ทั้งสองรูปแบบต้องดูแลเหมือนกัน 80-90% ความต่างหลักอยู่ที่เอกสารองค์กร การจัด AGM สำหรับบริษัทจำกัด
และรายละเอียดด้านสิทธิประโยชน์ภาษีนิติบุคคลที่ต้องตรวจสอบเงื่อนไขให้ดี
ค่าบริการสำนักงานบัญชีสำหรับสองรูปแบบนี้จึงมักใกล้เคียงกัน ขึ้นอยู่กับปริมาณธุรกรรมและความซับซ้อนของธุรกิจเป็นหลัก
หากต้องการให้ทีม A Plus Me ช่วยดูแลบัญชีและภาษีของ หจก. หรือบริษัทจำกัด ตั้งแต่บันทึกรายเดือนไปจนถึงปิดงบและยื่นภาษีประจำปี ติดต่อ A Plus Me ได้เลย
ทีมของเราให้ข้อมูลเบื้องต้นโดยไม่มีค่าใช้จ่าย
และพร้อมแนะนำแพ็กเกจที่เหมาะกับขนาดและลักษณะธุรกิจของคุณ
แหล่งอ้างอิงที่ใช้ทบทวน
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
หจก. ต้องจ้างสำนักงานบัญชีไหม หรือทำเองได้
หจก. ที่เป็นนิติบุคคลต้องมีผู้ทำบัญชีที่มีคุณสมบัติตามกฎหมาย (พ.ร.บ.การบัญชี) และต้องผ่านผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (CPA) ก่อนยื่นงบการเงิน เจ้าของทำเองได้ถ้ามีคุณสมบัติตามกำหนด
แต่ในทางปฏิบัติส่วนใหญ่จ้างสำนักงานบัญชีเพื่อความถูกต้องและประหยัดเวลา
หจก. ยื่น ภ.ง.ด.50 เหมือนบริษัทจำกัดไหม
ใช่ ทั้ง หจก. และบริษัทจำกัดต้องยื่น ภ.ง.ด.50 (แบบแสดงรายการภาษีเงินได้นิติบุคคลประจำปี) ภายใน 150 วันนับจากวันสุดท้ายของรอบระยะเวลาบัญชี และต้องยื่น ภ.ง.ด.51 (ภาษีครึ่งปี)
ภายใน 2 เดือนหลังจากครบ 6 เดือนของรอบบัญชีด้วย
ค่าบริการรับทำบัญชี หจก. ถูกกว่าบริษัทจำกัดไหม
โดยทั่วไปค่าบริการใกล้เคียงกัน เพราะงานหลักเหมือนกัน ปัจจัยที่มีผลต่อราคาจริงๆ คือจำนวนธุรกรรมต่อเดือน จำนวนพนักงาน และความซับซ้อนของธุรกิจ
สำหรับบริษัทจำกัดอาจมีค่าบริการส่วนเพิ่มสำหรับจัด AGM และเอกสารหุ้นส่วน
แต่ถ้าธุรกรรมน้อยราคาอาจต่างกันไม่มาก
หจก. ได้สิทธิอัตราภาษีนิติบุคคล SME เหมือนบริษัทจำกัดไหม
ได้ ถ้าเข้าเกณฑ์ คือมีทุนชำระแล้วไม่เกิน 5 ล้านบาท และรายได้รวมไม่เกิน 30 ล้านบาท จะได้ใช้อัตราขั้นบันได คือยกเว้นภาษีสำหรับกำไร 0-300,000 บาทแรก อัตรา 15% สำหรับกำไร
300,001-3,000,000 บาท และ 20% สำหรับส่วนที่เกิน
แต่ควรให้นักบัญชีตรวจสอบเงื่อนไขล่าสุดทุกปี
หจก. ต้องจัดประชุมผู้ถือหุ้นประจำปีเหมือนบริษัทจำกัดไหม
ไม่ต้อง หจก. ไม่มีโครงสร้าง AGM (Annual General Meeting) แบบบริษัทจำกัด แต่ก็ต้องมีการตัดสินใจของหุ้นส่วนในเรื่องสำคัญ และต้องจัดทำเอกสารที่กฎหมายกำหนดให้ครบถ้วน
ซึ่งงานเอกสารส่วนนี้น้อยกว่าบริษัทจำกัดอย่างเห็นได้ชัด
ถ้าจะแปลง หจก. เป็นบริษัทจำกัด ต้องทำอะไรบ้าง
ต้องจดทะเบียนเลิกห้างหุ้นส่วนและจัดตั้งบริษัทจำกัดใหม่ หรือใช้วิธีแปลงสภาพตามกฎหมาย ซึ่งมีผลต่อสัญญา บัญชีธนาคาร ใบอนุญาต และภาษีที่ต้องจัดการให้ครบ
แนะนำให้ปรึกษาที่ปรึกษาบัญชีและภาษีก่อนเพื่อวางแผนลำดับขั้นตอนและลดผลกระทบ