SME จำนวนมากเริ่มจากเจ้าของสำรองจ่ายแทนบริษัท ทั้งค่าอุปกรณ์ ค่าโฆษณา ค่าซอฟต์แวร์ และค่าบริการต่าง ๆ หากไม่มีระบบแยกและเคลียร์ เงินกรรมการจะกลายเป็นยอดค้างที่อธิบายยาก
สรุปประเด็นที่ควรรู้
- แยกเงินสำรองจ่ายกับเงินกู้กรรมการ
- เก็บหลักฐานทุกใบในชื่อบริษัทเท่าที่ทำได้
- ทำตารางเคลียร์เงินคืนรายเดือน
แยกประเภทเงินที่เจ้าของจ่ายแทนบริษัท
เงินที่เจ้าของจ่ายแทนบริษัทอาจเป็นเงินสำรองจ่ายที่รอคืน หรือเป็นเงินกู้ยืมกรรมการให้บริษัทใช้หมุนเวียน ต้องแยกตามข้อเท็จจริงและเอกสาร
การรวมทุกอย่างเป็นยอดเดียวทำให้ภายหลังไม่รู้ว่าบริษัทต้องคืนเงินเท่าไหร่ และรายการใดมีเอกสารค่าใช้จ่ายรองรับ
- เงินสำรองจ่ายค่าใช้จ่าย
- เงินกู้กรรมการ
- เงินโอนผิดบัญชี
- รายจ่ายส่วนตัวที่ไม่ควรเข้าบริษัท
- เงินคืนกรรมการ
เอกสารต้องครบทั้งฝั่งจ่ายและฝั่งคืน
เมื่อเจ้าของจ่ายแทน ควรเก็บใบเสร็จ ใบกำกับภาษี หรือหลักฐานการชำระเงิน พร้อมระบุว่ารายการนั้นเกี่ยวกับกิจการอย่างไร
เมื่อบริษัทคืนเงินให้เจ้าของ ควรอ้างอิงรายการที่เคลียร์ ไม่ใช่โอนเป็นก้อนโดยไม่มีรายละเอียด
- ใบเสร็จหรือใบกำกับภาษี
- สลิปบัตรเครดิตหรือโอนเงิน
- เหตุผลทางธุรกิจ
- วันที่บริษัทคืนเงิน
- เลขอ้างอิงรายการเคลียร์
ทำตารางเคลียร์เงินทุกเดือน
ตารางเคลียร์เงินสำรองจ่ายช่วยให้เจ้าของและบัญชีเห็นว่ายอดไหนคืนแล้ว ยอดไหนรอเอกสาร และยอดไหนไม่ควรบันทึกเป็นรายจ่ายบริษัท
หากปล่อยสะสมหลายเดือน ความทรงจำจะหายและเอกสารจะตามยากขึ้นมาก
- วันที่จ่ายแทน
- ผู้จ่าย
- รายละเอียดรายการ
- ยอดเงิน
- สถานะเอกสาร
- วันที่คืนเงิน
ตารางเปรียบเทียบการบันทึก "เงินยืมกรรมการ" vs "เงินสำรองจ่าย" (Director Loan vs Employee Expense Advance)
แยกความแตกต่างเพื่อป้องกันปัญหาการประเมินประเด็นดอกเบี้ยและภาษีย้อนหลังของกรรมการ:
| เกณฑ์เปรียบเทียบ | เงินสำรองจ่าย (Advance Expense) | เงินกู้ยืมจากกรรมการ (Director Loan) |
|---|---|---|
| วัตถุประสงค์การใช้เงิน | ชำระค่าใช้จ่ายชั่วคราวแทนกิจการ (จ่ายด่วน/ยอดเล็ก) | ให้บริษัทกู้ยืมเงินก้อนไปเป็นทุนหมุนเวียนหรือซื้อสินทรัพย์ใหญ่ |
| เอกสารประกอบ | ใบเบิกเงินสำรองจ่าย (Advance Form) แนบบิลใบเสร็จ | สัญญากู้ยืมเงินระหว่างบริษัทและกรรมการ |
| ดอกเบี้ยตามกฎหมายภาษี | ไม่ต้องมีข้อตกลงเรื่องดอกเบี้ย | ต้องคิดดอกเบี้ยตามอัตราตลาด (ยกเว้นมีเหตุผลอันสมควรตามประมวลรัษฎากร) |
| ความถี่และการตั้งยอด | เคลียร์จบเป็นรายครั้งหรือสัปดาห์/เดือน | มียอดคงค้างสะสมอยู่ในงบดุลฝั่งหนี้สินรอการจ่ายคืนเมื่อสภาพคล่องพอ |
เช็กลิสต์นำไปใช้ในเดือนนี้
สิ่งที่ควรทำทันที
- ใช้แบบฟอร์มเงินสำรองจ่าย
- แนบเอกสารทันที
- คืนเงินโดยอ้างอิงรายการ
- เคลียร์ยอดทุกเดือน
ลิงก์ที่เกี่ยวข้อง
แหล่งอ้างอิงที่ใช้ทบทวน
- กรมสรรพากร
- ระบบยื่นแบบออนไลน์ e-Filing กรมสรรพากร
- กรมพัฒนาธุรกิจการค้า
- ระบบ DBD e-Filing
- สำนักงานประกันสังคม
หมายเหตุ: เนื้อหานี้เป็นแนวทางทั่วไปสำหรับผู้ประกอบการ SME การบันทึกบัญชีและภาษีของแต่ละกิจการควรพิจารณาจากเอกสารจริง สัญญา และข้อเท็จจริงของรายการ หากมีรายการเฉพาะ ควรปรึกษาผู้ทำบัญชีหรือที่ปรึกษาภาษีก่อนตัดสินใจ
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
เจ้าของจ่ายด้วยบัตรเครดิตส่วนตัวได้ไหม
ทำได้ในบางกรณีแต่ควรมีเอกสารครบและเคลียร์เงินให้ชัด การใช้บัตรหรือบัญชีบริษัทจะตรวจง่ายกว่า
ไม่มีใบกำกับภาษีเต็มรูปบันทึกได้ไหม
ขึ้นกับลักษณะรายจ่ายและหลักฐานประกอบ อาจบันทึกเป็นค่าใช้จ่ายได้แต่ใช้ภาษีซื้อไม่ได้ ต้องให้ผู้ทำบัญชีตรวจ
เงินกู้กรรมการต้องคิดดอกเบี้ยไหม
ต้องพิจารณาตามข้อเท็จจริงและหลักเกณฑ์ภาษีที่เกี่ยวข้อง ควรปรึกษาผู้ทำบัญชีหรือที่ปรึกษาภาษี