สำหรับกลุ่มผู้ประกอบการที่มีบริษัทจำกัดหลายบริษัทในเครือเดียวกัน (Related Parties) การทำธุรกรรมระหว่างกัน เช่น การโอนสินค้า การให้บริการจัดการ หรือการให้กู้ยืมเงิน
เป็นกลยุทธ์ทั่วไปในการบริหารกลุ่มบริษัท แต่ในสายตาสรรพากร
การตั้งราคาโอนที่ต่ำหรือสูงเกินปกติจัดเป็นความเสี่ยงต่อการหลีกเลี่ยงภาษี ส่งผลให้กฎหมาย "ราคาโอน" (Transfer Pricing) ถูกบังคับใช้อย่างเข้มข้น
สารบัญบทความ
1. หลักราคาตลาด (Arm's Length Principle)
เกณฑ์หลักที่ใช้ตรวจสอบธุรกรรมระหว่างบริษัทในเครือเดียวกันคือธุรกรรมต้องทำเสมือนกับคู่ค้าอิสระภายนอก:
- การกำหนดราคาขาย: ต้องเป็นราคากลางตลาด (Market Price) ที่ขายให้กับบุคคลภายนอกทั่วไป หรือหากไม่มีราคากลาง ต้องใช้เกณฑ์บวกต้นทุนส่วนเพิ่ม (Cost Plus Method) ในอัตรากำไรปกติของอุตสาหกรรม
- การให้กู้ยืมเงินระหว่างบริษัทในเครือ: ต้องกำหนดอัตราดอกเบี้ยในเกณฑ์ที่ไม่ต่ำกว่าต้นทุนเงินกู้ยืมของบริษัทผู้ให้กู้ หรืออัตราดอกเบี้ยฝากประจำ/อัตราตลาดที่เหมาะสม (หลีกเลี่ยงการกู้ยืมโดยไม่มีดอกเบี้ย)
2. หน้าที่ของบริษัทในการยื่นเอกสารภาษีราคาโอน
กรมสรรพากรมีพระราชบัญญัติควบคุมราคาโอนที่ระบุหน้าที่ของนิติบุคคลที่มีขนาดรายได้ถึงเกณฑ์:
ขอบเขตตามเกณฑ์รายได้ (Threshold):
- นิติบุคคลที่มีความสัมพันธ์ระหว่างกันและมีรายได้รวมตั้งแต่ 200 ล้านบาทขึ้นไปต่อปี มีหน้าที่ตามกฎหมายที่ต้องยื่น
"รายงานข้อมูลธุรกรรมระหว่างบริษัทจดทะเบียนที่มีความสัมพันธ์กัน" (Transfer Pricing
Disclosure Form) พร้อมงบการเงินประจำปี
- หากรายได้ไม่ถึง 200 ล้านบาท แม้จะได้รับการยกเว้นการยื่นแบบฟอร์ม
แต่อำนาจเจ้าหน้าที่ประเมินในการประเมินและปรับปรุงรายได้ตามราคาตลาดภายใต้ประมวลรัษฎากรมาตรา 65 ทวิ (4)
ยังคงมีผลบังคับใช้อยู่เสมอ
3. 3 แนวทางปฏิบัติของ SME เพื่อลดความเสี่ยงราคาโอน
- จัดทำ "นโยบายการกำหนดราคาโอนภายในกลุ่มบริษัท" (Transfer Pricing Policy) เป็นลายลักษณ์อักษร เพื่อใช้แสดงเป็นหลักฐานชี้แจงเจ้าหน้าที่สรรพากรเมื่อเกิดการประเมิน
- จัดเตรียมเอกสารข้อมูลตลาด เปรียบเทียบราคาสินค้าหรืออัตราค่าบริการของบริษัทผู้ให้บริการรายอื่นในตลาดเพื่อสนับสนุนราคากลางที่เลือกใช้
- ทำสัญญาการให้บริการภายในกลุ่มบริษัท (Intercompany Service Agreement) ระบุประเภทงาน ขอบเขต และเกณฑ์จัดสรรปันส่วนค่าใช้จ่าย (Cost Sharing Allocation) ที่สมเหตุสมผล
สรุป
การบริหารราคาโอนระหว่างบริษัทในเครือเดียวกันอย่างรอบคอบภายใต้หลักราคาตลาด จะช่วยปกป้องความปลอดภัยทางภาษีของกลุ่มธุรกิจ ลดสัดส่วนเบี้ยปรับการประเมินรายได้เพิ่ม
และช่วยสร้างความน่าเชื่อถือให้กับงบการเงินรวมของเครือกิจการ
ใช้บทความนี้ตรวจอะไรกับธุรกิจได้บ้าง
บทความเรื่อง การประเมินราคาโอนระหว่างบริษัทในเครือ: หลักเกณฑ์ราคากลางและการควบคุมความสัมพันธ์ทางภาษี ควรใช้เป็นจุดเริ่มต้นในการตรวจเอกสารจริงของกิจการ
ไม่ควรใช้แทนคำปรึกษาเฉพาะกรณี เพราะผลทางบัญชีและภาษีขึ้นกับข้อเท็จจริง เอกสาร
และรอบเวลาที่เกิดรายการ
เช็กลิสต์ก่อนใช้เรื่องนี้กับธุรกิจ
- ระบุว่าหัวข้อนี้กระทบรายได้ รายจ่าย ภาษี เอกสาร หรือเงินสดของกิจการส่วนใด
- รวบรวมสัญญา ใบแจ้งหนี้ ใบเสร็จ ใบกำกับภาษี และหลักฐานชำระเงินที่เกี่ยวข้อง
- ให้ผู้ทำบัญชีตรวจผลต่อ VAT ภาษีหัก ณ ที่จ่าย ภาษีเงินได้นิติบุคคล และงบการเงินก่อนปิดรอบ
ข้อผิดพลาดที่ควรระวัง
- อ่านหลักการถูกต้องแต่ไม่มีเอกสารจริงรองรับรายการที่บันทึกบัญชี
- ใช้วิธีเดียวกันกับทุกรายการโดยไม่ดูประเภทผู้รับเงินหรือรูปแบบสัญญา
- ปล่อยให้แก้ตอนปิดงบปลายปี ทั้งที่ควรจัดการตั้งแต่รอบเดือนที่เกิดรายการ
แหล่งอ้างอิงที่ใช้ทบทวน
- กรมสรรพากร: ภาษีเงินได้นิติบุคคล
- กรมสรรพากร: ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย
- กรมพัฒนาธุรกิจการค้า: บริการจดทะเบียนและข้อมูลนิติบุคคล
ตารางนำบทความไปใช้
| ประเด็น | สิ่งที่ต้องตรวจ | ผลที่ต้องบันทึก |
|---|---|---|
| 1. หลักราคาตลาด (Arm's Length Principle) | ตรวจเอกสารและข้อเท็จจริงที่เกี่ยวข้อง | สถานะ ผู้รับผิดชอบ และวันทบทวน |
| 2. หน้าที่ของบริษัทในการยื่นเอกสารภาษีราคาโอน | ตรวจเอกสารและข้อเท็จจริงที่เกี่ยวข้อง | สถานะ ผู้รับผิดชอบ และวันทบทวน |
| 3. 3 แนวทางปฏิบัติของ SME เพื่อลดความเสี่ยงราคาโอน | ตรวจเอกสารและข้อเท็จจริงที่เกี่ยวข้อง | สถานะ ผู้รับผิดชอบ และวันทบทวน |
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
หลักราคาตลาด (Arm's Length Principle) คืออะไรและสำคัญอย่างไรกับธุรกิจ SME?
เกณฑ์หลักที่ใช้ตรวจสอบธุรกรรมระหว่างบริษัทในเครือเดียวกันคือธุรกรรมต้องทำเสมือนกับคู่ค้าอิสระภายนอก:
หน้าที่ของบริษัทในการยื่นเอกสารภาษีราคาโอน คืออะไรและสำคัญอย่างไรกับธุรกิจ SME?
กรมสรรพากรมีพระราชบัญญัติควบคุมราคาโอนที่ระบุหน้าที่ของนิติบุคคลที่มีขนาดรายได้ถึงเกณฑ์:
สิ่งใดควรตรวจเพิ่มเติมก่อนใช้เรื่อง การประเมินราคาโอนระหว่างบริษัทในเครือ: หลักเกณฑ์ราคากลางและการควบคุมความสัมพันธ์ทางภาษี
ตรวจข้อเท็จจริง เอกสารต้นทาง วันที่มีผล และข้อกำหนดฉบับปัจจุบันที่เกี่ยวกับ การประเมินราคาโอนระหว่างบริษัทในเครือ: หลักเกณฑ์ราคากลางและการควบคุมความสัมพันธ์ทางภาษี
พร้อมระบุผู้รับผิดชอบก่อนตัดสินใจหรือยื่นข้อมูล
สิ่งใดควรตรวจเพิ่มเติมก่อนใช้เรื่อง การประเมินราคาโอนระหว่างบริษัทในเครือ: หลักเกณฑ์ราคากลางและการควบคุมความสัมพันธ์ทางภาษี
ตรวจข้อเท็จจริง เอกสารต้นทาง วันที่มีผล และข้อกำหนดฉบับปัจจุบันที่เกี่ยวกับ การประเมินราคาโอนระหว่างบริษัทในเครือ: หลักเกณฑ์ราคากลางและการควบคุมความสัมพันธ์ทางภาษี
พร้อมระบุผู้รับผิดชอบก่อนตัดสินใจหรือยื่นข้อมูล
สำหรับ SME ที่ต้องการจัดระบบบัญชีและภาษีให้รัดกุมมากขึ้นโดยไม่ต้องศึกษาทุกรายละเอียดด้วยตัวเอง ลองพิจารณาภาพรวมบริการที่ปรึกษาบัญชีและภาษีของ A Plus Me เพื่อประกอบการตัดสินใจ