ร้านไก่ทอดแฟรนไชส์สาขาเล็กมีต้นทุนวัตถุดิบผันผวนตามราคาไก่สดและน้ำมันปรุงอาหาร ต้องคุมต้นทุนขายให้อยู่ในเกณฑ์มาตรฐานที่แฟรนไชส์กำหนด
พร้อมบันทึกค่าธรรมเนียมแฟรนไชส์และภาษีให้ครบถ้วนทุกเดือน
สารบัญบทความ
ต้นทุนวัตถุดิบร้านไก่ทอดแฟรนไชส์ผันผวนอย่างไร
ร้านไก่ทอดแฟรนไชส์สาขาเล็กมีวัตถุดิบหลักคือเนื้อไก่สด แป้งชุบทอดสูตรเฉพาะของแบรนด์ และน้ำมันปรุงอาหาร ซึ่งทั้งสามรายการนี้มีราคาผันผวนตามฤดูกาลและสถานการณ์ตลาด
โดยเฉพาะราคาไก่สดที่อาจปรับขึ้นลงตามช่วงเทศกาลหรือสถานการณ์โรคระบาดในฟาร์มไก่
ทำให้ต้นทุนขาย (Cost of Goods Sold หรือ COGS) ของร้านไก่ทอดผันผวนมากกว่าร้านอาหารประเภทอื่นที่ใช้วัตถุดิบคงที่กว่า
แฟรนไชส์ไก่ทอดส่วนใหญ่กำหนดให้สาขาต้องซื้อเนื้อไก่และแป้งสูตรเฉพาะจากซัพพลายเออร์กลางที่แบรนด์เป็นผู้คัดเลือกเท่านั้น เพื่อควบคุมคุณภาพและรสชาติให้เหมือนกันทุกสาขา
ราคาที่ซัพพลายเออร์กลางเสนออาจไม่ใช่ราคาตลาดทั่วไป
แต่เป็นราคาที่ตกลงกันในสัญญาแฟรนไชส์ เจ้าของสาขาจึงควรติดตามต้นทุนวัตถุดิบเทียบกับยอดขายทุกเดือน เพื่อประเมินว่าอัตรากำไรขั้นต้น (Gross Margin)
ยังอยู่ในเกณฑ์ที่แฟรนไชส์ซอร์ประมาณการไว้หรือไม่
วิธีคำนวณต้นทุนขายและอัตรากำไรขั้นต้น
สูตรคำนวณต้นทุนวัตถุดิบที่ใช้ไปในแต่ละเดือนคือ สต๊อกต้นเดือน บวกยอดซื้อเพิ่มระหว่างเดือน ลบสต๊อกปลายเดือน เท่ากับต้นทุนวัตถุดิบที่ใช้ไปจริง ตัวอย่างเช่น
สต๊อกไก่สดและแป้งต้นเดือนมีมูลค่า 40,000 บาท ซื้อเพิ่มระหว่างเดือน 380,000 บาท
และมีสต๊อกคงเหลือปลายเดือน 35,000 บาท ต้นทุนวัตถุดิบที่ใช้ไปจริงคือ 40,000 + 380,000 - 35,000 = 385,000 บาท หากยอดขายเดือนนั้นอยู่ที่ 1,100,000 บาท
อัตราต้นทุนวัตถุดิบต่อยอดขายจะอยู่ที่ประมาณ 35%
ซึ่งใกล้เคียงเกณฑ์มาตรฐานของร้านฟาสต์ฟู้ดทอดทั่วไป
ค่าธรรมเนียมแฟรนไชส์ที่ต้องบันทึกแยกจากต้นทุนวัตถุดิบ
เช่นเดียวกับแฟรนไชส์อาหารประเภทอื่น ร้านไก่ทอดแฟรนไชส์ต้องจ่ายค่าธรรมเนียมให้แฟรนไชส์ซอร์อย่างต่อเนื่อง ได้แก่ ค่า Royalty Fee ที่คำนวณเป็นเปอร์เซ็นต์ของยอดขายรายเดือน
และค่าการตลาดส่วนกลางสำหรับทำโฆษณาภาพรวมของแบรนด์
ทั้งสองรายการนี้ต้องบันทึกเป็นค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน แยกออกจากต้นทุนวัตถุดิบให้ชัดเจน เพื่อให้เห็นภาพว่าต้นทุนวัตถุดิบและค่าธรรมเนียมแฟรนไชส์รวมกันกินสัดส่วนเท่าไรของยอดขาย
และเหลือกำไรขั้นต้นเพียงพอสำหรับค่าเช่า ค่าแรง
และค่าใช้จ่ายอื่นหรือไม่
- ต้นทุนวัตถุดิบ (COGS): ไก่สด แป้งสูตรเฉพาะ น้ำมันทอด และวัตถุดิบเสริมอื่น
- ค่า Royalty Fee: เปอร์เซ็นต์จากยอดขายรายเดือน จ่ายให้แฟรนไชส์ซอร์
- ค่าการตลาดส่วนกลาง: แยกบันทึกจาก Royalty Fee แม้เรียกเก็บพร้อมกัน
- ค่าน้ำมันทอดที่ต้องเปลี่ยนบ่อย: ควรติดตามต้นทุนแยกต่างหาก เพราะเป็นค่าใช้จ่ายที่ผันผวนสูงและกระทบต้นทุนขายโดยตรง
ภาษีหัก ณ ที่จ่ายและ VAT ที่เกี่ยวข้อง
ค่า Royalty Fee และค่าการตลาดที่จ่ายให้แฟรนไชส์ซอร์ซึ่งเป็นนิติบุคคล มักเข้าข่ายต้องหักภาษี ณ ที่จ่าย อัตราที่ถูกต้องขึ้นอยู่กับการตีความลักษณะสัญญาว่าเป็นค่าสิทธิหรือค่าบริการ
ควรตรวจสอบกับผู้เชี่ยวชาญด้านภาษีก่อนโอนเงินทุกครั้ง
ส่วนร้านที่มีรายได้เกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี (ควรตรวจสอบเกณฑ์ปัจจุบันกับกรมสรรพากร) ต้องจดทะเบียน VAT และเรียกเก็บภาษีมูลค่าเพิ่มอัตรา 7% (ควรตรวจสอบอัตราปัจจุบัน) จากยอดขายทุกรายการ
พร้อมเก็บใบกำกับภาษีจากซัพพลายเออร์กลางให้ครบถ้วนเพื่อใช้เป็นภาษีซื้อ
| รายการ | ลักษณะทางบัญชี | ข้อควรระวังด้านภาษี |
|---|---|---|
| ไก่สดและแป้งสูตรเฉพาะ | ต้นทุนขาย (COGS) | เก็บใบกำกับภาษีจากซัพพลายเออร์กลางทุกใบ |
| น้ำมันทอด | ต้นทุนขายหรือวัสดุสิ้นเปลือง | ติดตามการใช้จริงเพราะผันผวนสูง |
| ค่า Royalty Fee | ค่าใช้จ่ายดำเนินงาน | มักต้องหักภาษี ณ ที่จ่าย |
| ค่าการตลาดส่วนกลาง | ค่าใช้จ่ายดำเนินงาน แยกจาก Royalty | ตรวจสอบอัตราหักในสัญญา |
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยของร้านไก่ทอดแฟรนไชส์
- ไม่นับสต๊อกไก่สดและแป้งทุกสิ้นเดือน: ทำให้คำนวณต้นทุนขายผิดพลาด มองไม่เห็นว่ากำไรขั้นต้นลดลงจากราคาไก่ที่สูงขึ้นหรือจากการสูญเสียวัตถุดิบ
- รวมค่า Royalty Fee ปนกับต้นทุนวัตถุดิบ: ทำให้วิเคราะห์ต้นทุนแต่ละส่วนไม่ได้ ไม่รู้ว่าต้องปรับราคาหรือลดต้นทุนส่วนไหน
- ไม่ติดตามต้นทุนน้ำมันทอดแยกต่างหาก: น้ำมันทอดเป็นต้นทุนที่ผันผวนสูงและใช้ปริมาณมาก หากไม่ติดตามอาจกัดกินกำไรโดยไม่รู้ตัว
- ไม่หักภาษี ณ ที่จ่ายค่า Royalty Fee ก่อนโอนให้แฟรนไชส์ซอร์: เสี่ยงถูกประเมินภาษีย้อนหลังพร้อมเงินเพิ่มและเบี้ยปรับ
- ไม่เก็บใบกำกับภาษีจากซัพพลายเออร์กลางครบถ้วน: ทำให้เสียสิทธิ์ภาษีซื้อและกระทบการยื่น VAT รายเดือน
ตัวอย่างสถานการณ์จริง
สมมติร้านไก่ทอดแฟรนไชส์สาขาหนึ่งมียอดขายเดือนละ 950,000 บาท ต้นทุนวัตถุดิบ (ไก่สด แป้ง น้ำมัน) รวม 342,000 บาท คิดเป็น 36% ของยอดขาย ค่า Royalty Fee 6% คิดเป็น 57,000 บาท
ค่าการตลาด 2% คิดเป็น 19,000 บาท รวมค่าใช้จ่ายทั้งหมด 418,000 บาท
เหลือกำไรขั้นต้นประมาณ 532,000 บาทก่อนหักค่าเช่า ค่าแรง และค่าสาธารณูปโภค หากเดือนถัดไปราคาไก่สดปรับขึ้น 15% โดยที่สาขายังขายราคาเดิม อัตราต้นทุนวัตถุดิบอาจขยับขึ้นเป็น 40%
ซึ่งกัดกินกำไรขั้นต้นลงอย่างมีนัยสำคัญ
เจ้าของสาขาจึงควรติดตามตัวเลขนี้ทุกเดือนเพื่อวางแผนปรับราคาหรือควบคุมของเสียให้ทันเวลา
คำแนะนำเชิงปฏิบัติ
เจ้าของร้านไก่ทอดแฟรนไชส์ควรนับสต๊อกวัตถุดิบทุกสิ้นเดือนอย่างเคร่งครัด แยกบันทึกต้นทุนวัตถุดิบ ค่า Royalty Fee และค่าการตลาดออกจากกันให้ชัดเจน
ติดตามอัตราต้นทุนต่อยอดขายทุกเดือนเพื่อจับสัญญาณเมื่อราคาวัตถุดิบผันผวน
ตรวจสอบกับผู้เชี่ยวชาญด้านภาษีว่าต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายค่าธรรมเนียมแฟรนไชส์ในอัตราใด และเก็บใบกำกับภาษีจากซัพพลายเออร์กลางให้ครบถ้วนทุกใบเพื่อใช้สิทธิ์ภาษีซื้อได้เต็มจำนวน
แหล่งอ้างอิงที่ใช้ทบทวน
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ต้นทุนวัตถุดิบร้านไก่ทอดแฟรนไชส์คำนวณอย่างไร
คำนวณจากสต๊อกต้นเดือนบวกยอดซื้อเพิ่มระหว่างเดือน ลบสต๊อกปลายเดือน จะได้ต้นทุนวัตถุดิบที่ใช้ไปจริง ควรนับสต๊อกทุกสิ้นเดือนอย่างสม่ำเสมอเพื่อความแม่นยำ
ทำไมต้นทุนไก่ทอดจึงผันผวนมากกว่าอาหารประเภทอื่น
เพราะวัตถุดิบหลักคือเนื้อไก่สดซึ่งราคาผันผวนตามฤดูกาลและสถานการณ์ตลาด รวมถึงน้ำมันทอดที่ใช้ปริมาณมากและราคาปรับขึ้นลงได้บ่อย ควรติดตามต้นทุนทุกเดือน
ค่า Royalty Fee ต้องแยกบันทึกจากต้นทุนวัตถุดิบหรือไม่
ควรแยกบันทึกให้ชัดเจน เพราะเป็นค่าใช้จ่ายคนละลักษณะ การแยกช่วยให้วิเคราะห์ได้ว่าต้นทุนวัตถุดิบหรือค่าธรรมเนียมแฟรนไชส์ส่วนไหนกระทบกำไรมากกว่ากัน
ค่า Royalty Fee ต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายหรือไม่
มักเข้าข่ายต้องหักภาษี ณ ที่จ่าย อัตราขึ้นอยู่กับการตีความลักษณะสัญญาว่าเป็นค่าสิทธิหรือค่าบริการ ควรตรวจสอบกับผู้เชี่ยวชาญด้านภาษีก่อนโอนเงินทุกครั้ง
ร้านไก่ทอดแฟรนไชส์ต้องจด VAT เมื่อไร
เมื่อรายได้รวมทั้งปีเกิน 1.8 ล้านบาท ต้องยื่นจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มกับกรมสรรพากรภายในเวลาที่กฎหมายกำหนด และเรียกเก็บ VAT จากยอดขายทุกรายการหลังจากนั้น
ทำไมต้องซื้อวัตถุดิบจากซัพพลายเออร์ที่แฟรนไชส์กำหนดเท่านั้น
เพื่อควบคุมคุณภาพและรสชาติให้เหมือนกันทุกสาขาตามมาตรฐานแบรนด์ แต่ควรตรวจสอบว่าซัพพลายเออร์กลางออกใบกำกับภาษีถูกต้องเพื่อใช้สิทธิ์ภาษีซื้อได้เต็มจำนวน
อัตรากำไรขั้นต้นของร้านไก่ทอดแฟรนไชส์ควรอยู่ที่เท่าไร
ไม่มีตัวเลขตายตัวเพราะขึ้นอยู่กับแบรนด์และสัญญาแต่ละราย แต่ควรติดตามอัตราต้นทุนวัตถุดิบต่อยอดขายทุกเดือนเทียบกับเกณฑ์ที่แฟรนไชส์ซอร์ประมาณการไว้ในสัญญา
สำหรับเจ้าของกิจการที่ต้องการเห็นภาพรวมความเสี่ยงด้านบัญชี ภาษี และสภาพคล่องในจุดเดียว ลองศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่บริการตรวจสุขภาพกิจการด้านบัญชีและภาษีของ A Plus Me