ระดมทุนอสังหาฯ ผ่าน Crowdfunding เสียภาษีอย่างไร คำตอบสั้นๆ คือขึ้นอยู่กับโครงสร้างการระดมทุนว่าเป็นการกู้ยืม (Debt-based) หรือการร่วมลงทุนถือหุ้น (Equity-based)
เพราะแต่ละแบบมีภาระภาษีหัก ณ
ที่จ่ายและภาษีเงินได้ที่ต่างกันทั้งฝั่งผู้ระดมทุนและนักลงทุน
สารบัญบทความ
Real Estate Crowdfunding คืออะไร มีกี่รูปแบบ
Real Estate Crowdfunding เป็นการระดมทุนสำหรับโครงการอสังหาริมทรัพย์ผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ โดยเปิดให้นักลงทุนรายย่อยจำนวนมากร่วมลงทุนในโครงการเดียวกัน
แทนที่จะต้องพึ่งเงินกู้ธนาคารหรือนักลงทุนรายใหญ่เพียงไม่กี่ราย
รูปแบบหลักที่พบในตลาดไทยมีสองแบบ ได้แก่ แบบเงินกู้ยืม (Debt-based Crowdfunding) ซึ่งนักลงทุนให้เงินกู้แก่ผู้พัฒนาโครงการและรับผลตอบแทนเป็นดอกเบี้ย และ
แบบร่วมลงทุนถือหุ้นหรือหน่วยลงทุน (Equity-based Crowdfunding)
ซึ่งนักลงทุนได้รับส่วนแบ่งกำไรในลักษณะเงินปันผลหรือส่วนแบ่งกำไรจากการขายโครงการ การแยกให้ชัดว่าธุรกรรมของตนเป็นรูปแบบใดมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการคำนวณภาษี
เพราะกฎหมายภาษีปฏิบัติต่อดอกเบี้ยและเงินปันผลแตกต่างกันโดยสิ้นเชิง
ภาษีฝั่งผู้ระดมทุน (เจ้าของโครงการ) แบบเงินกู้ยืม
หากผู้พัฒนาโครงการระดมทุนในรูปแบบเงินกู้ยืมจากนักลงทุนผ่านแพลตฟอร์ม เงินที่ได้รับถือเป็นเงินกู้ ไม่ใช่รายได้ที่ต้องเสียภาษีเงินได้ในขณะที่รับเงิน
แต่เมื่อถึงกำหนดจ่ายดอกเบี้ยให้นักลงทุน ผู้พัฒนาโครงการซึ่งเป็นนิติบุคคลมีหน้าที่หักภาษี ณ
ที่จ่ายจากดอกเบี้ยที่จ่ายให้นักลงทุนแต่ละรายตามอัตราที่กฎหมายกำหนดสำหรับเงินได้ประเภทดอกเบี้ยตามมาตรา 40(4)(ก) และนำส่งด้วยแบบที่เกี่ยวข้องภายในกำหนดเวลา อัตราหัก ณ
ที่จ่ายที่แน่นอนสำหรับดอกเบี้ยแต่ละประเภทควรตรวจสอบกับผู้เชี่ยวชาญด้านภาษีหรือกรมสรรพากรก่อนจ่ายเงินทุกครั้ง เนื่องจากอาจแตกต่างกันตามประเภทผู้ลงทุนและลักษณะตราสาร
ภาษีฝั่งผู้ระดมทุนแบบร่วมลงทุนถือหุ้น
ในกรณีระดมทุนแบบร่วมลงทุนถือหุ้นหรือหน่วยลงทุนในนิติบุคคลเฉพาะกิจที่ตั้งขึ้นเพื่อโครงการนั้น เงินที่ได้รับจากนักลงทุนถือเป็นทุนของกิจการ ไม่ใช่หนี้สิน
เมื่อโครงการมีกำไรและจ่ายเงินปันผลให้ผู้ถือหุ้น กิจการมีหน้าที่หักภาษี ณ
ที่จ่ายจากเงินปันผลตามอัตราที่กฎหมายกำหนดสำหรับเงินได้ตามมาตรา 40(4)(ข) ซึ่งเป็นคนละอัตราและคนละหลักเกณฑ์จากการหักภาษีดอกเบี้ย
ผู้ประกอบการที่จัดโครงสร้างระดมทุนแบบนี้จึงควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านภาษีตั้งแต่ขั้นตอนออกแบบตราสารการลงทุน
เพื่อให้การจ่ายผลตอบแทนแต่ละงวดหักภาษีถูกประเภทและถูกอัตราตั้งแต่ต้น
เอกสารที่ผู้ระดมทุนควรเตรียม
สัญญากู้ยืมหรือหนังสือชี้ชวนการลงทุน ทะเบียนผู้ลงทุนแต่ละราย ตารางจ่ายดอกเบี้ยหรือเงินปันผล หนังสือรับรองหัก ณ ที่จ่ายที่ออกให้นักลงทุน และงบการเงินแยกตามโครงการ
(กรณีมีหลายโครงการพร้อมกัน)
ภาษีฝั่งนักลงทุนรายย่อย
สำหรับนักลงทุนรายย่อยที่ร่วมลงทุนผ่านแพลตฟอร์ม Crowdfunding ผลตอบแทนที่ได้รับถือเป็นเงินได้ที่ต้องนำไปรวมคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาประจำปี
โดยดอกเบี้ยที่ได้รับจากการลงทุนแบบเงินกู้ยืมถือเป็นเงินได้ตามมาตรา 40(4)(ก)
ส่วนเงินปันผลจากการลงทุนแบบถือหุ้นถือเป็นเงินได้ตามมาตรา 40(4)(ข) ซึ่งนักลงทุนมีสิทธิเลือกว่าจะนำเงินปันผลไปรวมคำนวณภาษีประจำปีพร้อมขอเครดิตภาษีเงินปันผล หรือเลือกให้ภาษีหัก ณ
ที่จ่ายเป็นภาษีสุดท้าย (Final Tax) โดยไม่ต้องนำไปรวมคำนวณ
ขึ้นอยู่กับว่าวิธีใดทำให้นักลงทุนเสียภาษีน้อยกว่า ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านภาษีเพื่อเลือกวิธีที่เหมาะสมกับฐานภาษีของแต่ละคน
| รูปแบบการลงทุน | ผลตอบแทนที่ได้รับ | ประเภทเงินได้ |
|---|---|---|
| Debt-based (ให้กู้ยืม) | ดอกเบี้ย | มาตรา 40(4)(ก) |
| Equity-based (ถือหุ้น/หน่วยลงทุน) | เงินปันผล/ส่วนแบ่งกำไร | มาตรา 40(4)(ข) |
| ขายหน่วยลงทุนได้กำไร | กำไรจากการขาย (Capital Gain) | ต้องพิจารณาตามลักษณะตราสารเฉพาะ |
ตัวอย่างการคำนวณผลตอบแทนนักลงทุน
สมมตินักลงทุนรายหนึ่งลงทุนในโครงการอสังหาฯ ผ่านแพลตฟอร์ม Crowdfunding แบบเงินกู้ยืมจำนวน 100,000 บาท ได้รับผลตอบแทนดอกเบี้ยปีละ 8% หรือ 8,000 บาทต่อปี
เมื่อผู้พัฒนาโครงการจ่ายดอกเบี้ยให้ จะต้องหักภาษี ณ
ที่จ่ายตามอัตราที่กฎหมายกำหนดก่อนโอนเงินสุทธิให้นักลงทุน พร้อมออกหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย นักลงทุนต้องนำเงินได้ดอกเบี้ย 8,000
บาทไปรวมคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาประจำปีของตนเอง โดยใช้ภาษีที่ถูกหักไว้แล้วเป็นเครดิตภาษี
หากอัตราภาษีของนักลงทุนสูงกว่าอัตราหัก ณ ที่จ่าย อาจต้องจ่ายภาษีเพิ่มเติม แต่หากต่ำกว่าก็มีสิทธิขอคืนภาษีส่วนต่าง
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- ผู้ระดมทุนไม่แยกโครงสร้างเงินกู้ยืมกับเงินร่วมลงทุนถือหุ้นให้ชัดเจนในสัญญา ทำให้ไม่แน่ใจว่าต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายประเภทใด
- ไม่ออกหนังสือรับรองหัก ณ ที่จ่ายให้นักลงทุนทุกรายครบถ้วน ทำให้นักลงทุนขาดหลักฐานเครดิตภาษีตอนยื่นแบบประจำปี
- นักลงทุนไม่นำดอกเบี้ยหรือเงินปันผลที่ได้รับไปรวมคำนวณภาษีเงินได้ประจำปีให้ถูกต้อง ทั้งที่มีหน้าที่ต้องยื่นแบบ
- ผู้ระดมทุนที่มีหลายโครงการพร้อมกันไม่แยกบัญชีและงบการเงินตามโครงการ ทำให้ตรวจสอบกระแสเงินสดของนักลงทุนแต่ละโครงการยาก
- ไม่ตรวจสอบว่าแพลตฟอร์ม Crowdfunding ที่ใช้ได้รับอนุญาตหรือขึ้นทะเบียนถูกต้องตามกฎหมายที่เกี่ยวข้องหรือไม่ ก่อนเข้าร่วมระดมทุนหรือลงทุน
ประเด็นกฎหมายที่ต้องพิจารณาควบคู่กับภาษี
นอกจากภาระภาษี การระดมทุนผ่าน Crowdfunding อาจเข้าข่ายกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการเสนอขายหลักทรัพย์หรือการกู้ยืมเงินจากประชาชน
ซึ่งมีหน่วยงานกำกับดูแลเฉพาะทางที่แตกต่างจากประเด็นภาษีโดยตรง
ผู้ประกอบการที่วางแผนระดมทุนลักษณะนี้ควรปรึกษาที่ปรึกษากฎหมายที่มีความเชี่ยวชาญด้านหลักทรัพย์และการเงินควบคู่ไปกับที่ปรึกษาภาษี
เพื่อให้โครงสร้างการระดมทุนถูกต้องตามกฎหมายทั้งสองด้านตั้งแต่เริ่มออกแบบโครงการ
คำแนะนำเชิงปฏิบัติ
ผู้พัฒนาโครงการที่วางแผนระดมทุนผ่าน Crowdfunding ควรกำหนดโครงสร้างให้ชัดเจนตั้งแต่ต้นว่าเป็นเงินกู้ยืมหรือเงินร่วมลงทุนถือหุ้น
จัดทำสัญญาและหนังสือชี้ชวนที่ระบุอัตราผลตอบแทนและภาระภาษีให้นักลงทุนเข้าใจ ออกหนังสือรับรองหัก ณ
ที่จ่ายให้ครบถ้วนทุกงวด และปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านภาษีร่วมกับที่ปรึกษากฎหมายก่อนเปิดระดมทุนจริง เพื่อป้องกันความเสี่ยงทั้งด้านภาษีและด้านกฎหมายหลักทรัพย์
แหล่งอ้างอิงที่ใช้ทบทวน
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ระดมทุนอสังหาฯ ผ่าน Crowdfunding มีกี่รูปแบบหลัก
มีสองรูปแบบหลักคือแบบเงินกู้ยืม (Debt-based) ที่นักลงทุนรับผลตอบแทนเป็นดอกเบี้ย และแบบร่วมลงทุนถือหุ้น (Equity-based) ที่นักลงทุนรับผลตอบแทนเป็นเงินปันผลหรือส่วนแบ่งกำไร
ผู้ระดมทุนต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายจากดอกเบี้ยหรือไม่
ต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายจากดอกเบี้ยที่จ่ายให้นักลงทุนตามมาตรา 40(4)(ก) อัตราที่แน่นอนควรตรวจสอบกับผู้เชี่ยวชาญด้านภาษีหรือกรมสรรพากรก่อนจ่ายเงินทุกครั้ง
เงินปันผลจากการลงทุนแบบถือหุ้นต้องเสียภาษีอย่างไร
ถือเป็นเงินได้ตามมาตรา 40(4)(ข) ซึ่งนักลงทุนมีสิทธิเลือกนำไปรวมคำนวณภาษีประจำปีพร้อมขอเครดิตภาษี หรือให้ภาษีหัก ณ ที่จ่ายเป็นภาษีสุดท้ายโดยไม่ต้องรวมคำนวณ
นักลงทุนรายย่อยต้องนำผลตอบแทนไปยื่นภาษีเองหรือไม่
ต้องนำดอกเบี้ยหรือเงินปันผลที่ได้รับไปรวมคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาประจำปี โดยใช้ภาษีที่ถูกหักไว้แล้วเป็นเครดิตภาษีหรือเลือกให้เป็นภาษีสุดท้ายตามความเหมาะสม
เงินที่ได้รับจากการระดมทุนถือเป็นรายได้ที่ต้องเสียภาษีทันทีหรือไม่
หากเป็นเงินกู้ยืมไม่ถือเป็นรายได้ในขณะรับเงิน แต่หากเป็นเงินร่วมลงทุนถือหุ้นจะถือเป็นทุนของกิจการ ไม่ใช่รายได้เช่นกัน ภาระภาษีจะเกิดขึ้นเมื่อมีการจ่ายผลตอบแทน
ต้องปรึกษาใครก่อนเปิดระดมทุนผ่าน Crowdfunding
ควรปรึกษาทั้งผู้เชี่ยวชาญด้านภาษีและที่ปรึกษากฎหมายด้านหลักทรัพย์ เพราะการระดมทุนลักษณะนี้อาจเข้าข่ายกฎหมายกำกับดูแลเฉพาะทางนอกเหนือจากประเด็นภาษี
หากมีหลายโครงการระดมทุนพร้อมกัน ควรบันทึกบัญชีอย่างไร
ควรแยกบัญชีและงบการเงินตามแต่ละโครงการ เพื่อให้ตรวจสอบกระแสเงินสดและผลตอบแทนของนักลงทุนแต่ละโครงการได้ชัดเจน ไม่ปะปนกัน
หากยังไม่แน่ใจว่าธุรกรรมและรายจ่ายของธุรกิจสอดคล้องกับกฎหมายภาษีมากน้อยเพียงใด ลองให้บริการวางแผนภาษีของ A Plus Me ช่วยตรวจสอบและวางแนวทางที่เหมาะกับธุรกิจของคุณ