ธุรกิจคอร์สออนไลน์มีทั้งคอร์สสด คอร์สวิดีโอ คอร์สแบบ cohort และสมาชิกที่เข้าถึงเนื้อหาเป็นช่วงเวลา แต่ละแบบมีจังหวะรับเงิน ส่งมอบ และรับรู้รายได้ต่างกัน หากบัญชีรวมทั้งหมดเป็นยอดขายเดือนรับเงิน งบอาจเพี้ยน

สรุปประเด็นที่ควรรู้

  • ประเภทคอร์ส
  • หน้าคำสั่งซื้อ
  • รายได้คอร์ส

แยกรูปแบบคอร์สและช่วงเวลาการเข้าถึง

ควรระบุว่าลูกค้าซื้อคอร์สแบบเรียนสด คอร์สอัดวิดีโอ เข้าถึงถาวร หรือเข้าถึงตามระยะเวลา เพราะมีผลต่อการติดตามรายได้รับล่วงหน้าและบริการค้างส่งมอบ

ข้อมูลตั้งต้นที่ต้องแยกให้ชัดคือ ประเภทคอร์ส, ระยะเวลาเข้าถึง, รอบเปิดเรียน, ยอดขายก่อนหัก fee, VAT เพราะรายได้ออนไลน์มักมาจากหลายระบบและแต่ละระบบมีรอบจ่าย เอกสาร และภาษีไม่เหมือนกัน

  • ประเภทคอร์ส
  • ระยะเวลาเข้าถึง
  • รอบเปิดเรียน
  • ยอดขายก่อนหัก fee
  • VAT

ตรวจจุดเกิด VAT และเอกสารขาย

เมื่อธุรกิจจด VAT ต้องจัดการใบกำกับภาษี รายงานภาษีขาย และยอดขายจากหลายช่องทางให้ตรงกับระบบรับเงินและแพลตฟอร์มคอร์ส

เอกสารที่ควรเก็บทุกเดือนคือ หน้าคำสั่งซื้อ, รายงานแพลตฟอร์มคอร์ส, ใบกำกับภาษี, payout report, หลักฐานคืนเงิน เพื่อให้กระทบยอดกับ bank statement, รายงานแพลตฟอร์ม, VAT และภาษีหัก ณ ที่จ่ายได้

  • หน้าคำสั่งซื้อ
  • รายงานแพลตฟอร์มคอร์ส
  • ใบกำกับภาษี
  • payout report
  • หลักฐานคืนเงิน

แยกค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์มออกจากรายได้

แพลตฟอร์มเรียนออนไลน์หรือ payment gateway อาจหักค่าธรรมเนียมก่อนโอนเงินสุทธิ เจ้าของคอร์สจึงควรดูรายได้ก่อนหักและค่าธรรมเนียมแยกกัน

รายงานที่เจ้าของกิจการควรดูคือ รายได้คอร์ส, รายได้รับล่วงหน้า, ค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์ม, refund, ยอด VAT เพื่อรู้ว่าช่องทางใดทำเงินจริง ช่องทางใดมีค่าธรรมเนียมสูง และรายการใดต้องตามเอกสารก่อนปิดบัญชี

  • รายได้คอร์ส
  • รายได้รับล่วงหน้า
  • ค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์ม
  • refund
  • ยอด VAT

ตารางเกณฑ์ภาษีมูลค่าเพิ่มและการรับรู้รายได้ค่าคอร์สออนไลน์ (Online Course Tax & Revenue Protocol)

เกณฑ์แยกสิทธิ์ยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มของธุรกิจสถาบันกวดวิชาออนไลน์:

รูปแบบการขายคอร์ส จุดความรับผิดในการเสีย VAT (Tax Point) เกณฑ์การยกเว้น/คิด VAT 7% วิธีบันทึกรับรู้รายได้บัญชี
คอร์สออนไลน์สำเร็จรูป (ดูย้อนหลัง) เกิดขึ้นทันที ณ วันที่รับเงินหรือออกใบแจ้งหนี้ ต้องเสีย VAT 7% (ถือเป็นการให้บริการเผยแพร่ข้อมูลสำเร็จ) บันทึกเป็นรายได้รับล่วงหน้า แล้วตัดเป็นรายได้เฉลี่ยตามระยะเวลาสิทธิ์ดู
คอร์สออนไลน์สอนสดผ่าน Zoom เกิดขึ้น ณ วันที่ให้บริการสอนเสร็จสิ้น หรือรับชำระเงิน ได้รับยกเว้น VAT หากได้รับอนุมัติจดทะเบียนเป็นสถานศึกษา/วิชาชีพ รับรู้รายได้ทันทีเมื่อเปิดคลาสเรียนหรือเฉลี่ยรายชั่วโมง
การขายคอร์สพ่วงหนังสือคู่มือ เกิดขึ้นตามลำดับการส่งมอบหนังสือและการเข้าคลาสเรียน แยกส่วนหนังสือ (ยกเว้น VAT) และส่วนบริการสอน (คิด VAT) ปันส่วนราคาขายตามสัดส่วนมูลค่ายุติธรรมในสัญญาจ้าง
การขายคอร์สระบบสมัครสมาชิกรายปี เกิดขึ้น ณ วันที่รับโอนเงินก้อนสมาชิกล่วงหน้า คิด VAT 7% บนฐานยอดสมาชิกทั้งจำนวน บันทึกรายได้รับล่วงหน้า ตัดรับรู้รายได้ทุกสิ้นเดือน 1/12 ส่วน

เช็กลิสต์นำไปใช้ในเดือนนี้

สิ่งที่ควรทำทันที

  • แยกประเภทคอร์ส
  • กำหนดช่วงเวลาส่งมอบ
  • ตั้งรหัสรายได้
  • โหลดรายงานยอดขาย
  • กระทบยอด payout กับธนาคาร

ลิงก์ที่เกี่ยวข้อง

แหล่งอ้างอิงที่ใช้ทบทวน

หมายเหตุ: เนื้อหานี้เป็นแนวทางทั่วไปสำหรับผู้ประกอบการ SME การบันทึกบัญชีและภาษีของแต่ละกิจการควรพิจารณาจากเอกสารจริง สัญญา และข้อเท็จจริงของรายการ หากมีรายการเฉพาะ ควรปรึกษาผู้ทำบัญชีหรือที่ปรึกษาภาษีก่อนตัดสินใจ

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ขายคอร์สออนไลน์ต้องจด VAT ไหม

ต้องดูรายได้และลักษณะกิจการตามเกณฑ์ VAT หากรายได้เข้าใกล้เกณฑ์ควรวางระบบเอกสารก่อน

ลูกค้าจ่ายล่วงหน้าก่อนเปิดคอร์สเป็นรายได้ทันทีไหม

ต้องดูว่าบริษัทส่งมอบบริการแล้วหรือยัง หากยังมีภาระสอนหรือเปิด access ในอนาคตควรพิจารณารายได้รับล่วงหน้า

ควรส่งอะไรให้สำนักงานบัญชีทุกเดือน

ควรส่งรายงานยอดขายจากแพลตฟอร์ม รายงาน payout ใบกำกับภาษีหรือใบเสร็จ เอกสารหัก ณ ที่จ่าย สัญญา campaign และ bank statement ของเดือนนั้น