ห้างหุ้นส่วนจำกัด (หจก.) เป็นรูปแบบธุรกิจที่นิยมมากในหมู่ SME ไทยเพราะจัดตั้งง่ายกว่าบริษัทจำกัดและมีค่าใช้จ่ายน้อยกว่า บทความนี้จะพาคุณรู้จักกับขั้นตอนการจดทะเบียน หจก. เอกสารที่ต้องเตรียม และสิ่งที่ต้องรู้ก่อนตัดสินใจ
ห้างหุ้นส่วนจำกัด (หจก.) คืออะไร
ห้างหุ้นส่วนจำกัด หรือที่รู้จักกันทั่วไปว่า "หจก." คือรูปแบบนิติบุคคลที่ประกอบด้วยหุ้นส่วน 2 ประเภท ได้แก่ หุ้นส่วนจำพวกไม่จำกัดความรับผิด (หุ้นส่วนผู้จัดการ) ซึ่งต้องรับผิดในหนี้สินของห้างโดยไม่จำกัดจำนวน และหุ้นส่วนจำพวกจำกัดความรับผิด ซึ่งรับผิดเพียงจำนวนเงินที่ตนลงทุน
หจก. จัดตั้งง่ายกว่าบริษัทจำกัด ใช้เวลาน้อยกว่า และค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานโดยรวมต่ำกว่า จึงเป็นที่นิยมในหมู่ผู้ประกอบการขนาดเล็กและกลางที่เพิ่งเริ่มธุรกิจ
ข้อแตกต่างระหว่าง หจก. และบริษัทจำกัด
| หัวข้อ | ห้างหุ้นส่วนจำกัด (หจก.) | บริษัทจำกัด (บจก.) |
|---|---|---|
| จำนวนผู้ก่อตั้งขั้นต่ำ | 2 คน | 3 คน |
| ความรับผิดในหนี้สิน | หุ้นส่วนผู้จัดการรับผิดไม่จำกัด | จำกัดตามทุนที่ลงทุน |
| ค่าธรรมเนียมจดทะเบียน | 1,000–5,000 บาท | 5,000–50,000 บาท |
| ระยะเวลาจดทะเบียน | 1-2 วันทำการ | 1-3 วันทำการ |
| ความน่าเชื่อถือต่อสถาบันการเงิน | น้อยกว่าเล็กน้อย | สูงกว่า |
| การตรวจสอบบัญชีภาคบังคับ | ขึ้นกับขนาด | ส่วนใหญ่บังคับ |
ขั้นตอนการจดทะเบียนห้างหุ้นส่วนจำกัด
ขั้นที่ 1: จองชื่อห้างหุ้นส่วน
ขั้นตอนแรกคือการจองชื่อห้างหุ้นส่วนกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้า ทำได้ผ่านเว็บไซต์ dbd.go.th โดยชื่อต้องไม่ซ้ำกับนิติบุคคลที่จดทะเบียนแล้ว และต้องมีคำว่า "ห้างหุ้นส่วนจำกัด" หรือ "หจก." นำหน้าหรือต่อท้ายชื่อ ชื่อที่จองมีอายุ 30 วัน
ขั้นที่ 2: เตรียมสัญญาจัดตั้งห้างหุ้นส่วน
ต้องจัดทำสัญญาจัดตั้งห้างหุ้นส่วนที่ระบุรายละเอียดสำคัญ ได้แก่ ชื่อห้างหุ้นส่วน วัตถุประสงค์ในการดำเนินธุรกิจ ชื่อและที่อยู่ของหุ้นส่วนทุกคน จำนวนเงินที่หุ้นส่วนแต่ละคนลงทุน และชื่อหุ้นส่วนผู้จัดการ
ขั้นที่ 3: ยื่นจดทะเบียนต่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้า
ยื่นแบบฟอร์ม หส.3 (คำขอจดทะเบียนห้างหุ้นส่วนจำกัด) พร้อมเอกสารประกอบที่สำนักงาน DBD ในพื้นที่ หรือผ่านระบบ DBD e-Registration ออนไลน์ เจ้าหน้าที่จะตรวจสอบเอกสารและดำเนินการจดทะเบียน
ขั้นที่ 4: รับหนังสือรับรองและใบสำคัญ
เมื่อดำเนินการเสร็จสิ้น คุณจะได้รับหนังสือรับรองห้างหุ้นส่วนจำกัดพร้อมเลขทะเบียนนิติบุคคล 13 หลัก ซึ่งใช้ในการดำเนินธุรกิจทุกอย่างนับจากนั้น
เอกสารที่ต้องเตรียมสำหรับจดทะเบียน หจก.
- สำเนาบัตรประชาชนของหุ้นส่วนทุกคน (รับรองสำเนาถูกต้อง)
- สำเนาทะเบียนบ้านของหุ้นส่วนทุกคน
- แบบฟอร์ม หส.3 คำขอจดทะเบียนห้างหุ้นส่วนจำกัด
- สัญญาจัดตั้งห้างหุ้นส่วน (ไม่บังคับแต่แนะนำให้มี)
- แผนที่แสดงที่ตั้งสำนักงาน
- หลักฐานที่ตั้งสำนักงาน เช่น สัญญาเช่าหรือโฉนดที่ดิน
- รายการวัตถุประสงค์ในการประกอบธุรกิจ
ค่าธรรมเนียมการจดทะเบียนห้างหุ้นส่วนจำกัด
| ทุนจดทะเบียน | ค่าธรรมเนียมราชการ |
|---|---|
| ไม่เกิน 100,000 บาท | 1,000 บาท |
| 100,001 – 500,000 บาท | 2,000 บาท |
| 500,001 – 1,000,000 บาท | 3,000 บาท |
| 1,000,001 – 5,000,000 บาท | 5,000 บาท |
| 5,000,001 บาทขึ้นไป | 5,000 บาท (สูงสุด) |
ภาษีที่ หจก. ต้องปฏิบัติตาม
ห้างหุ้นส่วนจำกัดมีหน้าที่ทางภาษีที่สำคัญต่อไปนี้ตามที่กรมสรรพากร (rd.go.th) กำหนด
- ภาษีเงินได้นิติบุคคล — หจก. เสียภาษีเงินได้นิติบุคคลในอัตราเดียวกับบริษัทจำกัด คือ กำไรสุทธิไม่เกิน 300,000 บาท อัตรา 0% กำไรส่วนที่เกิน 300,000 – 3,000,000 บาท อัตรา 15% และกำไรส่วนที่เกิน 3,000,000 บาท อัตรา 20% (สำหรับ SME รายได้ไม่เกิน 30 ล้านบาทต่อปี)
- ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) — หาก หจก. มีรายได้เกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี ต้องจดทะเบียน VAT และยื่นแบบ ภ.พ.30 ทุกเดือน
- ภาษีหัก ณ ที่จ่าย — ต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายเมื่อจ่ายเงินให้ผู้รับบริการ และนำส่งกรมสรรพากรทุกเดือน
- ประกันสังคม — หากมีพนักงาน ต้องขึ้นทะเบียนและนำส่งเงินสมทบประกันสังคมทุกเดือน
ข้อดีและข้อเสียของ หจก. ที่ควรทราบ
ข้อดีของห้างหุ้นส่วนจำกัด
- จัดตั้งง่ายและรวดเร็วกว่าบริษัทจำกัด
- ค่าธรรมเนียมจดทะเบียนต่ำกว่า
- ภาระการบริหารงานและการทำเอกสารน้อยกว่าบริษัทจำกัด
- เหมาะสำหรับธุรกิจครอบครัวหรือธุรกิจหุ้นส่วนขนาดเล็ก
ข้อเสียของห้างหุ้นส่วนจำกัด
- หุ้นส่วนผู้จัดการรับผิดไม่จำกัดในหนี้สินของห้าง ซึ่งเป็นความเสี่ยงสำคัญ
- อาจได้รับความเชื่อถือน้อยกว่าบริษัทจำกัดในสายตาสถาบันการเงินบางแห่ง
- การระดมทุนและขายหุ้นทำได้ยากกว่า
สรุป: จดทะเบียน หจก. ด้วยตัวเองได้ไหม?
การจดทะเบียน หจก. ด้วยตัวเองทำได้จริง โดยเฉพาะหากคุณเตรียมเอกสารครบถ้วนและใช้ระบบออนไลน์ของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า แต่หากต้องการความรวดเร็วและมั่นใจว่าไม่มีข้อผิดพลาด การจ้างสำนักงานบัญชีช่วยดำเนินการก็เป็นทางเลือกที่คุ้มค่า สิ่งสำคัญคือหลังจดทะเบียนแล้วต้องวางระบบบัญชีและภาษีให้ถูกต้องตั้งแต่ต้น เพื่อให้ธุรกิจเติบโตได้อย่างมั่นคงและถูกกฎหมาย
ใช้บทความนี้กับธุรกิจของคุณอย่างไร
เนื้อหาเรื่อง จดทะเบียน หจก. ด้วยตัวเอง: ขั้นตอน เอกสาร และค่าใช้จ่ายที่ต้องรู้ ควรนำไปใช้ตรวจสอบกับเอกสารและตัวเลขจริงของกิจการ ไม่ใช่อ่านเพื่อจำคำศัพท์ เพราะแนวทางบัญชีและภาษีขึ้นกับข้อเท็จจริง เอกสาร และรอบเวลาที่เกิดรายการของแต่ละธุรกิจ
เช็กลิสต์ก่อนนำไปใช้
- รวบรวมเอกสารรายรับ รายจ่าย ภาษีซื้อ-ขาย และรายการธนาคารให้ครบตามรอบเดือน
- ตรวจว่าธุรกรรมที่เกี่ยวข้องบันทึกบัญชีถูกต้องและมีหลักฐานรองรับครบถ้วน
- หากไม่แน่ใจเรื่องภาษี ควรปรึกษาผู้ทำบัญชีหรือที่ปรึกษาภาษีก่อนตัดสินใจ
แหล่งอ้างอิงที่ใช้ทบทวน
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
จดทะเบียน หจก. ต้องใช้เงินทุนขั้นต่ำเท่าไหร่?
กฎหมายไทยไม่ได้กำหนดทุนจดทะเบียนขั้นต่ำสำหรับห้างหุ้นส่วนจำกัด แต่ทุนที่จดทะเบียนควรสอดคล้องกับขนาดและลักษณะธุรกิจจริง เพื่อความน่าเชื่อถือต่อคู่ค้าและสถาบันการเงิน
หจก. กับบริษัทจำกัด อันไหนเหมาะกับ SME มากกว่า?
ขึ้นอยู่กับลักษณะธุรกิจ หากเป็นธุรกิจครอบครัวขนาดเล็กหรือต้องการลดค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน หจก. เหมาะกว่า แต่หากต้องการระดมทุน ขยายธุรกิจ หรือสร้างความน่าเชื่อถือสูง บริษัทจำกัดเหมาะกว่า
หุ้นส่วนใน หจก. มีความเสี่ยงอะไรบ้าง?
หุ้นส่วนจำพวกไม่จำกัดความรับผิด (หุ้นส่วนผู้จัดการ) ต้องรับผิดชอบหนี้สินของห้างทั้งหมดโดยไม่จำกัดจำนวน รวมถึงทรัพย์สินส่วนตัวด้วย ในขณะที่หุ้นส่วนจำพวกจำกัดความรับผิดเสี่ยงแค่เงินที่ลงทุน
หจก. ต้องจัดทำงบการเงินส่งกรมพัฒนาธุรกิจการค้าหรือไม่?
ใช่ ห้างหุ้นส่วนจำกัดต้องจัดทำงบการเงินและนำส่งต่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้าทุกปีภายในระยะเวลาที่กำหนด หากไม่ส่งจะมีค่าปรับตามกฎหมาย ควรจ้างสำนักงานบัญชีช่วยดูแลส่วนนี้
เปลี่ยนจาก หจก. เป็นบริษัทจำกัดทำได้ไหม?
ไม่สามารถแปลงสภาพโดยตรงได้ ต้องจดทะเบียนบริษัทจำกัดใหม่แยกต่างหาก แล้วโอนทรัพย์สินและกิจการมายังบริษัทใหม่ ซึ่งมีขั้นตอนและค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม ควรปรึกษาสำนักงานบัญชีหรือที่ปรึกษากฎหมายก่อน
หจก. ต้องยื่นภาษีเงินได้นิติบุคคลอัตราเท่าไหร่?
อัตราภาษีเงินได้นิติบุคคลสำหรับ หจก. ที่มีรายได้ไม่เกิน 30 ล้านบาทต่อปี คือ 0% สำหรับกำไรไม่เกิน 300,000 บาทแรก 15% สำหรับกำไรส่วนที่เกิน 300,000 – 3,000,000 บาท และ 20% สำหรับกำไรที่เกินกว่านั้น
หจก. ต้องมีผู้สอบบัญชีรับอนุญาตตรวจสอบบัญชีหรือไม่?
ห้างหุ้นส่วนจำกัดที่มีทุนจดทะเบียนเกิน 5 ล้านบาท หรือมีรายได้เกิน 30 ล้านบาท หรือมีสินทรัพย์รวมเกิน 30 ล้านบาท ต้องมีผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (CPA) ตรวจสอบและรับรองงบการเงินทุกปี