เมื่อบริษัทจ้างพนักงานคนแรก นายจ้างมีหน้าที่ตามกฎหมายต้อง ขึ้นทะเบียนนายจ้าง กับสำนักงานประกันสังคม (สปส.) ภายใน 30 วันนับจากวันที่มีลูกจ้าง และต้องหักเงินสมทบจากเงินเดือนพนักงานพร้อมสมทบส่วนนายจ้างเข้ากองทุนประกันสังคมทุกเดือน หากไม่ปฏิบัติตามจะมีโทษทั้งค่าปรับและเงินเพิ่ม
ใครบ้างที่ต้องขึ้นทะเบียนนายจ้างกับประกันสังคม
ตามพระราชบัญญัติประกันสังคม พ.ศ. 2533 กำหนดว่า สถานประกอบการที่มีลูกจ้างตั้งแต่ 1 คนขึ้นไป ต้องขึ้นทะเบียนนายจ้างกับสำนักงานประกันสังคม ไม่ว่าจะเป็น:
- บริษัทจำกัด
- ห้างหุ้นส่วนจำกัด (หจก.)
- ร้านค้าที่จดทะเบียนพาณิชย์
- บุคคลธรรมดาที่จ้างลูกจ้าง
กรรมการบริษัทถือเป็นลูกจ้างหรือไม่?
กรรมการที่ได้รับเงินเดือนประจำจากบริษัทถือเป็น ลูกจ้าง ตามกฎหมายประกันสังคม ดังนั้นบริษัทที่มีกรรมการรับเงินเดือนแม้เพียงคนเดียว ก็ต้องขึ้นทะเบียนนายจ้างและนำส่งเงินสมทบให้กรรมการท่านนั้นด้วย
ขั้นตอนการขึ้นทะเบียนนายจ้างประกันสังคม
ขั้นตอนที่ 1: เตรียมเอกสาร
เอกสารที่ต้องใช้สำหรับการขึ้นทะเบียนนายจ้าง:
- แบบ สปส. 1-01 (แบบขึ้นทะเบียนนายจ้าง)
- สำเนาหนังสือรับรองบริษัทจาก DBD (ไม่เกิน 6 เดือน)
- สำเนาบัตรประชาชนกรรมการผู้มีอำนาจ
- แผนที่ตั้งสถานประกอบการ
- สำเนาบัตรประชาชนของลูกจ้างทุกคน
- แบบ สปส. 1-03 (แบบขึ้นทะเบียนผู้ประกันตน) สำหรับลูกจ้างแต่ละคน
ขั้นตอนที่ 2: ยื่นเอกสารขึ้นทะเบียน
สามารถยื่นเอกสารได้ 2 ช่องทาง:
- ยื่นด้วยตนเอง: ที่สำนักงานประกันสังคมในเขตพื้นที่ที่สถานประกอบการตั้งอยู่
- ยื่นออนไลน์: ผ่านระบบ e-Service ของสำนักงานประกันสังคม ที่ www.sso.go.th
ต้องดำเนินการภายใน 30 วัน นับจากวันที่มีลูกจ้างคนแรก
ขั้นตอนที่ 3: รับเลขที่นายจ้างและเลขผู้ประกันตน
หลังจากขึ้นทะเบียนสำเร็จ นายจ้างจะได้รับ เลขที่บัญชีนายจ้าง (13 หลัก) สำหรับใช้ยื่นแบบและนำส่งเงินสมทบ ส่วนลูกจ้างแต่ละคนจะได้ เลขประจำตัวผู้ประกันตน ซึ่งจะใช้เลขบัตรประชาชน 13 หลักเป็นเลขผู้ประกันตนโดยตรง
อัตราเงินสมทบประกันสังคมปัจจุบัน
อัตราเงินสมทบปกติตามกฎหมายมีดังนี้ (อัตราอาจปรับเปลี่ยนตามมติ ครม.):
| รายการ | ส่วนลูกจ้าง | ส่วนนายจ้าง |
|---|---|---|
| อัตราเงินสมทบ (ของค่าจ้าง) | 5% | 5% |
| ฐานค่าจ้างขั้นต่ำ | 1,650 บาท/เดือน | |
| ฐานค่าจ้างสูงสุด | 15,000 บาท/เดือน | |
| เงินสมทบสูงสุดต่อคน/เดือน | 750 บาท | 750 บาท |
ตัวอย่างการคำนวณ: พนักงานเงินเดือน 25,000 บาท → คำนวณจากฐานสูงสุด 15,000 บาท × 5% = หักเงินสมทบลูกจ้าง 750 บาท + นายจ้างสมทบ 750 บาท รวมนำส่ง 1,500 บาท/คน/เดือน
หน้าที่ประจำเดือนของนายจ้าง
- หักเงินสมทบจากเงินเดือนพนักงาน: ทุกเดือนตามอัตราที่กำหนด
- ยื่นแบบ สปส. 1-10: รายงานเงินสมทบรายเดือน พร้อมนำส่งเงินสมทบทั้งส่วนลูกจ้างและนายจ้าง
- เดดไลน์: ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป (เช่น เงินเดือนมกราคม ต้องนำส่งภายใน 15 กุมภาพันธ์)
- แจ้งพนักงานเข้า-ออก: ใช้แบบ สปส. 1-03 (เข้า) และ สปส. 6-09 (ออก) ภายใน 15 วันนับจากวันที่เข้าหรือออกจากงาน
บทลงโทษกรณีไม่ปฏิบัติตามกฎหมายประกันสังคม
- ไม่ขึ้นทะเบียนนายจ้าง: ปรับไม่เกิน 20,000 บาท และจำคุกไม่เกิน 6 เดือน
- ไม่นำส่งเงินสมทบหรือส่งล่าช้า: เสียเงินเพิ่มอัตรา 2% ต่อเดือนของยอดเงินสมทบที่ค้าง
- หักเงินลูกจ้างแต่ไม่นำส่ง: ปรับไม่เกิน 20,000 บาท และจำคุกไม่เกิน 6 เดือน
- ไม่แจ้งพนักงานเข้า-ออก: ปรับไม่เกิน 20,000 บาท
สิทธิประโยชน์ที่ลูกจ้างได้รับจากประกันสังคม
เงินสมทบที่นำส่งทุกเดือนจะคุ้มครองลูกจ้าง 7 กรณี:
- กรณีเจ็บป่วยหรือประสบอันตราย: รักษาพยาบาลฟรีที่โรงพยาบาลตามสิทธิ
- กรณีคลอดบุตร: ค่าคลอดเหมาจ่าย 15,000 บาท + เงินสงเคราะห์ 50% ของค่าจ้าง 90 วัน
- กรณีทุพพลภาพ: เงินทดแทนการขาดรายได้ 50% ของค่าจ้างตลอดชีวิต
- กรณีเสียชีวิต: ค่าทำศพ 50,000 บาท + เงินสงเคราะห์แก่ทายาท
- กรณีสงเคราะห์บุตร: 800 บาท/เดือน/บุตร (ไม่เกิน 3 คน จนบุตรอายุ 6 ปี)
- กรณีชราภาพ: เงินบำเหน็จหรือบำนาญเมื่ออายุ 55 ปี
- กรณีว่างงาน: เงินทดแทน 30-50% ของค่าจ้าง สูงสุด 90-180 วัน
เอกสารประกันสังคมที่ต้องส่งให้สำนักงานบัญชี
เพื่อให้การบันทึกบัญชีค่าใช้จ่ายส่วนนายจ้างถูกต้อง ควรส่งเอกสารเหล่านี้ให้สำนักงานบัญชีทุกเดือน:
- สำเนาแบบ สปส. 1-10 ที่ยื่นแล้ว
- ใบเสร็จรับเงินจากสำนักงานประกันสังคม
- รายงานเงินเดือนพนักงานทุกคน (Payroll)
- แบบ สปส. 1-03 หรือ สปส. 6-09 กรณีมีพนักงานเข้า-ออก
ให้ A Plus Me ช่วยจัดระบบ Payroll และประกันสังคม
ที่ A Plus Me เราช่วยเจ้าของกิจการจัดระบบเงินเดือนและประกันสังคมตั้งแต่ต้น:
- ช่วยขึ้นทะเบียนนายจ้าง: จัดเตรียมเอกสารและยื่นแบบให้
- คำนวณเงินเดือนและภาษี: รวมถึงประกันสังคม หัก ณ ที่จ่าย ให้ถูกต้อง
- ยื่นแบบ สปส. 1-10 ทุกเดือน: ไม่พลาดเดดไลน์
- วางระบบ Payroll: ให้เหมาะกับขนาดธุรกิจและจำนวนพนักงาน
อ่านต่อที่เกี่ยวข้อง
- จ้างพนักงานหลังจดบริษัท ต้องดูบัญชี ภาษี ประกันสังคมอะไรบ้าง
- กองทุนเงินทดแทน นายจ้างต้องรู้อะไร
- จ่ายประกันสังคมออนไลน์ทำอย่างไร
- หลังจดบริษัทต้องทำอะไรบ้าง
- ตั้งเงินเดือนกรรมการบริษัทเท่าไหร่ดี
ใช้บทความนี้ตรวจอะไรกับธุรกิจได้บ้าง
บทความเรื่อง ประกันสังคมนายจ้าง สิ่งที่ต้องรู้หลังจดบริษัท: ขึ้นทะเบียน สมทบ และยื่นแบบรายเดือน ควรตรวจพร้อมข้อมูลพนักงาน สัญญาจ้าง เวลาเข้างาน และรอบจ่ายเงินจริง เพราะงานเงินเดือนเกี่ยวข้องทั้งภาษีแรงงาน ประกันสังคม และเอกสารค่าใช้จ่ายบริษัท
เช็กลิสต์ก่อนใช้เรื่องนี้กับธุรกิจ
- ตรวจทะเบียนพนักงาน สัญญาจ้าง วันเริ่มงาน วันลาออก และฐานเงินเดือนล่าสุด
- กระทบยอดเงินเดือน สวัสดิการ โอที และรายการหักกับสลิปเงินเดือนและรายการโอนธนาคาร
- นำส่งประกันสังคมและภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่ายให้ตรงรอบ พร้อมเก็บหลักฐานการยื่นทุกเดือน
ข้อผิดพลาดที่ควรระวัง
- จ่ายเงินสดหรือสวัสดิการโดยไม่มีหลักฐานอนุมัติและหลักฐานรับเงิน
- คำนวณประกันสังคมหรือภาษีเงินเดือนจากฐานข้อมูลพนักงานที่ไม่อัปเดต
- แยกเงินเดือนกรรมการ พนักงาน และผู้รับจ้างอิสระไม่ชัดเจนจนใช้อัตราภาษีผิด
แหล่งอ้างอิงที่ใช้ทบทวน
- สำนักงานประกันสังคม: ข้อมูลนายจ้างและผู้ประกันตน
- กรมสรรพากร: ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย
- กรมสรรพากร: ระบบยื่นแบบออนไลน์ e-Filing
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ประกันสังคมนายจ้าง สิ่งที่ต้องรู้หลังจดบริษัท: ขึ้นทะเบียน สมทบ และยื่นแบบรายเดือน เกี่ยวกับภาษีและประกันสังคมอย่างไร?
เรื่อง ประกันสังคมนายจ้าง สิ่งที่ต้องรู้หลังจดบริษัท: ขึ้นทะเบียน สมทบ และยื่นแบบรายเดือน มักกระทบทั้งค่าใช้จ่ายเงินเดือน ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย และเงินสมทบประกันสังคม จึงควรตรวจฐานเงินเดือนและรอบจ่ายเงินจริงก่อนบันทึกบัญชีหรือยื่นแบบ
เอกสารที่ควรมีสำหรับ ประกันสังคมนายจ้าง สิ่งที่ต้องรู้หลังจดบริษัท: ขึ้นทะเบียน สมทบ และยื่นแบบรายเดือน คืออะไร?
ควรมีสัญญาจ้างหรือคำสั่งแต่งตั้ง สลิปเงินเดือน รายงานเวลาเข้างาน หลักฐานโอนเงิน แบบประกันสังคม และแบบภาษีเงินเดือน เพื่อให้ตรวจย้อนกลับได้ครบทั้งฝั่งแรงงานและภาษี
ถ้าคำนวณ ประกันสังคมนายจ้าง สิ่งที่ต้องรู้หลังจดบริษัท: ขึ้นทะเบียน สมทบ และยื่นแบบรายเดือน ผิดควรเริ่มแก้จากตรงไหน?
ให้เริ่มจากเดือนที่ผิด ตรวจยอดจ่ายจริงกับยอดที่นำส่งประกันสังคมและภาษี จากนั้นให้ผู้ทำบัญชีประเมินว่าต้องยื่นปรับปรุงแบบหรือออกเอกสารเงินเดือนใหม่ให้พนักงานหรือไม่