ธุรกิจค้าปลีกหลายสาขามักได้รับส่วนลดหรือเงินสนับสนุนจาก supplier เช่น rebate ตามยอดซื้อ ค่าแสดงสินค้า marketing support หรือ credit note หากไม่แยกประเภท จะทำให้ต้นทุนสินค้าและรายได้อื่นปนกัน
คำตอบสั้น ๆ
Supplier Rebate ควรเริ่มจากการแยกประเภทรายการ เอกสารต้นทาง และรายงานที่ใช้กระทบยอดให้ชัดเจนก่อนปิดเดือน ธุรกิจค้าปลีกหลายสาขามักได้รับส่วนลดหรือเงินสนับสนุนจาก supplier เช่น rebate ตามยอดซื้อ ค่าแสดงสินค้า marketing support หรือ credit note หากไม่แยกประเภท จะทำให้ต้นทุนสินค้าและรายได้อื่นปนกัน
บทความนี้เหมาะกับใคร
- เจ้าของแฟรนไชส์หรือธุรกิจหลายสาขา
- ผู้จัดการสาขาที่ต้องส่งยอดขายและสต๊อก
- ทีมบัญชีที่ต้องทำ P&L รายสาขา
อ่านบทความนี้แล้วควรได้คำตอบเรื่องอะไร
- สรุปประเด็นที่ควรรู้
- แยก rebate จากส่วนลดหน้าบิล
- ตรวจ credit note และ VAT
- ปันส่วน rebate ไปยังสาขาหรือสินค้า
- อ่านต่อ
ข้อผิดพลาดที่ควรเลี่ยง
- ดูยอดขายรวมโดยไม่แยกกำไรตามสาขา
- โอนสินค้า เงินสด หรือค่าใช้จ่ายระหว่างสาขาโดยไม่มีเอกสาร
- ไม่แยกเงินรับล่วงหน้า voucher หรือคะแนนสะสมออกจากรายได้ปกติ
ลำดับลงมือทำที่แนะนำ
- ตั้งรหัสสาขาให้ตรงกันทุกระบบ
- ทำ daily sales และ stock movement รายสาขา
- กระทบยอดเงินรับ สต๊อก และค่าใช้จ่ายก่อนปิดบัญชี
สรุปประเด็นที่ควรรู้
- rebate condition
- สัญญา supplier
- rebate receivable
แยก rebate จากส่วนลดหน้าบิล
ส่วนลดที่ลดราคาสินค้าตั้งแต่ซื้อ อาจต่างจาก rebate ที่รับภายหลังเมื่อทำยอดถึงเป้า หรือเงินสนับสนุนการตลาดที่มีเงื่อนไขแยกต่างหาก
ข้อมูลที่ควรตั้งเป็น master data ก่อนเริ่มใช้งานคือ rebate condition, ยอดซื้อสะสม, credit note, marketing support, category เพราะธุรกิจหลายสาขาจะปิดบัญชีได้เร็วต่อเมื่อสำนักงานใหญ่และสาขาใช้รหัสเดียวกัน
- rebate condition
- ยอดซื้อสะสม
- credit note
- marketing support
- category
ตรวจ credit note และ VAT
เมื่อ supplier ออกใบลดหนี้หรือ credit note ต้องตรวจว่าปรับต้นทุนสินค้า ภาษีซื้อ หรือบันทึกรายได้อื่นตามข้อเท็จจริงและเอกสาร
เอกสารที่ควรเก็บเป็นชุดเดียวกันคือ สัญญา supplier, ใบลดหนี้, รายงานยอดซื้อ, ใบกำกับภาษีซื้อ, เอกสาร campaign เพื่อให้ตรวจย้อนจากยอดขาย สต๊อก เงินสด VAT และค่าใช้จ่ายสาขาได้ครบ
- สัญญา supplier
- ใบลดหนี้
- รายงานยอดซื้อ
- ใบกำกับภาษีซื้อ
- เอกสาร campaign
ปันส่วน rebate ไปยังสาขาหรือสินค้า
เพื่ออ่าน margin ให้ถูก ควรพิจารณาปันส่วน rebate ตามสินค้า category หรือสาขาที่สร้างยอดซื้อ ไม่ปล่อยให้ rebate อยู่กองกลางจนกำไรสาขาเพี้ยน
รายงานที่เจ้าของกิจการควรดูทุกเดือนคือ rebate receivable, ต้นทุนหลัง rebate, rebate ตาม category, marketing support, gross margin เพื่อรู้ว่าสาขาใดทำกำไรจริง สาขาใดมีเงินรั่ว และสาขาใดต้องปรับระบบก่อนขยายต่อ
- rebate receivable
- ต้นทุนหลัง rebate
- rebate ตาม category
- marketing support
- gross margin
เช็กลิสต์นำไปใช้ในเดือนนี้
สิ่งที่ควรทำทันที
- รวบรวมเงื่อนไข rebate
- ติดตามยอดซื้อสะสม
- ตรวจ credit note
- แยก marketing support
- ปันส่วนผลกระทบต่อ margin
ลิงก์ที่เกี่ยวข้อง
- บริการรับทำบัญชีรายเดือน
- Dashboard บัญชีสำหรับผู้บริหาร
- วางแผนภาษีและที่ปรึกษาภาษี
- เอกสารฟรีสำหรับจัดระบบธุรกิจ
แหล่งอ้างอิงที่ใช้ทบทวน
- คู่มือภาษีสำหรับผู้ประกอบการ กรมสรรพากร
- คู่มือการหักภาษี ณ ที่จ่าย กรมสรรพากร
- คู่มือใบกำกับภาษี กรมสรรพากร
- ประกาศเกี่ยวกับรายการสำนักงานใหญ่และสาขาในใบกำกับภาษี กรมสรรพากร
- แนววินิจฉัยบัตรเงินสดและ VAT กรมสรรพากร
- แนวทางมาตรฐานธุรกิจแฟรนไชส์ กรมพัฒนาธุรกิจการค้า
- กรมพัฒนาธุรกิจการค้า
- ระบบ DBD e-Filing
หมายเหตุ: เนื้อหานี้เป็นแนวทางทั่วไปสำหรับผู้ประกอบการ SME การบันทึกบัญชีและภาษีของแต่ละกิจการควรพิจารณาจากเอกสารจริง สัญญา และข้อเท็จจริงของรายการ หากมีรายการเฉพาะควรปรึกษาผู้ทำบัญชีหรือที่ปรึกษาภาษีก่อนตัดสินใจ
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
Supplier rebate เป็นรายได้หรือหักต้นทุนสินค้า
ต้องดูลักษณะ rebate และเอกสารว่าเป็นการลดราคาซื้อหรือค่าตอบแทนบริการ/การตลาด จึงควรพิจารณาเป็นรายกรณี
ไม่ได้รับ credit note แต่ supplier โอนเงินมาใช้ได้ไหม
ควรขอเอกสารประกอบให้ครบ เพราะมีผลต่อ VAT ต้นทุนสินค้า และหลักฐานรายได้หรือส่วนลด
ควรส่งอะไรให้สำนักงานบัญชีทุกเดือน
ควรส่งรายงานยอดขายรายสาขา รายงาน POS รายงานรับเงิน รายงานโอนสต๊อก ใบกำกับภาษีซื้อขาย ใบหัก ณ ที่จ่าย และ bank statement ของสำนักงานใหญ่กับสาขาที่เกี่ยวข้อง
ควรเริ่มปรับระบบจากจุดไหนก่อน
ตั้งรหัสสาขาให้ตรงกันทุกระบบ จากนั้นรวบรวมเอกสารและรายงานที่เกี่ยวข้องให้ครบก่อนกระทบยอดกับธนาคารและรายงานภาษี
สำนักงานบัญชีช่วยตรวจเรื่องนี้ได้อย่างไร
ช่วยตรวจโครงสร้างเอกสาร วิธีบันทึกบัญชี ภาษีที่เกี่ยวข้อง รายงานกระทบยอด และประเด็นผิดปกติก่อนปิดบัญชีรายเดือน