บริษัทวิศวกรที่ปรึกษาโครงสร้าง รับรู้รายได้ค่าบริการอย่างไร

บริษัทวิศวกรที่ปรึกษาโครงสร้างมักถามว่าค่าบริการออกแบบและตรวจสอบอาคารต้องรับรู้รายได้ตอนไหน คำตอบสั้นๆ คือต้องรับรู้ตามงวดงานที่ส่งมอบจริง เช่น งวดออกแบบเบื้องต้น

งวดแบบก่อสร้าง และงวดตรวจสอบหน้างาน

ไม่ใช่รับรู้รายได้ทั้งสัญญาทันทีที่เซ็นสัญญา เพราะแต่ละงวดมีความเสี่ยงและภาระงานต่างกัน

สารบัญบทความ

1. ลักษณะสัญญาและรายได้ของบริษัทวิศวกรที่ปรึกษาโครงสร้าง
2. รับรู้รายได้ตามงวดงานที่ส่งมอบ ไม่ใช่ทั้งก้อนตอนเซ็นสัญญา
3. ค่าเซ็นรับรองแบบและค่าวิศวกรลงนามผู้ตรวจสอบอาคาร ต้องแยกให้ชัด
4. งานตรวจสอบอาคารประจำปีตามกฎหมาย มีรอบรายได้ที่แน่นอน
5. ตัวอย่างการคำนวณรายได้โครงการออกแบบโครงสร้าง
6. ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
7. ภาษีมูลค่าเพิ่มและภาษีเงินได้นิติบุคคลของบริษัทวิศวกรที่ปรึกษา
8. การบริหารทีมวิศวกรและต้นทุนบุคลากรที่มักถูกมองข้าม
9. คำแนะนำเชิงปฏิบัติ
10. แหล่งอ้างอิงที่ใช้ทบทวน
11. ตารางนำบทความไปใช้

ลักษณะสัญญาและรายได้ของบริษัทวิศวกรที่ปรึกษาโครงสร้าง

บริษัทวิศวกรที่ปรึกษาโครงสร้าง (Structural Engineering Consulting Firm) รับงานหลากหลายรูปแบบ ทั้งงานออกแบบโครงสร้างอาคารใหม่ งานตรวจสอบและรับรองความมั่นคงแข็งแรงของอาคารเก่า

งานตรวจสอบอาคารประจำปีตามกฎหมายควบคุมอาคาร

และงานเป็นวิศวกรที่ปรึกษาควบคุมงานก่อสร้าง (Construction Supervision) แต่ละประเภทงานมีลักษณะการรับรู้รายได้และความเสี่ยงทางภาษีต่างกัน

จึงต้องจัดหมวดหมู่สัญญาให้ชัดเจนตั้งแต่ต้นว่างานที่รับเป็นประเภทใด

เพื่อวางระบบบัญชีให้สอดคล้องกับลักษณะงานจริง

รับรู้รายได้ตามงวดงานที่ส่งมอบ ไม่ใช่ทั้งก้อนตอนเซ็นสัญญา

งานออกแบบโครงสร้างมักแบ่งเป็นงวดตามความคืบหน้า เช่น งวดแนวคิดออกแบบเบื้องต้น (Preliminary Design) งวดแบบเพื่อขออนุญาตก่อสร้าง (Permit Drawing) งวดแบบก่อสร้างละเอียด

(Construction Drawing) และงวดตรวจสอบหน้างานระหว่างก่อสร้าง

บริษัทวิศวกรที่ปรึกษาควรรับรู้รายได้ตามงวดที่ส่งมอบงานจริงและมีหลักฐานการรับมอบจากลูกค้า ไม่ควรรับรู้รายได้ทั้งสัญญาทันทีที่เซ็นสัญญาหรือได้รับเงินมัดจำก้อนแรก

เพราะหากโครงการหยุดชะงักกลางทางหรือลูกค้ายกเลิกโครงการ

รายได้ที่รับรู้ไปแล้วเกินความเป็นจริงจะต้องปรับปรุงย้อนหลัง ซึ่งยุ่งยากกว่าการทยอยรับรู้ตามงวดตั้งแต่แรก

ค่าเซ็นรับรองแบบและค่าวิศวกรลงนามผู้ตรวจสอบอาคาร ต้องแยกให้ชัด

งานวิศวกรที่ปรึกษาโครงสร้างหลายกรณีต้องมีวิศวกรผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบวิชาชีพวิศวกรรมควบคุม (กว.) เป็นผู้เซ็นรับรองแบบหรือรายงานผลตรวจสอบอาคารตามกฎหมาย

ค่าตอบแทนส่วนนี้บางบริษัทจ่ายแยกต่างหากให้วิศวกรที่เป็นผู้ลงนาม

ซึ่งอาจเป็นพนักงานของบริษัทเองหรือวิศวกรอิสระที่รับจ้างเซ็นรับรองเป็นครั้งคราว ทั้งสองกรณีมีผลต่อภาษีหัก ณ ที่จ่ายต่างกัน หากเป็นพนักงานประจำต้องหักภาษีตามอัตราเงินเดือน

แต่หากเป็นวิศวกรอิสระภายนอกที่มารับจ้างเซ็นรับรองเป็นครั้งคราว

มักเข้าข่ายเงินได้ที่ต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายตามลักษณะเงินได้ที่กฎหมายกำหนด ซึ่งควรตรวจสอบอัตราที่ถูกต้องกับผู้เชี่ยวชาญด้านภาษีก่อนจ่ายเงินทุกครั้ง

งานตรวจสอบอาคารประจำปีตามกฎหมาย มีรอบรายได้ที่แน่นอน

อาคารบางประเภทตามกฎหมายควบคุมอาคารต้องได้รับการตรวจสอบสภาพอาคารเป็นประจำทุกปีโดยผู้ตรวจสอบอาคารที่ได้รับใบอนุญาต

บริษัทวิศวกรที่ปรึกษาที่รับงานประเภทนี้มักมีรายได้เป็นรอบปีที่ค่อนข้างแน่นอนจากลูกค้าประจำ

ควรจัดทำปฏิทินนัดหมายตรวจสอบอาคารล่วงหน้าและออกใบเสนอราคาต่อสัญญาให้ทันก่อนครบกำหนดตรวจสอบเดิม เพื่อไม่ให้รายได้ประเภทนี้ขาดช่วงและกระทบกระแสเงินสดของบริษัท

ตัวอย่างการคำนวณรายได้โครงการออกแบบโครงสร้าง

สมมติบริษัทรับงานออกแบบโครงสร้างอาคารสำนักงาน มูลค่าสัญญารวม 2,400,000 บาท แบ่งเป็น 4 งวด งวดละ 600,000 บาท คืองวดออกแบบเบื้องต้น งวดแบบขออนุญาต งวดแบบก่อสร้างละเอียด

และงวดตรวจสอบหน้างานระหว่างก่อสร้าง

ในเดือนที่ส่งมอบงวดออกแบบเบื้องต้นสำเร็จและมีใบรับมอบจากลูกค้า บริษัทควรรับรู้รายได้ 600,000 บาทในเดือนนั้น ไม่ใช่รับรู้ทั้ง 2,400,000 บาททันทีที่เซ็นสัญญา

หากลูกค้าจ่ายเงินมัดจำก้อนแรก 800,000 บาทตั้งแต่เซ็นสัญญา

ส่วนที่เกินจากงวดงานที่ส่งมอบจริงต้องบันทึกเป็นรายได้รับล่วงหน้าในงบดุลก่อน

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

• รับรู้รายได้ทั้งสัญญาทันทีที่ได้รับเงินมัดจำก้อนแรก ทำให้กำไรเดือนแรกสูงเกินจริงและเดือนถัดไปดูเหมือนขาดทุนทั้งที่ยังมีงานค้างส่งมอบ
• ไม่แยกค่าตอบแทนวิศวกรผู้ลงนามรับรองแบบออกจากค่าออกแบบทั่วไป ทำให้หักภาษี ณ ที่จ่ายผิดประเภท
• ไม่มีใบรับมอบงานจากลูกค้าในแต่ละงวด ทำให้ยากต่อการพิสูจน์ว่ารับรู้รายได้ถูกต้องตามงวดจริงหรือไม่
• รับงานแก้แบบเพิ่มเติมนอกขอบเขตสัญญาโดยไม่ออกใบเสนอราคาเพิ่ม ทำให้รายได้และต้นทุนงานส่วนเกินปะปนกับงานหลัก

ภาษีมูลค่าเพิ่มและภาษีเงินได้นิติบุคคลของบริษัทวิศวกรที่ปรึกษา

รายได้ค่าบริการออกแบบและตรวจสอบอาคารต้องนำมารวมคำนวณเกณฑ์การจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม หากรายได้รวมทั้งกิจการเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี ต้องจด VAT

และออกใบกำกับภาษีตามงวดที่รับรู้รายได้จริง ควรตรวจสอบอัตรา VAT

ปัจจุบันกับกรมสรรพากรก่อนเสนอราคาโครงการ ส่วนภาษีเงินได้นิติบุคคลของกิจการที่เข้าเงื่อนไข SME (ทุนจดทะเบียนชำระแล้วไม่เกิน 5 ล้านบาทและรายได้ไม่เกิน 30 ล้านบาทต่อปี)

อาจได้รับอัตราภาษีแบบขั้นบันได

แต่ควรตรวจสอบเงื่อนไขและอัตราที่แน่นอนกับผู้เชี่ยวชาญหรือกรมสรรพากรทุกปี

การบริหารทีมวิศวกรและต้นทุนบุคลากรที่มักถูกมองข้าม

บริษัทวิศวกรที่ปรึกษาโครงสร้างมีต้นทุนหลักคือค่าตอบแทนบุคลากรทางวิศวกรรม ทั้งวิศวกรออกแบบ วิศวกรตรวจสอบหน้างาน และผู้ช่วยเขียนแบบ หากไม่เก็บ timesheet แยกตามโครงการ

ผู้บริหารจะไม่ทราบว่าโครงการใดใช้เวลาทีมงานเกินกว่าที่ประเมินราคาไว้

โดยเฉพาะโครงการที่มีการแก้แบบซ้ำหลายรอบตามความต้องการของลูกค้าหรือหน่วยงานอนุมัติแบบ

การเก็บข้อมูลต้นทุนเวลาต่อโครงการอย่างสม่ำเสมอจะช่วยให้บริษัทตั้งราคาเสนองานในโครงการลักษณะเดียวกันครั้งถัดไปได้แม่นยำขึ้น

และยังช่วยประเมินได้ว่าควรเพิ่มอัตราค่าบริการสำหรับลูกค้าที่มีแนวโน้มขอแก้แบบบ่อยครั้งหรือไม่

คำแนะนำเชิงปฏิบัติ

บริษัทวิศวกรที่ปรึกษาโครงสร้างควรแบ่งงวดงานในสัญญาให้ชัดเจนพร้อมเกณฑ์การรับมอบงาน แยกบัญชีค่าตอบแทนวิศวกรผู้ลงนามรับรองออกจากค่าออกแบบทั่วไป

จัดทำปฏิทินงานตรวจสอบอาคารประจำปีล่วงหน้า และปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านภาษีเรื่องอัตราหัก ณ

ที่จ่ายที่ถูกต้องตามลักษณะผู้รับเงินแต่ละประเภท เพื่อให้รายได้ที่รับรู้ในบัญชีสะท้อนความคืบหน้าของงานจริงและลดความเสี่ยงภาษี

แหล่งอ้างอิงที่ใช้ทบทวน

• กรมสรรพากร
• กรมพัฒนาธุรกิจการค้า (DBD)

ตารางนำบทความไปใช้

ประเด็น	สิ่งที่ต้องตรวจ	ผลที่ต้องบันทึก
ลักษณะสัญญาและรายได้ของบริษัทวิศวกรที่ปรึกษาโครงสร้าง	ตรวจเอกสารและข้อเท็จจริงที่เกี่ยวข้อง	สถานะ ผู้รับผิดชอบ และวันทบทวน
รับรู้รายได้ตามงวดงานที่ส่งมอบ ไม่ใช่ทั้งก้อนตอนเซ็นสัญญา	ตรวจเอกสารและข้อเท็จจริงที่เกี่ยวข้อง	สถานะ ผู้รับผิดชอบ และวันทบทวน
ค่าเซ็นรับรองแบบและค่าวิศวกรลงนามผู้ตรวจสอบอาคาร ต้องแยกให้ชัด	ตรวจเอกสารและข้อเท็จจริงที่เกี่ยวข้อง	สถานะ ผู้รับผิดชอบ และวันทบทวน

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

บริษัทวิศวกรที่ปรึกษาต้องรับรู้รายได้ตอนไหน

ควรรับรู้ตามงวดงานที่ส่งมอบจริงและมีหลักฐานการรับมอบจากลูกค้า ไม่ควรรับรู้รายได้ทั้งสัญญาทันทีที่เซ็นสัญญาหรือได้รับเงินมัดจำก้อนแรก

ค่าตอบแทนวิศวกรผู้ลงนามรับรองแบบต้องแยกภาษีจากค่าออกแบบไหม

ควรแยก เพราะหากเป็นวิศวกรอิสระภายนอกที่รับจ้างเซ็นรับรองเป็นครั้งคราว มักเข้าข่ายเงินได้ที่ต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายต่างจากพนักงานประจำ ควรตรวจสอบอัตรากับผู้เชี่ยวชาญ

เงินมัดจำก้อนแรกที่ได้รับตอนเซ็นสัญญาต้องรับรู้เป็นรายได้ทันทีไหม

ไม่ควร ควรบันทึกเป็นรายได้รับล่วงหน้าในงบดุลก่อน แล้วทยอยรับรู้เป็นรายได้ตามงวดงานที่ส่งมอบจริงตามสัญญา

งานตรวจสอบอาคารประจำปีมีข้อควรระวังทางบัญชีอย่างไร

ควรจัดทำปฏิทินนัดหมายตรวจสอบล่วงหน้าและออกใบเสนอราคาต่อสัญญาให้ทันก่อนครบกำหนดเดิม เพื่อไม่ให้รายได้ประเภทนี้ขาดช่วงและกระทบกระแสเงินสด

บริษัทวิศวกรที่ปรึกษาต้องจด VAT เมื่อไร

เมื่อรายได้รวมทั้งกิจการเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี ต้องยื่นจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มและออกใบกำกับภาษีตามงวดที่รับรู้รายได้จริง

งานแก้แบบเพิ่มเติมนอกขอบเขตสัญญาเดิมควรจัดการอย่างไร

ควรออกใบเสนอราคาเพิ่มเติมและเอกสารอนุมัติก่อนเริ่มงาน เพื่อให้รายได้และต้นทุนงานส่วนเกินไม่ปะปนกับงานหลักในสัญญาเดิม

ธุรกิจ SME วิศวกรที่ปรึกษาได้สิทธิ์ภาษีนิติบุคคลพิเศษไหม

หากเข้าเงื่อนไขทุนจดทะเบียนชำระแล้วไม่เกิน 5 ล้านบาทและรายได้ไม่เกิน 30 ล้านบาทต่อปี อาจได้รับอัตราภาษีแบบขั้นบันได ควรตรวจสอบเงื่อนไขล่าสุดกับผู้เชี่ยวชาญหรือกรมสรรพากร

เมื่อเริ่มมีธุรกรรมที่เกี่ยวข้องกับหลายประเภทภาษีพร้อมกัน การวางแผนภาษีอย่างเป็นระบบ จะช่วยให้ธุรกิจตัดสินใจได้อย่างมั่นใจมากขึ้น