สำหรับผู้ประกอบการที่ต้องการเริ่มต้นธุรกิจในรูปแบบนิติบุคคล คำถามที่เจอบ่อยคือ "สามารถจดทะเบียนบริษัทจำกัดโดยมีคนเพียง 2 คนได้หรือไม่?" คำตอบคือ ทำได้จริงแล้วครับ กฎหมายใหม่ของประเทศไทยได้ลดเกณฑ์ขั้นต่ำของผู้เริ่มก่อการและผู้ถือหุ้นลงเพื่อส่งเสริม SME ให้จัดตั้งบริษัทได้ง่ายขึ้น
สรุปกฎหมายใหม่: ขั้นต่ำผู้ถือหุ้นลดเหลือ 2 คน
พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ 23) พ.ศ. 2565 ซึ่งมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 7 กุมภาพันธ์ 2566 ได้ปรับปรุงเงื่อนไขการจัดตั้งและคงอยู่ของบริษัทจำกัด ดังนี้:
- ผู้เริ่มก่อการ (Promoters): ลดจากขั้นต่ำ 3 คน เหลือเพียง 2 คน ในการลงชื่อยื่นจัดตั้งบริษัท
- จำนวนผู้ถือหุ้น (Shareholders): ต้องมีผู้ถือหุ้นไม่น้อยกว่า 2 คน ตลอดระยะเวลาที่ดำเนินกิจการ
- ผลของการมีผู้ถือหุ้นเหลือ 1 คน: หากภายหลังการจัดตั้ง จำนวนผู้ถือหุ้นลดลงเหลือเพียงคนเดียว กฎหมายระบุว่าบริษัทอาจเป็นเหตุให้ศาลสั่งเลิกบริษัทได้ ดังนั้นต้องคุมให้มีผู้ถือหุ้นอย่างน้อย 2 คนเสมอ
ข้อดีของการจดบริษัท 2 คนสำหรับเจ้าของกิจการ
1. ไม่ต้องหาผู้ถือหุ้น "นอมินี" หรือผู้ถือหุ้นขัดตาทัพ
ในอดีตผู้ประกอบการหรือคู่สามีภรรยาที่ต้องการทำธุรกิจด้วยกันสองคนจำใจต้องหาชื่อบุคคลที่สาม (เช่น ญาติหรือเพื่อน) มาร่วมเป็นผู้ถือหุ้นเพื่อให้ครบเกณฑ์ 3 คนตามกฎหมายเก่า การลดเหลือ 2 คนช่วยตัดปัญหานี้และทำให้โครงสร้างความเป็นเจ้าของสะท้อนสัดส่วนทุนและความเป็นจริงทางธุรกิจได้ 100%
2. โครงสร้างอำนาจตัดสินใจและการแบ่งหุ้นเรียบง่ายขึ้น
การแบ่งสัดส่วนหุ้นสามารถออกแบบได้ตรงไปตรงมา เช่น แบ่งสัดส่วน 50:50 สำหรับผู้ร่วมหุ้นที่มีบทบาทและทุนเท่ากัน หรือ 60:40 ตามความเหมาะสม โดยไม่ต้องเจียดหุ้นบางส่วนให้บุคคลที่สามถือครองเป็นสัดส่วนเล็กน้อย
3. ลดขั้นตอนเอกสารการจัดตั้ง
เนื่องจากมีบุคคลที่เกี่ยวข้องเพียง 2 คน การจัดเตรียมหลักฐานยืนยันตัวตน (เช่น บัตรประชาชน) เอกสารยินยอม และลายมือชื่อในการจัดตั้งบริษัทจึงทำได้รวดเร็วกว่าการรวบรวมข้อมูลจาก 3 คนขึ้นไป
ข้อควรระวัง: ภาวะตัดสินใจไม่ได้ (Deadlock)
แม้การจดบริษัท 2 คนจะสะดวก แต่อุปสรรคสำคัญที่พบบ่อยคือ "ภาวะคะแนนเสียงก้ำกึ่งตัดสินใจไม่ได้" โดยเฉพาะหากผู้ถือหุ้นทั้ง 2 คน ถือหุ้นในสัดส่วนเท่ากันที่ 50:50 และเกิดความคิดเห็นขัดแย้งกันในภายหลัง จะทำให้ไม่สามารถหาข้อยุติผ่านที่ประชุมใหญ่ผู้ถือหุ้นได้ (เพราะไม่มีผู้ใดถือเสียงข้างมากเกินครึ่งหนึ่ง)
วิธีป้องกันปัญหา Deadlock:
- กำหนดสัดส่วนหุ้นให้มีฝั่งใดฝั่งหนึ่งเป็นเสียงข้างมากเล็กน้อย เช่น 51% และ 49%
- เขียนระบุในข้อบังคับบริษัทเกี่ยวกับกระบวนการระงับข้อพิพาทหรือผู้มีสิทธิชี้ขาดในกรณีที่คะแนนเสียงเท่ากัน
- กำหนดอำนาจของกรรมการ (Directors) ให้ชัดเจนว่าธุรกรรมใดที่กรรมการรายเดียวสามารถตัดสินใจได้เลย และธุรกรรมใดต้องอนุมัติร่วมกัน
ขั้นตอนการจดทะเบียนบริษัท 2 คน
ขั้นตอนการจัดตั้งบริษัทยังคงเหมือนกับการจดทะเบียนบริษัทจำกัดทั่วไปของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า (DBD) โดยปัจจุบันนิยมจดทะเบียนแบบ "วันเดียวเสร็จ" ผ่านช่องทาง e-Registration:
- ขั้นตอนที่ 1 จองชื่อบริษัท: จองผ่านเว็บไซต์ของกรมพัฒนาธุรกิจการค้าเพื่อตรวจสอบและรับการอนุมัติชื่อบริษัท
- ขั้นตอนที่ 2 จัดทำคำขอจดทะเบียน: กรอกข้อมูลผู้ถือหุ้นทั้ง 2 คน, ทุนจดทะเบียน (แนะนำเริ่มต้นที่ 1 ล้านบาท), ที่ตั้งสำนักงาน, และกรรมการบริษัท
- ขั้นตอนที่ 3 ประชุมตั้งบริษัทและลงนามเอกสาร: ลงลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์หรือลงชื่อในแบบฟอร์มกระดาษ
- ขั้นตอนที่ 4 ยื่นจดทะเบียนจัดตั้งบริษัท: ชำระค่าธรรมเนียมราชการและรออนุมัติเพื่อรับหนังสือรับรองบริษัท
สิ่งที่ต้องทำต่อทันทีหลังจดทะเบียนสำเร็จ
นิติบุคคลที่เพิ่งจัดตั้งขึ้นมีหน้าที่ตามกฎหมายที่ต้องเริ่มดำเนินการทันทีในเดือนแรก:
- เปิดบัญชีธนาคารบริษัท: เพื่อแยกรายรับ-รายจ่ายของธุรกิจออกจากบัญชีเงินสดส่วนตัวของผู้ถือหุ้นอย่างชัดเจน
- วางระบบเอกสารขายและเอกสารรับชำระ: เตรียมใบเสนอราคา ใบเสร็จรับเงิน และใบกำกับภาษีให้มีระเบียบ
- วางแผนภาษีและเกณฑ์จด VAT: หากคาดการณ์ว่ารายได้ของธุรกิจจะเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี ต้องเตรียมจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม
- ทำบัญชีรายเดือน: จัดหาผู้ทำบัญชีเพื่อบันทึกสมุดบัญชี ยื่นภาษีรายเดือน (ภ.ง.ด.1, ภ.ง.ด.3, ภ.ง.ด.53, ภ.พ.30) และนำส่งประกันสังคมให้ตรงตามกำหนดเวลา
อ่านต่อในชุดจดทะเบียนบริษัท
- จดทะเบียนบริษัท ต้องเตรียมอะไรบ้างก่อนเริ่ม
- หลังจดบริษัทต้องทำอะไร
- บริษัทจำกัดกับหจก. ต่างกันอย่างไร
- คำนวณภาษีบุคคลธรรมดา VS นิติบุคคล
- ดูบริการจดทะเบียนบริษัท/หจก. ของ A Plus Me
- ดูบริการบัญชีรายเดือนของ A Plus Me
แหล่งอ้างอิงที่ใช้ทบทวน
- กรมพัฒนาธุรกิจการค้า: คู่มือสิ่งที่ต้องรู้เมื่อเป็นห้างหุ้นส่วน บริษัทจำกัด
- กรมสรรพากร: คำแนะนำภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับผู้ประกอบการใหม่
สรุป
การจดทะเบียนบริษัทจำกัดด้วยผู้ถือหุ้น 2 คนสามารถดำเนินจัดตั้งได้ทันทีภายใต้กฎหมายแพ่งและพาณิชย์ฉบับใหม่ ช่วยอำนวยความสะดวกให้ SME และผู้ก่อตั้งธุรกิจเริ่มต้นได้อย่างรวดเร็ว อย่างไรก็ตาม การเตรียมขอบเขตอำนาจ และแผนงานด้านบัญชีภาษีรายเดือนเป็นสิ่งที่ละเลยไม่ได้หลังจากที่บริษัทเริ่มเปิดดำเนินการจริงแล้ว
ใช้บทความนี้ตรวจอะไรกับธุรกิจได้บ้าง
บทความเรื่อง จดทะเบียนบริษัท 2 คนได้ไหม? อัปเดตกฎหมายใหม่และขั้นตอนที่ควรรู้ ควรใช้คู่กับเอกสารนิติบุคคลจริง เช่น หนังสือรับรองบริษัท บัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น มติประชุม และข้อมูลที่ยื่นกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้า เพื่อให้การตัดสินใจไม่ยึดจากคำอธิบายทั่วไปเพียงอย่างเดียว
เช็กลิสต์ก่อนใช้เรื่องนี้กับธุรกิจ
- ตรวจข้อมูลบริษัท กรรมการ ผู้ถือหุ้น ที่อยู่ และทุนจดทะเบียนให้ตรงกับเอกสารล่าสุด
- เตรียมมติหรือหนังสือมอบอำนาจให้ครบก่อนยื่นเปลี่ยนแปลงรายการสำคัญ
- เช็กผลต่อภาษี บัญชีธนาคาร สัญญาลูกค้า และระบบออกใบกำกับภาษีหลังแก้ข้อมูลนิติบุคคล
ข้อผิดพลาดที่ควรระวัง
- แก้ข้อมูลกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้าแล้วลืมแจ้งสรรพากร ธนาคาร หรือคู่สัญญา
- ใช้ชื่อ ที่อยู่ หรือผู้มีอำนาจลงนามในใบกำกับภาษีไม่ตรงกับเอกสารบริษัท
- จดทุนหรือเปลี่ยนกรรมการโดยไม่ประเมินผลต่อความน่าเชื่อถือและภาระเอกสาร
แหล่งอ้างอิงที่ใช้ทบทวน
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
จดทะเบียนบริษัท 2 คนได้ไหม? อัปเดตกฎหมายใหม่และขั้นตอนที่ควรรู้ ต้องเริ่มตรวจจากเอกสารอะไร?
ให้เริ่มจากหนังสือรับรองบริษัท บัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น วัตถุประสงค์ และมติที่เกี่ยวข้องกับเรื่อง จดทะเบียนบริษัท 2 คนได้ไหม? อัปเดตกฎหมายใหม่และขั้นตอนที่ควรรู้ เพราะข้อมูลเหล่านี้เป็นฐานของการทำธุรกรรมกับธนาคาร ลูกค้า คู่ค้า และหน่วยงานรัฐ
ทำ จดทะเบียนบริษัท 2 คนได้ไหม? อัปเดตกฎหมายใหม่และขั้นตอนที่ควรรู้ แล้วต้องแจ้งหน่วยงานอื่นต่อหรือไม่?
โดยทั่วไปควรตรวจต่อว่าต้องแจ้งสรรพากร ธนาคาร ผู้ทำบัญชี ผู้สอบบัญชี และคู่สัญญาหลักหรือไม่ โดยเฉพาะกรณีเปลี่ยนที่อยู่ กรรมการ ผู้มีอำนาจลงนาม หรือข้อมูลที่ใช้ในใบกำกับภาษี
ถ้าเอกสารเรื่อง จดทะเบียนบริษัท 2 คนได้ไหม? อัปเดตกฎหมายใหม่และขั้นตอนที่ควรรู้ ไม่ตรงกับข้อมูลใช้งานจริงควรทำอย่างไร?
ควรรวบรวมเอกสารฉบับล่าสุดและรายการที่ไม่ตรงกัน แล้วให้ผู้ทำบัญชีหรือที่ปรึกษาตรวจว่าต้องแก้กับกรมพัฒนาธุรกิจการค้า สรรพากร หรือระบบภายในก่อนใช้ข้อมูลนั้นออกเอกสารให้ลูกค้า