หากบริษัทของคุณจ่ายค่าเช่า ค่าจ้าง หรือดอกเบี้ยให้แก่นิติบุคคลอื่น คุณมีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่ายและยื่น ภ.ง.ด.53 ทุกเดือน ไม่ว่าธุรกิจจะเล็กหรือใหญ่
ภ.ง.ด.53 คืออะไร และใครมีหน้าที่ยื่น
ภ.ง.ด.53 (แบบยื่นรายการภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย) คือแบบที่ใช้นำส่งภาษีที่ถูกหัก ณ ที่จ่าย ในกรณีที่ผู้จ่ายเงินเป็น นิติบุคคล และผู้รับเงินก็เป็น นิติบุคคล เช่นกัน หลักการนี้อยู่ภายใต้มาตรา 3 เตรส แห่งประมวลรัษฎากร ซึ่งกำหนดให้ผู้จ่ายเงินได้บางประเภทต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายก่อนโอนเงินให้ผู้รับ แล้วนำส่งกรมสรรพากรพร้อมแบบ ภ.ง.ด.53 ภายในกำหนดเวลา
ผู้ที่ต้องยื่น ภ.ง.ด.53 คือ นิติบุคคลที่เป็นผู้จ่ายเงิน ได้แก่ บริษัทจำกัด ห้างหุ้นส่วนจำกัด สมาคม มูลนิธิ และหน่วยงานของรัฐ เมื่อจ่ายเงินประเภทที่กฎหมายกำหนดให้หัก ณ ที่จ่ายให้แก่นิติบุคคลผู้รับเงิน โดยการหักจะเกิดขึ้น ทุกครั้งที่มีการจ่ายเงิน ไม่ใช่รายปี และต้องยื่นแบบทุกเดือนที่มีการหัก
สิ่งสำคัญที่เจ้าของกิจการต้องเข้าใจคือ ภาระนี้ตกอยู่ที่ ผู้จ่ายเงิน ไม่ใช่ผู้รับเงิน หากลืมหักหรือยื่นช้า บทลงโทษตกที่บริษัทของคุณในฐานะผู้จ่าย
ภ.ง.ด.53 ต่างจาก ภ.ง.ด.3 อย่างไร
ข้อแตกต่างที่สำคัญที่สุดคือ สถานะของผู้รับเงิน
- ภ.ง.ด.3 ใช้เมื่อผู้รับเงินเป็น บุคคลธรรมดา เช่น ช่างฟรีแลนซ์ ที่ปรึกษาอิสระ เจ้าของที่ดินที่เป็นบุคคลธรรมดา
- ภ.ง.ด.53 ใช้เมื่อผู้รับเงินเป็น นิติบุคคล เช่น บริษัทจำกัด ห้างหุ้นส่วนจำกัด หรือบริษัทมหาชน
ผู้จ่ายทั้งในแบบสองต้องเป็นนิติบุคคลเสมอ แต่ถ้าจ่ายให้บุคคลธรรมดาก็ใช้ ภ.ง.ด.3 ถ้าจ่ายให้นิติบุคคลก็ใช้ ภ.ง.ด.53 ในทางปฏิบัติ บริษัทมักต้องยื่นทั้งสองแบบในเดือนเดียวกัน เช่น จ่ายค่าจ้างช่างซ่อมบำรุง (บุคคลธรรมดา) พร้อมกับจ่ายค่าเช่าอาคารให้บริษัทผู้ให้เช่า (นิติบุคคล)
ต้องการความช่วยเหลือด้านการจัดการแบบภาษีรายเดือนให้ถูกต้องและทันกำหนด ทีมรับทำบัญชีรายเดือนของเราพร้อมดูแลทุกขั้นตอนแทนคุณ
รายการเงินได้ที่ต้องหักภาษี ณ ที่จ่าย และอัตราที่ใช้
กฎหมายกำหนดประเภทเงินได้และอัตราภาษีหัก ณ ที่จ่ายไว้ตามประกาศอธิบดีกรมสรรพากร โดยการหักจะเกิดขึ้นเมื่อยอดจ่ายในแต่ละครั้ง ตั้งแต่ 500 บาทขึ้นไป ตารางด้านล่างสรุปรายการที่พบบ่อยในธุรกิจ SME (ข้อมูล ณ ปี 2569)
- ค่าเช่าทรัพย์สิน (อาคาร ที่ดิน ยานพาหนะ เครื่องจักร): หักในอัตรา 5%
- ค่าจ้างทำของ / ค่าบริการ (รับเหมาก่อสร้าง ซ่อมบำรุง รักษาความปลอดภัย ทำความสะอาด): หักในอัตรา 3%
- ค่าวิชาชีพอิสระ (นิติบุคคลที่ให้บริการวิชาชีพทางกฎหมาย วิศวกรรม บัญชี สถาปัตยกรรม): หักในอัตรา 3%
- ดอกเบี้ย (จ่ายให้บริษัทในประเทศไทย เช่น บริษัทในเครือ หรือสหกรณ์): หักในอัตรา 1%
- เงินปันผล (จ่ายให้นิติบุคคลผู้รับ): หักในอัตรา 10% (มีข้อยกเว้นสำหรับบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์)
- ค่าสิทธิ (ค่าลิขสิทธิ์/โรยัลตี้): หักในอัตรา 3% (มาตรฐาน) หรือ 1% สำหรับผู้จ่ายที่ใช้ระบบ e-Withholding Tax ตามประกาศ ท.ป.354/2566 ซึ่งมีผลถึง 31 ธันวาคม 2570
- ค่าโฆษณา (จ่ายให้บริษัทรับทำโฆษณา): หักในอัตรา 2%
- รางวัล ส่วนลดพิเศษจากการแข่งขัน หรือชิงโชค: หักในอัตรา 5%
หมายเหตุสำคัญ: หากผู้รับเงินเป็น มูลนิธิหรือสมาคม อัตราภาษีอาจสูงกว่าข้างต้น เช่น ค่าเช่าจากมูลนิธิอาจถูกหัก 10% ควรตรวจสอบกับสรรพากรหรือผู้เชี่ยวชาญก่อนทำธุรกรรม
กำหนดการยื่น ภ.ง.ด.53 และวิธีนำส่ง
กฎหมายกำหนดให้ผู้จ่ายเงินนำส่งภาษีที่หักไว้และยื่นแบบ ภ.ง.ด.53 ภายในกำหนดดังนี้
- ยื่นแบบกระดาษ (paper filing) ที่สรรพากรพื้นที่หรือสรรพากรสาขา: ภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดไป นับจากเดือนที่มีการจ่ายเงินและหักภาษี
- ยื่นแบบออนไลน์ (e-Filing) ผ่านเว็บไซต์กรมสรรพากร (rd.go.th) หรือระบบ e-Withholding Tax: ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป (ได้รับการขยายเวลา 8 วัน)
ตัวอย่าง: หากบริษัทจ่ายค่าเช่าอาคารให้บริษัทผู้ให้เช่าในเดือนมิถุนายน ต้องยื่น ภ.ง.ด.53 และนำส่งภาษีภายในวันที่ 7 กรกฎาคม (กระดาษ) หรือ 15 กรกฎาคม (e-Filing)
หากวันที่ 7 หรือ 15 ตรงกับวันหยุดราชการหรือวันหยุดสุดสัปดาห์ กำหนดจะเลื่อนไปเป็นวันทำการถัดไป ควรตรวจสอบปฏิทินภาษีอากรของกรมสรรพากรประจำปีเสมอ
ในกรณีที่ ไม่มีการจ่ายเงินประเภทที่ต้องหัก ในเดือนนั้นเลย ไม่จำเป็นต้องยื่นแบบ ภ.ง.ด.53 สำหรับเดือนนั้น
ขั้นตอนการยื่น ภ.ง.ด.53 อย่างถูกต้อง
กระบวนการยื่น ภ.ง.ด.53 ในทางปฏิบัติมีขั้นตอนหลักดังนี้
- ขั้นที่ 1 — รวบรวมข้อมูลการจ่ายเงิน: รวบรวมรายการจ่ายเงินทั้งหมดในเดือนนั้นที่ต้องหัก ณ ที่จ่าย ระบุชื่อนิติบุคคลผู้รับ เลขประจำตัวผู้เสียภาษี (13 หลัก) ประเภทเงินได้ ยอดเงินที่จ่าย และอัตราภาษีที่ใช้
- ขั้นที่ 2 — คำนวณภาษีที่ต้องหัก: คูณยอดเงินแต่ละรายการกับอัตราภาษีที่กำหนด บวกรวมภาษีทุกรายการเพื่อได้ยอดนำส่งรวม
- ขั้นที่ 3 — ออกหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย: ออกให้แก่ผู้รับเงินทุกราย เพื่อให้ผู้รับนำไปใช้เป็นหลักฐานขอเครดิตภาษีในการยื่นแบบประจำปีของตน
- ขั้นที่ 4 — กรอกแบบ ภ.ง.ด.53 พร้อมใบแนบ: กรอกข้อมูลในตัวแบบและใบแนบ ภ.ง.ด.53 ให้ครบถ้วน หากมีผู้รับเกิน 3 ราย ต้องแนบรายชื่อเพิ่มเติม
- ขั้นที่ 5 — นำส่งภาษีและยื่นแบบ: ยื่นแบบพร้อมชำระเงินผ่านช่องทางที่เลือก (กระดาษ/e-Filing) ภายในกำหนดเวลา
การยื่นผ่านระบบ e-Filing และ e-Withholding Tax ของกรมสรรพากรช่วยลดความผิดพลาด ประหยัดเวลา และยังอาจได้รับสิทธิ์อัตราภาษีหักลดพิเศษสำหรับค่าสิทธิบางประเภท หากคุณต้องการให้ผู้เชี่ยวชาญดูแลการจัดทำและยื่นแบบทั้งหมดแทน สามารถดูรายละเอียดได้ที่สำนักงานบัญชีของเรา
บทลงโทษเมื่อยื่นล่าช้าหรือหักภาษีไม่ครบ
การไม่ปฏิบัติตามกฎหมายภาษีหัก ณ ที่จ่ายมีบทลงโทษหลายระดับ ซึ่ง SME ควรทราบเพื่อหลีกเลี่ยง
- เงินเพิ่ม (Surcharge): หากนำส่งภาษีหลังกำหนด จะต้องชำระเงินเพิ่มในอัตรา 1.5% ต่อเดือน (หรือเศษของเดือน) ของยอดภาษีที่ต้องนำส่ง นับตั้งแต่วันที่เกินกำหนดจนถึงวันที่ชำระ ยิ่งช้ามากยิ่งสะสมมากขึ้น
- โทษทางอาญา: กรณีที่ไม่ยื่นแบบหรือจงใจหลีกเลี่ยง มีบทลงโทษตามมาตรา 37 ทวิ แห่งประมวลรัษฎากร ได้แก่ โทษจำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน 5,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
- ความรับผิดของผู้จ่าย: หากผู้จ่ายเงินไม่หักภาษี ณ ที่จ่ายไว้ กรมสรรพากรมีสิทธิ์เรียกเก็บภาษีที่ควรหักนั้นจากผู้จ่ายโดยตรง แม้ว่าผู้รับเงินจะได้ชำระภาษีของตนเองไปแล้วก็ตาม
นอกจากนี้ ค่าใช้จ่ายที่จ่ายออกไปโดยไม่มีการหัก ณ ที่จ่ายตามกำหนด อาจถูกสรรพากรปฏิเสธไม่ให้นำมาหักเป็นค่าใช้จ่ายทางภาษีในการคำนวณกำไรสุทธิของบริษัท ซึ่งส่งผลต่อภาระภาษีเงินได้นิติบุคคล (CIT) ที่ต้องชำระด้วย
หากต้องการวางแผนจัดการภาระภาษีให้มีประสิทธิภาพและถูกต้องตามกฎหมาย ทีมที่ปรึกษาภาษีของเราพร้อมให้คำแนะนำเฉพาะสำหรับธุรกิจของคุณ
ใช้บทความนี้กับธุรกิจของคุณอย่างไร
เนื้อหาเรื่อง ภ.ง.ด.53 คืออะไร: เกณฑ์การหักภาษี ณ ที่จ่ายเมื่อจ่ายให้นิติบุคคลและวิธียื่นแบบที่ถูกต้อง ควรนำไปใช้ตรวจสอบกับเอกสารและตัวเลขจริงของกิจการ ไม่ใช่อ่านเพื่อจำคำศัพท์ เพราะแนวทางบัญชีและภาษีขึ้นกับข้อเท็จจริง เอกสาร และรอบเวลาที่เกิดรายการของแต่ละธุรกิจ
เช็กลิสต์ก่อนนำไปใช้
- รวบรวมเอกสารรายรับ รายจ่าย ภาษีซื้อ-ขาย และรายการธนาคารให้ครบตามรอบเดือน
- ตรวจว่าธุรกรรมที่เกี่ยวข้องบันทึกบัญชีถูกต้องและมีหลักฐานรองรับครบถ้วน
- หากไม่แน่ใจเรื่องภาษี ควรปรึกษาผู้ทำบัญชีหรือที่ปรึกษาภาษีก่อนตัดสินใจ
แหล่งอ้างอิงที่ใช้ทบทวน
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ภ.ง.ด.53 ต้องยื่นทุกเดือนไหม แม้เดือนนั้นไม่ได้จ่ายเงินให้บริษัทอื่น
ไม่จำเป็น หากในเดือนนั้นไม่มีการจ่ายเงินประเภทที่กฎหมายกำหนดให้หัก ณ ที่จ่ายแก่นิติบุคคลใดเลย ก็ไม่มีหน้าที่ต้องยื่น ภ.ง.ด.53 สำหรับเดือนนั้น ภาระจะเกิดขึ้นก็ต่อเมื่อมีการจ่ายเงินประเภทที่กำหนดจริงเท่านั้น อย่างไรก็ดี ควรตรวจสอบรายการจ่ายทุกเดือนอย่างรอบคอบ เพราะบางรายการ เช่น ค่าเช่าหรือค่าบริการประจำ มักเกิดขึ้นสม่ำเสมอ
จ่ายเงินให้บริษัทไม่ถึง 500 บาท ต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายไหม
หากการจ่ายเงินในครั้งนั้นมียอดต่ำกว่า 500 บาท โดยทั่วไปไม่มีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่าย ตามที่กรมสรรพากรกำหนดเกณฑ์ขั้นต่ำไว้ที่ 500 บาทต่อครั้ง อย่างไรก็ตาม หากมีการจ่ายซ้ำหลายครั้งในลักษณะที่อาจถูกมองว่าเป็นการแยกยอดเพื่อหลีกเลี่ยงภาษี ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญเพื่อประเมินความเสี่ยง
ถ้าลืมหัก ภ.ง.ด.53 แล้วโอนเงินให้บริษัทคู่ค้าไปแล้ว ต้องทำอย่างไร
กรณีที่โอนเงินเต็มจำนวนไปโดยไม่ได้หักภาษีไว้ บริษัทของคุณในฐานะผู้จ่ายยังคงมีหน้าที่นำส่งภาษีส่วนนั้นให้กรมสรรพากรจากเงินของบริษัทเอง พร้อมยื่นแบบ ภ.ง.ด.53 ให้เร็วที่สุด และชำระเงินเพิ่มในอัตรา 1.5% ต่อเดือนของยอดภาษีที่ค้างส่ง ควรปรึกษานักบัญชีหรือที่ปรึกษาภาษีเพื่อจัดการให้ถูกต้องและลดความเสียหาย